Mexico chìm trong vòng xoáy bạo lực sau cái chết của trùm ma túy El Mencho
Một làn sóng bạo lực đang lan rộng khắp Mexico sau khi trùm ma túy Nemesio Ruben Oseguera Cervantes, còn gọi là El Mencho, thủ lĩnh băng đảng Jalisco New Generation Cartel (CJNG), bị tiêu diệt trong một chiến dịch quân sự. Sự kiện này đã châm ngòi cho những cuộc tấn công trả đũa dữ dội, làm dấy lên nguy cơ nội chiến băng đảng và hỗn loạn an ninh khó lường trên toàn quốc.
Chiến dịch quân sự và cái chết của El Mencho
Quân đội Mexico đã mở chiến dịch vào ngày 22/2 tại thị trấn Tapalpa, bang Jalisco, nhằm bắt giữ El Mencho. Trong cuộc đột kích vào nhà ông trùm, đặc nhiệm Mexico đã đấu súng với các thành viên CJNG, khiến El Mencho trọng thương. Ông ta sau đó đã chết khi được chuyển bằng máy bay tới Mexico City để cấp cứu. Truyền thông Mỹ mô tả El Mencho là trùm ma túy quyền lực nhất Mexico, còn CJNG được xem là một trong những tổ chức bạo lực nhất tại quốc gia châu Mỹ này.
Làn sóng trả thù và hỗn loạn an ninh
Ngay sau cái chết của El Mencho, CJNG đã phát động các cuộc tấn công nhằm vào lực lượng an ninh Mexico ở Jalisco và ít nhất 20 bang khác. Những hành động này đã khiến nhiều khu vực rơi vào tình trạng hỗn loạn, với ít nhất 62 người thiệt mạng, bao gồm 25 lính vệ binh quốc gia, và 70 người bị bắt. David Mora, nhà phân tích tại tổ chức nghiên cứu xung đột ICG có trụ sở tại Bỉ, nhận định rằng chính phủ Mexico khó tránh khỏi một giai đoạn rối ren sau khi hạ được một trùm tội phạm lớn.
Phản ứng của các chuyên gia và nguy cơ leo thang
Vanda Felbab-Brown, chuyên gia về các nhóm vũ trang phi nhà nước tại Viện Brookings, cho biết CJNG đang phô diễn sức mạnh và trả đũa chính phủ Mexico, tương tự như những gì xảy ra năm 2019 với băng đảng Sinaloa. Bà dự báo rằng mặc dù tình trạng bạo lực hiện tại có thể lắng xuống trong vài ngày hoặc vài tuần, nhưng sau đó, xung đột có thể tiếp tục bùng phát giữa các phe phái trong CJNG và với các đối thủ khác. "Giai đoạn đó có thể phức tạp và kéo dài hơn nhiều", Felbab-Brown nhấn mạnh.
Ảnh hưởng đến xã hội và kinh tế
Bạo lực đã gây ra những tác động nghiêm trọng đến đời sống người dân và hoạt động kinh tế tại Mexico. Tình trạng hoảng loạn bùng phát tại sân bay quốc tế Guadalajara, nhiều buổi hòa nhạc và trận bóng đá bị hủy, chuyến bay phải chuyển hướng, và một số bang cho học sinh nghỉ học. Eduardo Guerrero, chuyên gia tư vấn an ninh hàng đầu tại Mexico City, cảnh báo rằng một cuộc nội chiến ma túy ở miền tây Mexico có thể làm đảo lộn công tác an ninh cho FIFA World Cup 2026, khi Guadalajara là một trong những địa điểm tổ chức giải đấu.
Triển vọng tương lai và thách thức
Giới phân tích an ninh dự báo rằng CJNG sẽ phải đối mặt với đấu đá nội bộ và bạo lực leo thang, một quy luật quen thuộc trong thế giới tội phạm có tổ chức tại Mexico. John Holman của Al Jazeera nhận định: "Ở thời điểm hiện tại, diệt El Mencho là chiến thắng của chính phủ Mexico, nhưng trong vài tuần hoặc vài tháng tới, nó có thể trở thành rắc rối lớn hơn". Người dân Mexico cũng lo ngại về làn sóng tống tiền và cưỡng ép tuyển mộ khi các nhóm nhỏ trong CJNG tranh giành quyền lực.
Với sự kiểm soát của CJNG trên nhiều khu vực và thu nhập hàng tỷ USD mỗi năm từ các hoạt động tội phạm, tình hình an ninh tại Mexico đang đứng trước những thử thách nghiêm trọng, đòi hỏi sự ứng phó kịp thời và hiệu quả từ chính phủ.
