Mỹ và Israel phát động tấn công quy mô lớn vào Iran, khu vực Trung Đông chìm trong bạo lực và khủng hoảng

Mỹ - Israel tấn công Iran, khu vực Trung Đông rơi vào vòng xoáy bạo lực mới — Mỹ - Israel tấn công Iran, Trung Đông rơi vào bạo lực

Mỹ và Israel mở cuộc tấn công lớn vào Iran, khu vực Trung Đông chìm trong bạo lực

Sáng ngày 28-2, bất chấp những cảnh báo từ cộng đồng quốc tế và ngay khi các cuộc đàm phán đang có dấu hiệu tích cực, Mỹ và Israel đã cùng nhau phát động một cuộc tấn công quân sự quy mô lớn nhắm vào Iran. Mục tiêu chính của cuộc tấn công này là thủ đô Tehran cùng nhiều thành phố lớn khác của quốc gia Hồi giáo. Quyết định này được dự báo sẽ kéo toàn bộ khu vực Trung Đông vào một vòng xoáy bạo lực mới, với những hậu quả khó lường.

Thời điểm tấn công gây sốc và hậu quả thảm khốc

Cuộc tấn công diễn ra trước thời hạn tối hậu thư ngày 6-3-2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump từng đặt ra. Đáng chú ý, nó chỉ xảy ra vài giờ sau khi vòng đàm phán thứ ba giữa Mỹ và Iran tại Geneva kết thúc với những tín hiệu khả quan. Ngay trong ngày đầu tiên của chiến dịch, hơn 200 người đã thiệt mạng và gần 1.000 người khác bị thương. Một sự kiện đặc biệt nghiêm trọng là một trường học nữ đã bị trúng đạn, cướp đi sinh mạng của hơn 85 học sinh ở độ tuổi thơ ấu.

Đây được xem là cuộc phiêu lưu đối ngoại lớn nhất của Tổng thống Trump kể từ khi ông trở lại Nhà Trắng vào năm 2025. Quyết định phát động tấn công quân sự này mâu thuẫn trực tiếp với cam kết tranh cử năm 2024 của ông, khi ông hứa rằng Mỹ sẽ không tham chiến bên ngoài lãnh thổ và luôn ưu tiên giải quyết xung đột bằng con đường hòa bình.

—

Banner rộng Pickt — ứng dụng danh sách mua sắm cộng tác cho Telegram

Động cơ thực sự và áp lực chính trị trong nước

Nhiều nhà phân tích chính trị nhận định rằng tuyên bố của ông Trump về mục tiêu ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân chỉ là "bức màn che" cho những tính toán thực sự. Trong nước, ông đang phải đối mặt với làn sóng chỉ trích mạnh mẽ từ Đảng Dân chủ, nguy cơ bị luận tội lần thứ hai, và hơn 2.000 vụ kiện sau khi Tòa án tối cao bác bỏ phần lớn các mức thuế quan toàn cầu mà ông áp đặt.

Theo kết quả thăm dò của Reuters-Ipsos thực hiện từ ngày 14 đến 17-11-2025, tỉ lệ ủng hộ ông Trump đã giảm xuống mức thấp nhất, chỉ còn 38%. Việc phát động chiến tranh với Iran rõ ràng nhắm đến mục tiêu lấy lại uy tín trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới, đồng thời hướng dư luận Mỹ ra khỏi những khó khăn trong nước.

Về phía Israel, Thủ tướng Benjamin Netanyahu cũng chịu áp lực không kém. Chiến dịch quân sự tại Dải Gaza từ năm 2023 vẫn chưa đạt được hai mục tiêu đề ra là giải cứu con tin và tiêu diệt Hamas. Ông Netanyahu còn đang phải hầu tòa với cáo buộc tham nhũng và lạm dụng lòng tin. Do đó, cuộc tấn công vào Iran được xem là cách để che đậy những thất bại của chính ông.

Phản ứng dây chuyền và nguy cơ leo thang toàn cầu

Cuộc tấn công đã ngay lập tức đẩy khu vực vốn đã căng thẳng vào một vòng xoáy mới. Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố khởi động chiến dịch "True Promise 4" để đáp trả, với hàng loạt tên lửa phóng vào Israel và các căn cứ quân sự Mỹ tại Qatar, Kuwait, Bahrain và UAE.

Các lực lượng trong "trục kháng chiến" gồm Hezbollah, Houthi, Hamas và nhiều tổ chức Hồi giáo khác cũng tuyên bố sát cánh cùng Iran. Cuộc xung đột đã vượt ra ngoài tam giác Mỹ - Israel - Iran, lan rộng khắp khu vực. Đặc biệt nghiêm trọng khi Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải mà hơn 20% lượng dầu mỏ thế giới, tương đương khoảng 21 triệu thùng mỗi ngày, đi qua. Động thái này không chỉ ảnh hưởng đến các nước sản xuất dầu vùng Vịnh mà còn đe dọa trực tiếp nền kinh tế toàn cầu.

Banner sau bài viết Pickt — ứng dụng danh sách mua sắm cộng tác với hình minh họa gia đình

Thiệt hại ngoại giao và kêu gọi hòa bình

Ở bình diện ngoại giao, thiệt hại cũng không nhỏ. Cuộc tấn công đã phá vỡ tiến trình đàm phán đang đạt được những tín hiệu tích cực. Ngoại trưởng Oman Badr Al-Busaidi, người đóng vai trò trung gian hòa giải, từng đánh giá các cuộc đàm phán vòng ba đã đạt "tiến bộ lớn, quan trọng chưa từng có", có thể tạo nền tảng cho một thỏa thuận công bằng và bền vững. Nay thì tất cả đã bị đổ vỡ.

Hình ảnh của nước Mỹ trước cộng đồng quốc tế, đặc biệt sau khi Hội đồng Hòa bình của ông Trump vừa được khai mạc vào ngày 19-2-2026, chịu tổn thất nghiêm trọng. Tình hình hiện tại đòi hỏi tất cả các bên hết sức kiềm chế, ngừng bắn ngay lập tức và quay lại bàn đàm phán, nhằm tiếp nối các nỗ lực ngoại giao hướng đến một thỏa thuận đảm bảo lợi ích chính đáng cho tất cả các bên liên quan.