Trong một động thái ngoại giao quan trọng, Mỹ đã đồng ý giải tỏa các khoản tài sản của Iran đang bị đóng băng tại Qatar và một số ngân hàng nước ngoài khác. Thông tin này được hãng tin Reuters dẫn nguồn tin cao cấp từ Iran tiết lộ, ngay trước thềm cuộc đàm phán trực tiếp giữa hai nước tại Islamabad, Pakistan.
Bối Cảnh Đàm Phán Căng Thẳng
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã dẫn đầu phái đoàn của Mỹ đến Islamabad vào trưa ngày 11/4 theo giờ địa phương, chuẩn bị cho các cuộc hòa đàm với Iran. Phía Iran, do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu, đã có mặt từ nửa đêm trước đó. Cả hai bên đều thể hiện thái độ thiện chí khi xuất hiện tại sân bay, dù không khí đàm phán vẫn còn nhiều thách thức.
Điều Kiện Tiên Quyết Từ Iran
Iran đã đưa ra hai điều kiện chính với Mỹ trước khi đàm phán chính thức bắt đầu. Thứ nhất, Washington phải thiết lập lệnh ngừng bắn tại Lebanon, nơi xung đột với Israel vẫn tiếp diễn. Thứ hai, Mỹ cần giải phóng các tài sản của Iran bị phong tỏa. Việc giải tỏa tài sản được cho là có liên quan trực tiếp đến cam kết đảm bảo lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz, một vấn đề then chốt trong cuộc thương lượng.
Phía Iran hoan nghênh quyết định giải tỏa tài sản và coi đây là minh chứng cho sự nghiêm túc của Washington. Tuy nhiên, Mỹ vẫn chưa đưa ra bình luận công khai nào về vấn đề này. Các cuộc đàm phán dự kiến kéo dài sang Chủ nhật, với Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết có thể duy trì đối thoại trong tối đa 15 ngày.
Thách Thức Và Cơ Hội Cho Ông Vance
Phó Tổng thống JD Vance được xem là gương mặt phản chiến trong nội bộ chính quyền Tổng thống Donald Trump, điều này có thể tạo thuận lợi cho việc tìm kiếm tiếng nói chung với Iran. Đây là cơ hội để ông Vance xây dựng hình ảnh một kiến tạo hòa bình, củng cố uy tín cho các mục tiêu chính trị dài hạn. Tuy nhiên, sứ mệnh tại Islamabad được đánh giá là phép thử được ăn cả, ngã về không đối với sự nghiệp ngoại giao của ông.
Tình Hình Eo Biển Hormuz Và Các Diễn Biến Khác
Lưu thông qua eo biển Hormuz, tuyến đường huyết mạch vận chuyển dầu mỏ toàn cầu, đã sụt giảm nghiêm trọng kể từ khi xung đột nổ ra. Theo dữ liệu, chỉ có 2 con tàu đi qua vào thứ Sáu, mức thấp kỷ lục so với bình thường là khoảng 140 tàu mỗi ngày. Trong số 14 con tàu hiếm hoi qua lại kể từ thứ Tư, có đến 9 tàu được xác định có liên quan đến Iran.
Song song với đàm phán, Mỹ đang tăng cường lực lượng tại Trung Đông, bao gồm máy bay chiến đấu và binh sĩ thuộc Sư đoàn Dù 82, cùng các tàu sân bay như USS George H.W. Bush. Động thái này nhằm sẵn sàng cho các kịch bản tác chiến tiềm tàng nếu đàm phán thất bại.
Phản Ứng Từ Các Bên
Tổng thống Donald Trump tiếp tục gia tăng sức ép lên Iran, cảnh báo rằng Tehran không có lá bài nào ngoài việc gây sức ép ngắn hạn thông qua eo biển Hormuz. Ông cũng nhấn mạnh trọng tâm thỏa thuận là ngăn chặn vũ khí hạt nhân và mở lại eo biển. Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Iran Ghalibaf bày tỏ thiện chí nhưng không tin tưởng vào Mỹ, do kinh nghiệm đàm phán trước đây thường kết thúc bằng thất bại và vi phạm cam kết.
Phái đoàn Iran đến Islamabad gồm 71 người, bao gồm các nhà đàm phán cấp cao và chuyên gia quân sự. Đáng chú ý, chuyến bay đặc biệt còn mang theo ảnh của những nạn nhân thiệt mạng trong các cuộc không kích, như một thông điệp nhấn mạnh thiệt hại từ xung đột.
Triển Vọng Và Rào Cản
Dù lệnh ngừng bắn tạm thời đang được duy trì, triển vọng về một thỏa thuận lâu dài vẫn còn nhiều rào cản. Iran yêu cầu bồi thường thiệt hại chiến tranh và dỡ bỏ trừng phạt hoàn toàn, trong khi Mỹ kiên quyết yêu cầu Tehran chấm dứt chương trình làm giàu uranium và mở lại vĩnh viễn eo biển Hormuz. Thế giới đang nín thở chờ đợi kết quả từ Islamabad, nơi vận mệnh của hàng triệu người và nền kinh tế toàn cầu đang bị đe dọa.
