Mỹ hỗ trợ tình báo, Mexico tiêu diệt trùm ma túy 'El Mencho'
Nhà Trắng đã chính thức xác nhận Mỹ cung cấp hỗ trợ tình báo cho chính phủ Mexico trong một chiến dịch quy mô lớn nhằm tiêu diệt Nemesio 'El Mencho' Oseguera Cervantes, trùm băng đảng ma túy nguy hiểm nhất Bắc Mỹ. Thông tin này được người phát ngôn Karoline Leavitt tiết lộ trên nền tảng mạng xã hội X vào ngày 23/2/2026, gây chấn động dư luận quốc tế.
Chiến dịch phối hợp Mỹ - Mexico
Theo tuyên bố của Nhà Trắng, Mỹ đã hỗ trợ tình báo cho chiến dịch tại Tapalpa, bang Jalisco, Mexico, nơi 'El Mencho' - lãnh đạo băng đảng CJNG - bị loại bỏ. Bà Leavitt nhấn mạnh: "'El Mencho' là mục tiêu hàng đầu của cả chính phủ Mexico và Mỹ vì là một trong những kẻ buôn lậu fentanyl lớn nhất vào lãnh thổ chúng ta". Bà cũng cho biết thêm rằng Tổng thống Donald Trump đã xếp CJNG vào danh sách tổ chức khủng bố nước ngoài từ tháng 1/2025.
Bộ Quốc phòng Mexico thông báo rằng trong chiến dịch, lực lượng đặc nhiệm đã tiến hành hoạt động tại Tapalpa, một cứ địa nổi tiếng của CJNG. Trong quá trình này, binh sĩ Mexico bị tấn công và buộc phải đánh trả, dẫn đến cái chết của bốn thành viên băng đảng tại chỗ, bao gồm cả 'El Mencho', người bị thương trong cuộc đụng độ và tử vong khi được không vận tới Mexico City. Tổng cộng, sáu tay súng băng đảng bị tiêu diệt, ba người bị thương, và hai người bị bắt, cùng với việc thu giữ nhiều vũ khí và phương tiện bọc thép.
Bạo lực trả đũa lan rộng khắp Mexico
Cái chết của 'El Mencho' đã kích hoạt làn sóng bạo lực trả đũa ngay lập tức trên diện rộng. Các vụ phong tỏa đường, đốt xe, và đụng độ vũ trang được ghi nhận tại nhiều bang như Jalisco, Tamaulipas, Michoacan, và Nayarit. Cụ thể:
- Các tay súng đã phong tỏa hơn 20 tuyến đường ở Tây Jalisco, đốt cháy ô tô và xe tải.
- Ít nhất tám bang phải đình chỉ việc học trực tiếp, và ngành tư pháp cho phép thẩm phán đóng cửa tòa án khi cần thiết.
- Bang Jalisco, dự kiến đăng cai bốn trận World Cup vào mùa hè, đã hủy mọi sự kiện tập trung đông người.
- Đường phố thủ phủ Guadalajara gần như vắng tanh khi các cửa hàng, hiệu thuốc, và trạm xăng đóng cửa.
Bà Maria Medina, một nhân viên trạm xăng bị đốt, chia sẻ với hãng tin AFP: "Tôi tưởng họ sẽ bắt cóc chúng tôi. Tôi chạy tới một quầy bán thuốc lá để trú ẩn cùng những người ở đó", phản ánh tình trạng hoảng loạn trong cộng đồng.
Phản ứng từ chính quyền và quốc tế
Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum đã lên tiếng kêu gọi người dân giữ bình tĩnh. Trên mạng xã hội X, bà viết: "Có sự phối hợp tuyệt đối với chính quyền tất cả các bang; chúng ta cần cập nhật thông tin và giữ bình tĩnh", đồng thời khẳng định các hoạt động đang diễn ra bình thường ở hầu hết khu vực.
Về phía quốc tế, Bộ Ngoại giao Mỹ đã ban hành cảnh báo, kêu gọi công dân Mỹ tại nhiều khu vực của Mexico "ở yên trong nơi trú ẩn cho đến khi có thông báo mới" do tình trạng phong tỏa đường và hoạt động tội phạm. Canada cũng đưa ra khuyến cáo tương tự, yêu cầu công dân tại các bang Michoacan, Guerrero, và Jalisco ở yên trong nơi trú ẩn.
Tác động và ý nghĩa của chiến dịch
Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Christopher Landau, cựu Đại sứ tại Mexico, hoan nghênh chiến dịch, gọi 'El Mencho' là "một trong những trùm ma túy khát máu và tàn bạo nhất". Ông nhận định: "Đây là một bước tiến lớn cho Mexico, Mỹ, Mỹ Latinh và thế giới".
'El Mencho' được coi là một trong những trùm ma túy Mexico lớn nhất bị hạ gục kể từ khi các nhà sáng lập băng đảng Sinaloa bị bắt. Băng đảng CJNG, thành lập năm 2009, đã bị Mỹ xếp vào danh sách tổ chức khủng bố vì các hoạt động buôn lậu cocaine, heroin, methamphetamine, và fentanyl. Chiến dịch này đánh dấu một mốc quan trọng trong cuộc chiến chống tội phạm ma túy, nhưng cũng để lại hậu quả nghiêm trọng với làn sóng bạo lực đang tiếp diễn.
