Tối Hậu Thư Gia Hạn, Kế Hoạch Cũ Tái Sử Dụng: Dấu Hiệu Mỹ Yếu Thế Trước Iran?
Trong thế giới chính trị, ngôn ngữ thường tiết lộ nhiều hơn những gì các nhà lãnh đạo muốn công khai. Việc Mỹ liên tục gia hạn tối hậu thư từ 5 ngày lên 10 ngày, cùng với quyết định tái sử dụng kế hoạch 15 điểm từng bị Tehran bác bỏ, đang tự làm lộ những điểm yếu chiến lược của Washington. Hành động này không chỉ phản ánh sự thiếu nhất quán trong đánh giá đối thủ, mà còn cho thấy Mỹ có thể đang dần mất thế chủ động trong cuộc đối đầu với Iran.
Sự Thiếu Nhất Quán Trong Chiến Lược Của Mỹ
Vào ngày 7/3, Tổng thống Donald Trump từng mô tả cuộc đối đầu với Iran là một ván cờ lớn ở cấp độ cao, với những đối thủ thông minh và có IQ cao. Tuy nhiên, việc đột ngột khôi phục kế hoạch 15 điểm – một đề xuất đã bị Iran bác bỏ từ một năm trước vì tính áp đặt và phi thực tế – lại cho thấy sự mâu thuẫn giữa nhận định và hành động thực tế của Washington. Tehran một lần nữa từ chối kế hoạch này, chế giễu Mỹ đang “tự đàm phán với chính mình”, khiến hoạt động ngoại giao rơi vào bế tắc với nhiều câu hỏi chưa có lời giải.
Ông Trump đúng ở một điểm: Iran không phải là đối thủ dễ dàng. Đây là một cường quốc khu vực với nền tảng vững chắc, khả năng thích ứng linh hoạt, và kinh nghiệm trong việc ứng phó với các chiến lược gây áp lực. Sự phức tạp này khiến cán cân ngày càng nghiêng về phía bất lợi cho Mỹ, đặt ra câu hỏi liệu sức mạnh quân sự vượt trội có thể bù đắp cho những sai lầm chiến lược hay không.
Cuộc Chiến Thiếu Tính Chính Danh Và Hậu Quả
Một trong những vấn đề lớn nhất của Mỹ trong cuộc chiến này là tính chính danh. Cuộc xung đột không có sự cho phép của Liên Hợp Quốc, không được Quốc hội Mỹ phê chuẩn, và không nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ người dân Mỹ. Các đánh giá tình báo còn cho thấy Iran không tái khởi động chương trình hạt nhân sau các đợt tấn công của Mỹ và Israel, điều này trái ngược với lý do biện minh ban đầu của Washington.
Việc ông Joe Kent từ chức Giám đốc Trung tâm Chống khủng bố Quốc gia vào ngày 17/3 càng làm rõ hơn sự yếu kém trong luận điểm của Mỹ. Trong thư từ chức, ông Kent nhấn mạnh Iran không gây ra mối đe dọa tức thời, làm xói mòn tính chính danh của cuộc chiến. Đa số người dân Mỹ phản đối cuộc xung đột, mệt mỏi vì những cuộc chiến kéo dài tại Iraq và Afghanistan, khiến cuộc chiến tại Iran có nguy cơ trở thành một “cuộc chiến bất tận” mới ở Trung Đông.
Suy Giảm Uy Tín Và Ảnh Hưởng Toàn Cầu
Cuộc chiến không chỉ gây ra khủng hoảng trong nước mà còn làm suy giảm nghiêm trọng uy tín quốc tế của Mỹ. Sự ủng hộ từ các đồng minh đang giảm mạnh, phản ánh sự bất đồng và mất niềm tin vào năng lực lãnh đạo của Washington. Nguồn lực của Mỹ trong cuộc chiến cũng suy giảm nhanh chóng, cả về mặt kinh tế lẫn chính trị.
Israel cũng đối mặt với cuộc khủng hoảng tương tự, khi chiến sự tại Gaza và cuộc đối đầu với Iran làm trầm trọng thêm tình hình. Việc Mỹ và Israel ưu tiên leo thang xung đột hơn hoạt động ngoại giao khiến giới quan sát đặt câu hỏi về chiến lược dài hạn của hai nước. Dù có ưu thế quân sự, sự suy giảm uy tín và lòng tin có thể trở thành gánh nặng khó khắc phục.
Lợi Thế Chiến Lược Của Iran Và Tương Lai Bất Định
Iran không cần một chiến thắng quân sự để thành công. Thay vào đó, Tehran tập trung vào chiến tranh phi đối xứng, duy trì sức chống chịu, tạo ra chi phí cao cho đối phương, và kéo dài xung đột để làm suy yếu ưu thế của Mỹ theo thời gian. Với khả năng khống chế dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz và kiểm soát nhịp độ leo thang, Iran đang nắm giữ lợi thế chiến lược đáng kể.
Cuộc chiến này còn gây ra những tác động kinh tế toàn cầu nghiêm trọng, với giá dầu, lạm phát và biến động thị trường đạt mức cao nhất trong 80 năm qua. Khi Mỹ dồn lực cho Trung Đông, các cường quốc khác có cơ hội mở rộng ảnh hưởng, đánh dấu sự thay đổi tiềm tàng trong trật tự thế giới. Lịch sử cho thấy, sự suy giảm quyền lực của một cường quốc thường đi kèm với những biến chuyển rộng lớn hơn, và những gì đang diễn ra có thể là dấu hiệu của một kỷ nguyên mới đang hình thành.
