Mexico tiêu diệt trùm ma túy El Mencho, bạo lực bùng phát tại nhiều bang
Theo báo Al Jazeera ngày 22-2, lực lượng an ninh Mexico đã thành công trong việc tiêu diệt trùm ma túy Nemesio Ruben Oseguera Cervantes, 59 tuổi, biệt danh "El Mencho". Oseguera là thủ lĩnh của băng đảng Thế hệ mới Jalisco (CJNG), một trong những tổ chức tội phạm quyền lực và nguy hiểm nhất tại quốc gia này.
Chiến dịch quân sự và hậu quả tức thì
Bộ Quốc phòng Mexico xác nhận rằng Oseguera bị thương nặng trong một cuộc đụng độ với quân đội tại thị trấn Tapalpa, thuộc bang Jalisco, và tử vong trên đường bị áp giải về thủ đô. Chiến dịch này được triển khai dựa trên các thông tin tình báo quan trọng từ phía Mỹ, cho thấy sự hợp tác chặt chẽ giữa hai quốc gia trong cuộc chiến chống ma túy.
Trong chiến dịch, bốn thành viên khác của CJNG đã bị tiêu diệt tại chỗ, và hai nghi phạm khác thiệt mạng trong quá trình áp giải. Lực lượng chức năng cũng thu giữ được nhiều vũ khí hạng nặng, bao gồm xe bọc thép và súng phóng lựu, làm suy yếu đáng kể khả năng hoạt động của băng đảng.
Phản ứng quốc tế và đánh giá từ Mỹ
Chính phủ Mỹ từ lâu đã xếp CJNG vào danh sách các tổ chức khủng bố, cáo buộc nhóm này tham gia vào việc vận chuyển cocaine, heroin, ma túy tổng hợp và fentanyl vào lãnh thổ Mỹ. Washington đánh giá rằng CJNG có thế lực ngang ngửa với băng đảng Sinaloa khét tiếng và hoạt động rộng khắp tại tất cả 50 bang của Mỹ, thu về hàng tỉ USD mỗi năm từ hoạt động buôn bán ma túy.
Trước đó, Mỹ đã treo thưởng 15 triệu USD cho bất kỳ thông tin nào dẫn đến việc bắt giữ El Mencho, cho thấy mức độ nghiêm trọng mà nhà chức trách Mỹ đặt vào việc trấn áp tội phạm này. Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Christopher Landau đã hoan nghênh chiến dịch, mô tả Oseguera là "một trong những ông trùm ma túy tàn bạo nhất" và nhấn mạnh rằng đây là một bước tiến quan trọng đối với an ninh của Mexico và toàn khu vực.
Bạo lực lan rộng và ảnh hưởng đến đời sống
Tuy nhiên, chiến dịch tiêu diệt El Mencho đã kéo theo làn sóng bạo lực lan rộng tại nhiều bang của Mexico. Các tay súng đã phóng hỏa đốt cháy nhiều phương tiện và dựng rào chắn trên các tuyến cao tốc, gây ra tình trạng hỗn loạn và cản trở giao thông nghiêm trọng.
Tại thành phố Guadalajara, thuộc bang Jalisco - một trong những địa điểm dự kiến tổ chức World Cup trong tương lai, đường phố trở nên vắng lặng như một thành phố ma khi người dân buộc phải trú ẩn trong nhà để đảm bảo an toàn. Các video lan truyền trên mạng xã hội đã ghi lại cảnh hỗn loạn tại sân bay Guadalajara và khói bốc lên từ thành phố du lịch nổi tiếng Puerto Vallarta, làm dấy lên lo ngại về an ninh công cộng.
Thống đốc bang Jalisco, Pablo Lemus, đã đưa ra khuyến cáo người dân hạn chế ra ngoài và tạm ngưng các dịch vụ giao thông công cộng. Một số bang khác cũng quyết định cho học sinh nghỉ học vào ngày 23-2 để phòng ngừa rủi ro. Trên mạng xã hội X, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum đã dành lời khen ngợi cho lực lượng an ninh và kêu gọi người dân giữ bình tĩnh. Bà nhấn mạnh: "Chúng tôi đang phối hợp chặt chẽ với chính quyền các bang. Tại phần lớn các khu vực trên cả nước, mọi hoạt động vẫn đang diễn ra bình thường".
Tiểu sử tội phạm của El Mencho
Nemesio Ruben Oseguera Cervantes, tức El Mencho, có một quá khứ phức tạp khi từng phục vụ trong lực lượng cảnh sát và làm nông trước khi dấn thân vào con đường tội phạm từ những năm 1990. Ông đã bị kết án tại Mỹ vào năm 1994 vì tội âm mưu phân phối heroin, phải thụ án gần ba năm tù. Sau khi bị trục xuất về Mexico, Oseguera tái gia nhập lực lượng cảnh sát địa phương và sau đó hợp tác với trùm ma túy Ignacio Coronel Villarreal.
Sau khi Villarreal bị tiêu diệt, Oseguera cùng với Erik Valencia Salazar đã thành lập băng đảng CJNG vào khoảng năm 2007, nhanh chóng phát triển thành một tổ chức tội phạm có ảnh hưởng lớn trên toàn cầu.
Cảnh báo an ninh và hủy chuyến bay
Trước tình hình bạo lực leo thang, Bộ Ngoại giao Mỹ đã đưa ra cảnh báo khẩn cấp, yêu cầu công dân Mỹ tại các bang Jalisco, Tamaulipas, Michoacan, Guerrero và Nuevo Leon phải ở yên trong nhà hoặc những nơi an toàn. Canada cũng ban hành khuyến cáo tương tự để bảo vệ công dân của mình.
Hàng loạt hãng hàng không lớn, bao gồm Air Canada, United Airlines và American Airlines, đã phải hủy các chuyến bay đến Puerto Vallarta và Guadalajara do lo ngại về an ninh và sự an toàn của hành khách. Điều này cho thấy tác động nghiêm trọng của chiến dịch không chỉ đối với Mexico mà còn ảnh hưởng đến hoạt động du lịch và giao thương quốc tế.
Bối cảnh hợp tác quốc tế chống ma túy
Trong bối cảnh này, Mexico gần đây đã chuyển giao thêm 37 thành viên của các băng đảng ma túy sang Mỹ, dưới sức ép từ chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump. Động thái này nhấn mạnh cam kết của Mexico trong việc hợp tác với Mỹ để trấn áp tội phạm xuyên biên giới, mặc dù vẫn còn nhiều thách thức trong việc duy trì an ninh và ổn định nội địa.
Chiến dịch tiêu diệt El Mencho đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong cuộc chiến chống ma túy tại Mexico, nhưng cũng đồng thời làm bùng phát các vụ bạo lực, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa giữa các lực lượng an ninh và chính quyền địa phương để bảo vệ người dân và khôi phục trật tự.
