Căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang khi hai bên nối lại đàm phán gián tiếp thông qua trung gian Pakistan, trong bối cảnh Tehran đưa ra cảnh báo cứng rắn về việc sẵn sàng đánh chìm hạm đội Mỹ tại eo biển Hormuz. Động thái này được xem là phản ứng trực tiếp trước lệnh phong tỏa hải quân và các nỗ lực kiểm soát tuyến đường thủy chiến lược của Washington.
Đàm phán gián tiếp qua Pakistan và những nỗ lực hòa giải
Phái đoàn cấp cao của Pakistan do Tổng tư lệnh quân đội Asim Munir dẫn đầu đã tới Tehran vào chiều ngày 15/4, mang theo thông điệp mới từ chính phủ Mỹ. Mục tiêu của chuyến công du này là thúc đẩy vòng đàm phán mới giữa Iran và Mỹ, nhằm gia hạn thỏa thuận ngừng bắn hai tuần dự kiến hết hiệu lực vào ngày 22/4.
Theo Guardian, dù chưa có đề nghị chính thức về việc kéo dài lệnh ngừng bắn, Washington vẫn tham gia tích cực vào tiến trình thương lượng. Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt bày tỏ sự lạc quan thận trọng về triển vọng đạt được thỏa thuận, đồng thời cho biết khả năng cao vòng đàm phán tiếp theo sẽ diễn ra tại Islamabad.
Iran cảnh báo đánh chìm tàu chiến Mỹ tại eo biển Hormuz
Trong khi đó, ông Mohsen Rezaei, cố vấn quân sự của Lãnh đạo tối cao Iran Mojtaba Khamenei, đã đưa ra cảnh báo đanh thép rằng Tehran sẵn sàng đánh chìm các tàu chiến của Mỹ tại eo biển Hormuz nếu Washington tiếp tục nỗ lực kiểm soát tuyến đường thủy này. Phát biểu trên truyền hình nhà nước, cựu Tổng tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran nhấn mạnh: "Những con tàu này của các vị sẽ bị đánh chìm bởi những đợt tên lửa đầu tiên của chúng tôi".
Cố vấn Rezaei còn cảnh báo mọi chiến dịch tấn công trên bộ của Mỹ vào lãnh thổ Iran sẽ dẫn đến việc hàng nghìn binh sĩ bị bắt giữ, và Tehran sẽ yêu cầu Washington trả hàng tỷ USD để đổi lấy việc phóng thích.
Những diễn biến quân sự và ngoại giao phức tạp
Hội đồng An ninh Nga cảnh báo Mỹ và Israel có thể đang mượn cớ đàm phán để chuẩn bị cho một chiến dịch tấn công trên bộ nhằm vào Iran. Đánh giá này dựa trên thực tế Lầu Năm Góc liên tục tăng cường lực lượng Mỹ trong khu vực Trung Đông, với hơn 10.000 binh sĩ được triển khai thêm nhằm gây sức ép buộc Iran đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột.
Điện Kremlin cũng tiết lộ Mỹ đã bác bỏ đề xuất của Nga về việc chuyển toàn bộ kho uranium đã làm giàu của Iran sang lãnh thổ Nga nhằm hạ nhiệt xung đột. Đây là lần thứ hai Nga đưa ra đề nghị này kể từ tháng 6 năm ngoái, nhưng đáng tiếc đã bị phía Mỹ từ chối.
Mỹ siết chặt trừng phạt và phản ứng từ Iran
Bộ Tài chính Mỹ ngày 15/4 thông báo siết chặt trừng phạt đối với hạ tầng vận tải dầu mỏ của Iran, nhắm vào hơn 20 cá nhân, doanh nghiệp và tàu thuyền. Đối tượng trọng tâm là mạng lưới của Mohammad Hossein Shamkhani, con trai của Ali Shamkhani - nhân vật then chốt trong lĩnh vực an ninh và hạt nhân của Iran.
Đáp trả, quân đội Iran đưa ra cảnh báo cứng rắn về việc đóng cửa các tuyến đường thương mại đi qua Biển Đỏ, vùng Vịnh và biển Oman. Trong thông báo được truyền hình nhà nước phát sóng, người đứng đầu trung tâm chỉ huy trung tâm của quân đội Iran tuyên bố: "Lực lượng vũ trang hùng mạnh của Cộng hòa Hồi giáo sẽ không cho phép bất kỳ hoạt động xuất nhập khẩu nào diễn ra tại Vịnh Ba Tư, biển Oman và Biển Đỏ".
Tình hình tại Lebanon và vai trò của các bên liên quan
Cuộc họp của nội các an ninh Israel tối 15/4 đã kết thúc mà không có bất kỳ lệnh ngừng bắn nào được thiết lập, trái ngược với các thông tin từ truyền thông thân Hezbollah. Washington trước đó đã yêu cầu một lệnh ngừng bắn "tạm thời và mang tính biểu tượng" nhằm hỗ trợ chính phủ Beirut trong nỗ lực giải thể Hezbollah, nhưng nhiều bộ trưởng Israel đã quyết liệt phản đối đề xuất này.
Theo kịch bản được tiết lộ, Mỹ sẽ đóng vai trò bên bảo trợ và giám sát các hành động của quân đội Israel trong thời gian ngừng bắn. Ibrahim al-Moussawi, thành viên cấp cao của Hezbollah, nhận định Tehran đang sử dụng "lá bài kinh tế" để gây áp lực buộc Mỹ phải đưa Lebanon vào phạm vi thỏa thuận ngừng bắn.
Triển vọng đàm phán và nguy cơ leo thang xung đột
Tổng thống Donald Trump đã ra tín hiệu không gia hạn lệnh ngừng bắn, trong khi Tehran tuyên bố không chấp nhận gia hạn tạm thời mà hướng tới chấm dứt xung đột vĩnh viễn. Trưởng phái đoàn đàm phán Iran Mohammad Bagher Ghalibaf khẳng định nước này đã sẵn sàng đáp trả mọi chiến dịch trên bộ của Mỹ bằng "mưa lửa", đồng thời đe dọa hủy diệt hạ tầng năng lượng tại các quốc gia vùng Vịnh nếu bị tấn công.
Theo thống kê mới nhất, hơn 5.500 người đã thiệt mạng tại Iran và Lebanon kể từ khi xung đột khu vực bùng phát hơn 6 tuần qua. Với lệnh ngừng bắn sắp hết hạn và các bên tiếp tục củng cố lực lượng, triển vọng hòa bình vẫn còn nhiều bất ổn và nguy cơ leo thang xung đột là rất lớn.
