Mỹ Kết Thúc Xung Đột Iran: Nguy Cơ Biến Động Năng Lượng Và Quyền Lực Iran Gia Tăng
Nếu Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định chấm dứt xung đột với Iran mà không có một thỏa thuận chính thức được ký kết, quyết định này có thể mở đường cho chính quyền Tehran nắm quyền kiểm soát nguồn cung năng lượng của toàn bộ khu vực Trung Đông. Điều này sẽ buộc các quốc gia sản xuất dầu mỏ và khí gas tại vùng Vịnh Ả Rập phải đối mặt với những hậu quả nghiêm trọng từ một cuộc xung đột mà họ không hề tham gia khởi xướng hay dẫn dắt.
Iran Có Thể Trở Nên Mạnh Mẽ Hơn Sau Xung Đột
Thay vì làm suy yếu bộ máy lãnh đạo giáo sĩ của Iran, kết cục này có khả năng khiến họ trở nên mạnh mẽ và tự tin hơn sau khi vượt qua nhiều tuần chiến sự với Mỹ và Israel. Iran có thể tăng cường tấn công vào các nước vùng Vịnh Ả Rập và gây chấn động thị trường năng lượng toàn cầu thông qua việc phong tỏa Eo biển Hormuz, một tuyến đường hàng hải then chốt cho nguồn cung năng lượng thế giới.
Trong một cuộc phỏng vấn với Reuters trước bài phát biểu vào thứ Tư, ông Trump tiết lộ rằng cuộc xung đột của Mỹ chống lại Iran có thể sẽ "sớm kết thúc". Vào thứ Ba, ông đã đưa ra những tín hiệu cho thấy khả năng giảm quy mô cuộc xung đột ngay cả khi không có bất kỳ thỏa thuận nào được thiết lập.
Lo Ngại Của Các Nước Vùng Vịnh Về Sự Bất Cân Xứng
Sự bất cân xứng trong hậu quả là trọng tâm của những lo ngại từ các quốc gia vùng Vịnh. Iran có thể bước ra khỏi cuộc xung đột với tư thế bất bại và sở hữu đòn bẩy chiến lược lớn hơn, trong khi các nước vùng Vịnh buộc phải gánh chịu những thiệt hại kinh tế và chiến lược từ một cuộc xung đột không được giải quyết rõ ràng.
Ông Baharoon, một chuyên gia trong khu vực, nhận định rằng việc quyền tự do di chuyển bị suy giảm sẽ là mối lo ngại khổng lồ cho các nước vùng Vịnh. Ông cho biết Iran có thể bắt đầu thực hiện "những ván bài lãnh hải" và đặt ra các điều kiện nghiêm ngặt cho tàu thuyền đi qua Eo biển Hormuz, đe dọa nghiêm trọng đến an ninh năng lượng toàn cầu.
Nỗ Lực Tránh Xung Đột Và Nguy Cơ Leo Thang
Lý luận này giải thích lý do tại sao các nước vùng Vịnh đã cố gắng tránh bị kéo vào vòng chiến. Các quan chức trong khu vực tiết lộ rằng ưu tiên hàng đầu của họ là ngăn chặn cuộc xung đột biến thành một diễn biến nguy hiểm hơn: một cuộc đối đầu giữa cộng đồng dòng Shia và dòng Sunni trong Hồi giáo, có nguy cơ tái định hình toàn bộ Trung Đông trong nhiều thập kỷ tới.
Rủi ro leo thang đã trở nên lớn hơn nhiều sau những quyết định mà các nhà phân tích chính trị coi là sai lầm căn bản từ phía chính phủ Mỹ và Israel. Các nhà phân tích trong khu vực cho rằng chính quyền Washington đã đánh giá sai khả năng đáp trả phi đối xứng của chính phủ Iran.
Chiến Lược Của Iran: Gây Kiệt Quệ Kinh Tế Thay Vì Chiến Thắng Quân Sự
Họ nhấn mạnh rằng chính quyền Tehran không cần phải giành chiến thắng trên chiến trường, mà chỉ cần gây ra đủ tổn hại kinh tế. Trong nhiều thập kỷ qua, Iran đã đầu tư mạnh mẽ vào việc xác định các điểm yếu có thể khai thác, thay vì sử dụng sức mạnh quân sự một cách cứng nhắc. Các tài sản năng lượng và Eo biển Hormuz được coi là yếu tố trung tâm trong chiến lược của họ.
Thông qua việc tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng và đe dọa phong tỏa Eo biển Hormuz, Iran đã khiến giá dầu tăng vọt, gây ra lạm phát trên toàn cầu và tạo áp lực lên Mỹ cùng các đối tác. Các nhà phân tích kết luận rằng mục tiêu của Iran không phải là thắng lợi quân sự, mà là gây ra sự kiệt quệ về kinh tế. Nếu cuộc chiến trở nên không khả thi về mặt kinh tế, thì sự tồn tại của họ chính là điều kiện chiến thắng.
Nguyễn Quang Minh (Theo Reuters)
