Đàm phán Mỹ - Iran tại Pakistan: Căng thẳng leo thang, hy vọng vẫn mong manh
Cuộc gặp ngày 11/4 tại khách sạn Serena ở Islamabad, Pakistan, đánh dấu lần tiếp xúc trực tiếp đầu tiên giữa quan chức Mỹ và Iran trong hơn một thập niên, đồng thời là cuộc đối thoại cấp cao nhất kể từ sau Cách mạng Hồi giáo năm 1979 tại Iran. Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh xung đột giữa hai nước leo thang, với mục tiêu giải quyết các vấn đề then chốt như eo biển Hormuz và chương trình hạt nhân của Tehran.
Bầu không khí căng thẳng và những tranh cãi gay gắt
Bên trong khách sạn sang trọng Serena, các cuộc thảo luận được bố trí tại hai khu riêng biệt cho phái đoàn Mỹ và Iran, cùng một khu chung cho các phiên họp ba bên có sự tham gia của Pakistan với vai trò trung gian. Cuộc đàm phán kéo dài hơn 20 giờ, buộc nhân viên khách sạn phải làm việc liên tục, ăn ngủ tại chỗ sau khi được kiểm tra lý lịch kỹ lưỡng.
Khi thảo luận chuyển sang các điều khoản đảm bảo, bao gồm cam kết không tấn công và dỡ bỏ trừng phạt, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi đã trở nên gay gắt. Ông chất vấn phía Mỹ: "Làm sao chúng tôi có thể tin các ông khi trong cuộc họp tại Geneva trước đó, các ông nói Mỹ sẽ không tấn công khi nỗ lực ngoại giao đang tiến hành?" Sự bức xúc này bắt nguồn từ việc Mỹ và Israel phát động cuộc tấn công Iran chỉ hai ngày sau vòng đàm phán Geneva.
Căng thẳng đạt đỉnh điểm khi tiếng tranh cãi lớn vang ra ngoài phòng họp, buộc phía Pakistan phải tạm dừng cuộc thảo luận bằng cách tuyên bố nghỉ giữa giờ và di chuyển hai bên về phòng riêng. Điện thoại bị cấm trong phòng họp chính, khiến các đại biểu như Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf phải ra ngoài trong giờ nghỉ để truyền đạt thông tin về nước.
Tiến gần thỏa thuận nhưng vỡ vụn vào phút chót
Theo các nguồn tin từ chính phủ Pakistan, có thời điểm hy vọng về một bước đột phá và thỏa thuận giữa hai bên là rất lớn. Một nguồn tin khác tiết lộ hai bên đã "tiến rất gần" đến thỏa thuận, đạt khoảng 80% tiến trình, trước khi vấp phải những quyết định không thể giải quyết ngay tại chỗ. Tuy nhiên, mọi thứ nhanh chóng thay đổi, dẫn đến bế tắc.
Hai nguồn tin từ quan chức cấp cao Iran mô tả bầu không khí là nặng nề và thiếu thiện chí. Dù Pakistan nỗ lực làm dịu tình hình, không bên nào cho thấy dấu hiệu sẵn sàng hành động để giảm căng thẳng. Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh Mỹ bắt đầu phong tỏa các cảng của Iran, còn Tehran đe dọa trả đũa, làm trầm trọng thêm tình hình.
Hy vọng vẫn còn đó từ các nỗ lực trung gian
Dù cuộc đàm phán trực tiếp kết thúc không có kết quả cụ thể, hy vọng vẫn chưa tắt. Một nhà ngoại giao Trung Đông cho biết các cuộc trao đổi giữa phía trung gian và Mỹ vẫn tiếp diễn sau khi Phó Tổng thống Vance rời Islamabad. Một nguồn tin khác xác nhận Pakistan tiếp tục đóng vai trò truyền thông điệp giữa Tehran và Washington.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif khẳng định: "Tôi muốn nói rằng mọi nỗ lực vẫn đang được triển khai để giải quyết các vấn đề." Cả hai bên đều có lý do để cân nhắc hạ nhiệt căng thẳng: các cuộc không kích của Mỹ không nhận được nhiều ủng hộ trong nước và khó làm lung lay hệ thống chính trị Iran, trong khi việc Tehran siết chặt nguồn cung dầu mỏ qua eo biển Hormuz đang gây tổn hại kinh tế toàn cầu và đẩy lạm phát tăng cao trước thềm bầu cử giữa kỳ tại Mỹ.
Cuộc đàm phán này cho thấy những thách thức sâu sắc trong quan hệ Mỹ - Iran, nhưng cũng hé lộ khả năng duy trì đối thoại thông qua các kênh trung gian. Tương lai của khu vực vẫn phụ thuộc vào thiện chí và sự linh hoạt từ cả hai phía.
