Ngày 16/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có những tuyên bố quan trọng liên quan đến căng thẳng với Iran và tình hình Trung Đông. Trong buổi họp báo tại Nhà Trắng, ông Trump tiết lộ rằng Iran đã đồng ý bàn giao kho dự trữ urani đã làm giàu, mà ông gọi là "bụi hạt nhân", một bước đi được xem là then chốt trong nỗ lực giải quyết khủng hoảng hạt nhân kéo dài.
Tiến triển tích cực trong đàm phán hòa bình
Tổng thống Trump nhấn mạnh rằng hai bên "gần đạt được" một thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt 6 tuần xung đột. Ông bày tỏ lạc quan: "Có khả năng rất lớn chúng ta sẽ đạt được thỏa thuận". Đồng thời, ông đánh giá cao lệnh phong tỏa các cảng của Iran do Mỹ áp đặt, cho rằng biện pháp này "rất hiệu quả" và đã khiến phần lớn hoạt động kinh tế của Iran bị đình trệ.
Ông Trump còn chỉ ra rằng năng lực quân sự của Iran đã "suy giảm đáng kể" và khẳng định không có tàu nào có thể vượt qua lực lượng hải quân Mỹ. Một vòng đàm phán trực tiếp mới với Iran có thể diễn ra vào cuối tuần này, với sự tham gia của Phó Tổng thống JD Vance, Đặc phái viên Trung Đông Steve Witkoff và cố vấn Jared Kushner.
Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Liban
Cùng ngày, Tổng thống Trump thông báo Israel và Liban đã đồng ý một lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày, bắt đầu từ 21 giờ GMT ngày 16/4 (4 giờ ngày 17/4 giờ Việt Nam). Lệnh này được kỳ vọng tạm thời giải quyết vấn đề từng đe dọa làm đổ vỡ thỏa thuận đình chiến kéo dài 2 tuần giữa Mỹ và Iran.
Tuy nhiên, sau khi lệnh ngừng bắn được dàn xếp, Israel đã tiến hành cuộc tấn công gây thương vong lớn nhất nhằm vào Liban kể từ khi cuộc chiến với Hezbollah bắt đầu, cho thấy tình hình vẫn còn nhiều bất ổn.
Những thách thức và cảnh báo tiếp theo
Theo tờ Ynet của Israel, tiến trình đạt được thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran có thể kéo dài tới khoảng 6 tháng. Các nguồn tin từ vùng Vịnh và châu Âu kêu gọi gia hạn lệnh ngừng bắn hiện nay để bao trùm toàn bộ giai đoạn đàm phán.
Các nước Arab vùng Vịnh cũng thúc đẩy việc mở lại ngay lập tức eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng chiến lược của thế giới - nhằm khôi phục dòng chảy thương mại. Giới chức khu vực cảnh báo nếu tuyến đường này không được khơi thông trong vòng một tháng tới, nguy cơ xảy ra khủng hoảng lương thực toàn cầu có thể tăng mạnh.
Lệnh ngừng bắn hiện tại ở Iran dự kiến hết hạn vào ngày 22/4. Song song với tiến trình đàm phán, ngày 16/4, Israel và Mỹ đồng loạt phát đi cảnh báo cứng rắn. Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz tuyên bố Iran không nên từ chối đề xuất của Mỹ về việc từ bỏ phát triển vũ khí hạt nhân, đồng thời cảnh báo sẽ tiến hành các đòn tấn công "đau đớn hơn" nếu Tehran không chấp thuận.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cũng đưa ra cảnh báo mạnh mẽ, cáo buộc Iran đe dọa tấn công các tàu thương mại tại eo biển Hormuz. Ông Hegseth nói rằng Mỹ đã ở trạng thái "sẵn sàng tối đa" để nối lại các hoạt động quân sự với "sức mạnh lớn hơn bao giờ hết" nếu lệnh ngừng bắn hiện nay kết thúc.
