Mỹ lạc quan về thỏa thuận với Iran bất chấp cảnh báo leo thang căng thẳng
Theo Reuters, ngày 15/4/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông tin rằng cuộc chiến do Mỹ phát động cùng Israel đang tiến gần đến hồi kết. Dù vậy, Mỹ vẫn tiếp tục gia tăng sức ép kinh tế đối với Iran thông qua lệnh phong tỏa hàng hải tại eo biển Hormuz. Chính quyền Trump bày tỏ sự lạc quan về khả năng đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột, đồng thời cảnh báo sẽ tăng cường áp lực nếu Tehran giữ lập trường cứng rắn.
Áp lực kinh tế thúc đẩy đàm phán
Dù giới lãnh đạo Iran tuyên bố lệnh ngừng bắn là một chiến thắng, thực tế họ đang đối mặt với bài toán tái thiết hậu chiến khổng lồ. Áp lực kinh tế đang trở thành động lực chính buộc Tehran phải tìm kiếm sự nới lỏng trừng phạt thông qua đàm phán. Quân đội Mỹ cho biết trong 48 giờ đầu triển khai phong tỏa, chưa có tàu nào vượt qua được hàng rào của lực lượng Mỹ, và 9 tàu đã tuân thủ yêu cầu quay đầu.
Bộ chỉ huy quân sự chung của Iran cảnh báo sẽ ngừng dòng chảy thương mại ở Biển Đỏ nếu Mỹ tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz. Tổng thống Trump cảnh báo có thể leo thang căng thẳng nếu xung đột tái diễn, nói rằng Mỹ có thể phá hủy cơ sở hạ tầng của Iran trong thời gian ngắn nhưng không muốn làm điều đó.
Đàm phán tiếp tục với trung gian Pakistan
Dù vòng đàm phán đầu tiên kết thúc mà không tạo đột phá, phía Mỹ vẫn thể hiện sự lạc quan về các vòng tiếp theo. Mỹ cảnh báo có thể áp dụng biện pháp trừng phạt thứ cấp đối với các bên mua dầu của Iran, nhằm tạo thêm áp lực kinh tế. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nhấn mạnh biện pháp tài chính có sức mạnh tương đương hoạt động quân sự.
Giới chức Mỹ và Iran đang cân nhắc sớm quay lại Pakistan để tiếp tục đàm phán. Ngày 15/4, Tư lệnh quân đội Pakistan đã tới Tehran chuyển thông điệp mới của Mỹ và xúc tiến vòng đàm phán tiếp theo. Thống chế Asim Munir, người từng làm trung gian, đang tìm cách thu hẹp khác biệt giữa hai bên.
Khả năng đạt thỏa thuận và thách thức
Theo CNN, Mỹ và Iran hiện gần như không còn lựa chọn nào khác ngoài việc đạt được thỏa thuận. Với Mỹ, việc nhanh chóng áp đặt phong tỏa cho thấy Nhà Trắng đã tính đến bước leo thang từ trước. Tổng thống Trump công khai mong muốn đạt thỏa thuận, đặc biệt trong bối cảnh lạm phát và giá xăng tăng cao tại Mỹ.
Về phía Iran, thiệt hại sau đợt không kích kéo dài là rất rõ ràng, với nhiều thay đổi trong bộ máy chính quyền. Dù duy trì lập trường mạnh mẽ, Iran phải đối mặt với thách thức tái thiết đất nước. Sức mạnh hiện tại của Iran phần lớn đến từ khả năng chống chịu, và nước này đang ở giai đoạn suy yếu nhất trong vài thập kỷ.
Hai bên dường như đã đồng thuận về việc mở lại eo biển Hormuz, với tranh cãi chủ yếu xoay quanh chi tiết thay vì bản chất. Cả Mỹ và Iran đều đồng ý về việc tạm dừng làm giàu uranium, với sự khác biệt về thời hạn có thể thu hẹp thông qua thỏa hiệp. Các vấn đề liên quan đến dỡ bỏ trừng phạt cũng mang tính đàm phán con số.
Yếu tố Israel và tương lai
Một yếu tố khó đoán là Israel, với Iran muốn Israel dừng tấn công lực lượng đồng minh Hezbollah tại Lebanon. Vấn đề này có thể làm phức tạp đàm phán nhưng có khả năng được tách riêng. Các trở ngại trong thỏa thuận chủ yếu liên quan đến yếu tố thể diện, với cả hai bên cần một thỏa thuận có thể trình bày như chiến thắng trong nước.
Dù chiến sự có khả năng kết thúc bằng thỏa thuận, hệ quả thực sự mới chỉ bắt đầu bộc lộ. Một hệ quả tiềm tàng là Iran có thể trở nên cứng rắn hơn và tin rằng sở hữu vũ khí hạt nhân là cần thiết cho phòng vệ. Câu hỏi về tương lai của Iran sau xung đột vẫn là thách thức lớn cho Mỹ sau gần 5 thập kỷ đối đầu.
