Con trai cố Đại giáo chủ Ali Khamenei chính thức kế nhiệm cha
Mojtaba Khamenei, 56 tuổi, đã chính thức được Hội đồng Chuyên gia Iran – gồm 88 giáo sĩ cấp cao – bầu làm Lãnh tụ Tối cao mới của Cộng hòa Hồi giáo. Thông tin này được truyền thông nhà nước Iran công bố vào sáng sớm ngày 9/3 theo giờ địa phương, đánh dấu sự chuyển giao quyền lực quan trọng sau khi cha ông, Đại giáo chủ Ali Khamenei, qua đời.
Iran có lãnh tụ thứ ba kể từ Cách mạng Hồi giáo 1979
Với việc Mojtaba Khamenei đảm nhận vị trí này, Iran chính thức có vị lãnh tụ tối cao thứ ba trong lịch sử kể từ khi chức vụ được thiết lập sau Cách mạng Hồi giáo năm 1979. Trước đó, chỉ có hai nhân vật từng nắm giữ vị trí quyền lực cao nhất này: Ayatollah Ruhollah Khomeini (1979-1989) và Ayatollah Ali Khamenei (1989-2026).
Lãnh tụ tối cao của Iran vừa là lãnh đạo tinh thần tối cao, vừa là người nắm quyền lực chính trị thực tế lớn nhất đất nước. Quyết định bổ nhiệm được đưa ra sau quá trình thảo luận kín của Hội đồng Chuyên gia, cơ quan có nhiệm vụ hiến định trong việc lựa chọn và giám sát lãnh tụ tối cao.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng hoan nghênh "bình minh mới"
Ngay sau thông báo chính thức, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã gửi lời chúc mừng đến tân lãnh tụ. Trong tuyên bố của mình, IRGC ca ngợi việc bổ nhiệm Mojtaba Khamenei là "bình minh mới và giai đoạn mới cho cách mạng và sự cai trị của Cộng hòa Hồi giáo".
Mojtaba Khamenei từ lâu đã có mối quan hệ chặt chẽ với IRGC và được xem là ứng viên được lực lượng vũ trang hùng mạnh này ủng hộ. Sự ủng hộ này có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh Iran đối mặt với nhiều thách thức an ninh từ bên ngoài.
Phản ứng từ Washington: Tuyên bố cứng rắn của Tổng thống Trump
Trong ngày 8/3, ngay trước khi thông tin chính thức được công bố, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có những phát biểu gây chú ý về vấn đề kế nhiệm ở Iran. Ông tuyên bố rằng lãnh tụ tối cao mới của Iran "sẽ không tồn tại lâu" nếu không nhận được sự chấp thuận từ Washington.
"Ông ta sẽ phải nhận được sự chấp thuận từ chúng tôi. Nếu không có sự chấp thuận đó, ông ta sẽ không tồn tại lâu", ông Trump khẳng định trong cuộc phỏng vấn với ABC News.
Tổng thống Mỹ nhiều lần nhấn mạnh rằng ông muốn có tiếng nói trong việc lựa chọn lãnh đạo tiếp theo của Iran, với lý do "chúng tôi không muốn cứ 10 năm lại phải quay lại giải quyết chuyện này". Tuy nhiên, ông cũng nói rõ rằng mình không phản đối việc Iran có lãnh đạo tôn giáo, mà vấn đề nằm ở nhân sự cụ thể.
Bối cảnh căng thẳng với Israel
Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Iran và Israel. Mới đây, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã công bố video ghi lại cảnh không kích vào khu vực trung tâm Tehran.
Theo thông tin từ Israel, cuộc tấn công diễn ra vào ngày 6/3 với sự tham gia của 50 chiến đấu cơ, nhằm phá hủy boongke ngầm nằm bên dưới khu phức hợp nơi cố Đại giáo chủ Ali Khamenei thường lưu lại. Israel khẳng định boongke này đang được sử dụng làm trung tâm chỉ huy khẩn cấp của Iran.
Việc Mojtaba Khamenei lên nắm quyền trong bối cảnh địa chính trị phức tạp như vậy đặt ra nhiều thách thức cho vị tân lãnh tụ 56 tuổi. Ông không chỉ phải đối mặt với áp lực từ bên trong về việc duy trì ổn định chính trị, mà còn phải xử lý các mối quan hệ quốc tế đầy căng thẳng với Mỹ và Israel.
Sự kiện này chắc chắn sẽ có tác động sâu sắc đến cục diện chính trị khu vực Trung Đông, nơi Iran đóng vai trò là một trong những nhân tố then chốt. Giới phân tích đang theo dõi sát sao những bước đi đầu tiên của Mojtaba Khamenei trên cương vị lãnh tụ tối cao thứ ba trong lịch sử Cộng hòa Hồi giáo Iran.
