Mỹ Giật Mình Trước Sức Mạnh Của Iran Sau Chiến Sự
Sau gần 50 ngày chiến sự căng thẳng, lệnh ngừng bắn giữa Mỹ, Israel và Iran đã được thiết lập, nhưng đằng sau những tuyên bố chiến thắng từ cả hai phía, một thực tế phức tạp đang dần lộ diện. Iran không những không bị suy yếu mà thậm chí còn đang củng cố sức mạnh, khiến Mỹ phải giật mình trước khả năng chống chịu và thích ứng của quốc gia Trung Đông này.
Sức Chống Chịu Bền Bỉ Của Iran
Dù phải đối mặt với nhiều cuộc tấn công và ám sát lãnh đạo cấp cao, Iran đã nhanh chóng bổ nhiệm người thay thế và duy trì sự gắn kết trong bộ máy chính quyền. Điều này cho thấy sức chống chịu đáng kinh ngạc của Tehran. Lệnh ngừng bắn và các cuộc đàm phán sau đó phần lớn được định hình xoay quanh các điều kiện do Iran đưa ra, với kế hoạch 10 điểm của họ đóng vai trò khung khởi điểm, thay vì kế hoạch 15 điểm của Mỹ.
Các đề xuất của Iran không chỉ tập trung vào việc chấm dứt giao tranh, mà còn bao gồm nới lỏng trừng phạt, tiếp cận tài sản bị phong tỏa, hỗ trợ tái thiết, và duy trì ảnh hưởng tại eo biển Hormuz. Điều này cho thấy Tehran đang nắm giữ đòn bẩy quan trọng trong quá trình đàm phán.
Eo Biển Hormuz: Đòn Bẩy Chiến Lược
Eo biển Hormuz không chỉ mang ý nghĩa chiến lược mà còn có giá trị kinh tế lớn đối với Iran, đặc biệt trong bối cảnh nước này cần nguồn thu để tái thiết sau chiến sự. Dù Mỹ tuyên bố phong tỏa eo biển này ở vòng ngoài, Iran vẫn giám sát chặt chẽ ở vòng trong, khẳng định vị thế kiểm soát thực tế. Thậm chí, có khả năng hai bên sẽ chia sẻ nguồn thu từ phí quá cảnh trong tương lai, theo phát ngôn từ Nhà Trắng.
Chiến sự đã mở ra ý tưởng về cơ chế tài chính mới giúp Iran phục hồi và gia tăng ảnh hưởng trong khu vực. Nhiều năm bị trừng phạt đã buộc Iran phải đa dạng hóa mạng lưới, củng cố thể chế và phát triển chiến lược phi đối xứng, từ đó tạo ra khả năng chịu đựng đáng kể.
Ảnh Hưởng Của Iran Trên Nhiều Mặt Trận
Tầm ảnh hưởng của Tehran hiện trải dài từ Lebanon và Iraq thông qua lực lượng Hezbollah, đến khu vực eo biển Bab el-Mandeb ở Biển Đỏ nhờ mạng lưới đồng minh Houthi. Điều này cho thấy Iran không chỉ trụ vững trước các đợt tấn công kéo dài mà còn có khả năng leo thang và mở rộng ảnh hưởng trên nhiều mặt trận.
Học giả Trung Đông Fawaz Gerges nhận định với Reuters rằng cuộc chiến này có thể được ghi nhận như một sai lầm chiến lược nghiêm trọng của Mỹ, vì nó đã định hình lại khu vực theo cách ngoài dự tính. Ông đặt câu hỏi: "Rốt cuộc, cuộc chiến do Mỹ và Israel tiến hành tại Iran đã đạt được điều gì? Thay đổi chế độ ở Iran? Không. Buộc Iran đầu hàng? Không."
Quyền Lực Của Mỹ Bị Lung Lay
Lệnh ngừng bắn và những diễn biến trong thời gian ngừng bắn cho thấy quyền lực của Mỹ tại Trung Đông đang bị lung lay. Dù có ưu thế quân sự và kinh tế, Mỹ và Israel không đạt được kết quả mang tính quyết định, trong khi Iran vẫn giữ được năng lực cốt lõi và tận dụng đòn bẩy để định hình quá trình hạ nhiệt căng thẳng.
Tính chính danh của Mỹ và Israel trong chiến sự bị suy giảm do tranh cãi về lý do tiến hành, thiệt hại dân sự và thiếu sự ủng hộ rộng rãi từ quốc tế. Quyền lực mềm của Mỹ, vốn là yếu tố then chốt trong vị thế lãnh đạo toàn cầu, cũng bị ảnh hưởng bởi những phát ngôn gay gắt của Tổng thống Trump trên mạng xã hội.
Nghịch Lý Từ Cuộc Chiến
Một nghịch lý đang xuất hiện: Mỹ muốn kiềm chế Iran nhưng vô tình lại khiến nước này củng cố sức mạnh hơn cả trước khi xảy ra chiến sự. Các quan chức vùng Vịnh cảnh báo rằng bất kỳ thỏa thuận nào không đạt tới giải pháp toàn diện đều sẽ củng cố đòn bẩy cho Iran.
Bà Ebtesam Al-Ketbi, Chủ tịch Trung tâm Chính sách Emirates, nhận định: "Lệnh ngừng bắn này không phải là giải pháp, mà là phép thử về ý định. Nếu không phát triển thành một thỏa thuận toàn diện hơn, nó sẽ chỉ là một khoảng nghỉ chiến thuật trước khi leo thang nguy hiểm hơn."
Xét trên nhiều tiêu chí, Iran dường như đang ở vị thế thuận lợi hơn. Trong khi Mỹ và Israel thể hiện ưu thế quân sự, Iran lại cho thấy khả năng chịu đựng, tính thích ứng và tận dụng đòn bẩy ngay trong chiến sự. Chiến thắng trong chiến tranh hiện đại không chỉ là ưu thế trên chiến trường, mà còn là các kết quả bền vững về kinh tế, chính trị và chiến lược, và Iran đang chứng minh điều đó một cách rõ ràng.
