Mỹ Chính Thức Phong Tỏa Eo Biển Hormuz, Đe Dọa Nguồn Cung Năng Lượng Toàn Cầu
Theo thông báo từ Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), Hoa Kỳ đã bắt đầu áp đặt lệnh phong tỏa toàn bộ tàu thuyền ra vào các cảng của Iran qua eo biển Hormuz từ 21 giờ ngày 13.4 (giờ Việt Nam). Động thái này đánh dấu bước leo thang căng thẳng sau khi các cuộc đàm phán giữa hai bên diễn ra vào hai ngày trước đó kết thúc trong thất bại. Cuộc đàm phán này được tổ chức sau lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần bắt đầu từ ngày 7.4, nhằm chấm dứt sáu tuần xung đột đã cướp đi sinh mạng của hàng ngàn người ở vùng Vịnh, làm gián đoạn nguồn cung năng lượng thiết yếu và dấy lên lo ngại về nguy cơ xung đột lan rộng ra khu vực.
Lệnh Phong Tỏa Được Thực Thi Công Bằng Và Phạm Vi Áp Dụng
Thông báo từ CENTCOM nêu rõ, lệnh phong tỏa sẽ được "thực thi một cách công bằng đối với tàu thuyền của tất cả các quốc gia ra vào các cảng và khu vực ven biển của Iran", bao gồm tất cả các cảng của Iran trên vịnh Ba Tư và vịnh Oman. Tuy nhiên, các tàu thuyền đến và đi từ các cảng không thuộc Iran qua eo biển Hormuz sẽ không bị cản trở, theo thông tin được hãng tin Reuters dẫn lại. Điều này cho thấy Mỹ đang nhắm mục tiêu cụ thể vào hoạt động hàng hải của Iran, trong khi cố gắng giảm thiểu tác động đến giao thương quốc tế.
Israel Và Mỹ Chuẩn Bị Cho Khả Năng Xung Đột Tái Bùng Phát
Trong diễn biến liên quan, tờ The Times of Israel ngày 13.4 đưa tin, ba đài truyền hình Do Thái đều loan báo rằng Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đang chuẩn bị cho khả năng xung đột tái bùng phát với Iran. Thông tin này dường như là một sự rò rỉ có phối hợp từ các quan chức quốc phòng Israel. Bên cạnh đó, trang tin Ynet dẫn lời Tham mưu trưởng IDF Eyal Zamir chỉ thị quân đội chuyển sang "trạng thái sẵn sàng cao độ", chuẩn bị cho việc nối lại các hành động thù địch với Iran. Mặc dù IDF chưa chính thức bình luận về các bản tin này, nhưng trong chuyến thăm miền nam Li Băng tuần trước, ông Zamir đã tuyên bố quân đội Israel "sẵn sàng khôi phục chiến đấu (với Iran) bằng tổng lực vào bất cứ lúc nào cần thiết".
Tác Động Kinh Tế: Giá Dầu Tăng Mạnh, Thị Trường Châu Á Sụt Giảm
Lệnh phong tỏa eo biển Hormuz của Mỹ đã gây ra những tác động kinh tế tức thì. Giá dầu khôi phục đà tăng mạnh, trong khi thị trường chứng khoán châu Á hầu hết sụt giảm vào ngày 13.4. Cụ thể, giá dầu thô WTI của Mỹ tăng 6,71 USD, tương đương khoảng 7%, lên mức 103,28 USD/thùng. Dầu thô Brent cũng tăng 6,20 USD, tương đương 6,5%, lên 101,4 USD/thùng. Trái ngược với xu hướng này, các chỉ số chứng khoán châu Á đồng loạt giảm:
- Chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản giảm 0,7% xuống còn 56.502,77 điểm.
- Chỉ số S&P/ASX 200 của Úc giảm 0,4% xuống còn 8.926 điểm.
- Chỉ số Kospi của Hàn Quốc giảm 0,9% xuống còn 5.808,62 điểm.
- Chỉ số Hang Seng của Hồng Kông giảm 1,1% xuống còn 25.613,85 điểm.
- Chỉ số Shanghai Composite của Trung Quốc gần như không thay đổi.
Trả lời Đài Fox News hôm 12.4, Tổng thống Mỹ Donald Trump dự báo giá xăng dầu có thể vẫn ở mức cao cho đến sau thời điểm bầu cử giữa kỳ ở Mỹ vào tháng 11. Dữ liệu tàu thuyền cũng cho thấy các tàu dầu đang tránh xa eo biển Hormuz sau khi đàm phán Mỹ - Iran thất bại và Mỹ tuyên bố phong tỏa.
Iran Cứng Rắn Đáp Trả Và Cảnh Báo Hậu Quả
Phản ứng trước động thái của Mỹ, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran cảnh báo rằng mọi tàu quân sự tiến vào eo biển Hormuz sẽ bị xem như vi phạm lệnh ngừng bắn và sẽ bị xử lý "nghiêm khắc và dứt khoát". Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi chỉ trích Mỹ đã "gặp phải chủ nghĩa tối đa, sự thay đổi liên tục về mục tiêu và sự phong tỏa", đồng thời nhấn mạnh: "Không rút ra được bài học nào cả. Thiện chí sinh ra thiện chí. Thù địch sinh ra thù địch". Một phát ngôn viên Lực lượng vũ trang Iran còn tuyên bố việc Mỹ hạn chế tàu thuyền hoạt động trên vùng biển quốc tế là bất hợp pháp và "tương đương với hành vi cướp biển", đồng thời khẳng định Iran sẽ kiên quyết thực hiện một cơ chế lâu dài để kiểm soát eo biển Hormuz.
Căng Thẳng Mở Rộng: Trump Chỉ Trích Giáo Hoàng Leo XIV
Trong một diễn biến khác làm gia tăng căng thẳng, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 13.4 (giờ Việt Nam) đã đưa ra hàng loạt phát ngôn chỉ trích gay gắt nhằm vào Giáo hoàng Leo XIV, xoay quanh các quan điểm đối ngoại của người đứng đầu Giáo hội Công giáo về cuộc xung đột tại Trung Đông. Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump gọi Giáo hoàng Leo XIV là người "yếu đuối trong việc chống tội phạm và rất tệ trong chính sách đối ngoại", đồng thời yêu cầu Giáo hoàng nên tập trung vào tôn giáo thay vì chính trị. Giáo hoàng Leo XIV gần đây đã lên án việc dùng vũ lực đối với Iran, nói rằng lời đe dọa đến toàn bộ nhân dân Iran là không thể chấp nhận. Ông phản hồi rằng mình không hề lo sợ chính quyền ông Trump và nhấn mạnh sứ mệnh truyền thông điệp Phúc âm của Giáo hội.
Tình hình hiện tại cho thấy nguy cơ xung đột leo thang tại vùng Vịnh vẫn rất cao, với những tác động kinh tế và chính trị sâu rộng đang lan tỏa ra toàn cầu. Cộng đồng quốc tế đang theo dõi sát sao các diễn biến tiếp theo, đặc biệt là khả năng đàm phán được nối lại hoặc các hành động quân sự có thể xảy ra.
