Mỹ Leo Thang Căng Thẳng Với Iran: Khống Chế Tàu Chở Dầu Lớn Trên Ấn Độ Dương
Lầu Năm Góc vừa chính thức xác nhận các chiến dịch can thiệp hàng hải mới, đánh dấu bước leo thang đáng kể trong nỗ lực triệt hạ huyết mạch kinh tế và quân sự của Tehran trên phạm vi toàn cầu. Động thái này diễn ra ngay cả khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố gia hạn lệnh ngừng bắn mong manh, cho thấy sự phức tạp trong quan hệ giữa hai quốc gia.
Chiến Dịch Kiểm Soát Tàu Chở Dầu Thô Cực Lớn
Lực lượng Thủy quân Lục chiến Mỹ đã tiến hành đổ bộ và kiểm soát tàu M/T Tifani, một tàu chở dầu thô cực lớn (VLCC) với chiều dài lên tới 330 mét, khi phương tiện này đang di chuyển tại khu vực Ấn Độ Dương. Dù con tàu treo cờ Botswana, phía Mỹ định danh đây là tàu "không quốc tịch" và đang bị trừng phạt.
Tàu M/T Tifani chở khoảng 2 triệu thùng dầu thô, được bốc từ đảo Kharg của Iran, và đã bị khống chế tại Vịnh Bengal. Quá trình chặn bắt diễn ra mà không xảy ra bất kỳ sự cố nào, theo thông báo từ Bộ Chiến tranh Mỹ. Giới chức quốc phòng Mỹ hiện đang cân nhắc việc kéo tàu về nước hoặc bàn giao cho bên thứ ba trong những ngày tới.
Mỹ Tăng Cường Thực Thi Pháp Luật Hàng Hải Toàn Cầu
Bộ Chiến tranh Mỹ nhấn mạnh sẽ tiếp tục thực thi pháp luật hàng hải trên phạm vi toàn cầu nhằm ngăn chặn những tàu bị trừng phạt cung cấp hỗ trợ vật chất cho Iran. Trước đó, vào ngày 19/4, tàu khu trục USS Spruance đã chặn đứng tàu container TOUSKA treo cờ Iran. Tổng thống Donald Trump xác nhận lực lượng Mỹ đã tiếp quản phương tiện để kiểm tra hàng hóa do nghi ngờ vận chuyển vật liệu liên quan đến chương trình tên lửa đạn đạo.
Washington khẳng định sẽ duy trì lệnh phong tỏa toàn diện và truy quét mọi mạng lưới vận tải bị nghi ngờ cung cấp hỗ trợ vật chất cho Iran, từ dầu mỏ đến thiết bị điện tử quân sự, ở bất cứ nơi nào chúng hoạt động.
Cảnh Báo Quân Sự và Bất Đồng Nội Bộ Iran
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã công bố video ghi hình ngày 20/4, cho thấy binh sĩ Mỹ trên trực thăng theo dõi thời gian thực và dùng súng máy phát cảnh báo một tàu hàng khi di chuyển gần các cảng Iran, buộc tàu phải quay đầu. Động thái này làm gia tăng căng thẳng tại khu vực.
Tình hình càng trở nên phức tạp hơn khi phía Mỹ cho rằng có sự bất đồng giữa nhóm đàm phán của Iran - do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi dẫn đầu - với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran. Điều này làm dấy lên câu hỏi ai mới là người có quyền ký kết thỏa thuận cuối cùng.
"Phía Iran không hài lòng khi Tổng thống Mỹ đàm phán qua mạng xã hội và tạo cảm giác như họ đã đồng ý với những vấn đề mà thực tế chưa thống nhất, lại còn là vấn đề không được lòng người dân trong nước", một nguồn tin nói với CNN, đồng thời cho biết Tehran đặc biệt lo ngại việc bị coi là yếu thế.
Thách Thức Trong Đàm Phán và Tương Lai Xung Đột
Vẫn chưa rõ liệu đã có cố vấn nào cảnh báo tổng thống Mỹ về thói quen đăng bài có thể gây tổn hại đến đàm phán hay chưa. Đến giữa ngày 20/4, ông Trump đã đăng nhiều bài về cuộc chiến trên Truth Social, với tổng độ dài hơn 900 từ, làm dấy lên lo ngại về tính hiệu quả của các cuộc thảo luận.
Chuyên gia nhận định Mỹ và Iran có thể phải thay đổi cách tiếp cận, từ bỏ mục tiêu đánh bại hoàn toàn đối thủ và thừa nhận phải tôn trọng lợi ích của nhau nếu muốn đạt được thỏa thuận hòa bình. Con đường để hai bên khép lại xung đột vẫn còn nhiều chông gai, đặc biệt trong bối cảnh leo thang căng thẳng hiện tại.
