Thức Trần và hành trình tìm lối đi riêng trong văn chương
Văn chương từ bao đời nay vẫn luôn đối mặt với những thế lưỡng nan, nhiều tác giả đã từng lạc lối trong những ngõ cụt của sáng tạo. Thức Trần (tên thật là Trần Phạm Thức) đã tìm được con đường riêng biệt giữa ma trận ấy một cách đáng ngạc nhiên và đầy may mắn.
Ông kể lại những câu chuyện khó nói bằng giọng điệu thản nhiên của người đã trải qua và giờ đây nhìn lại với sự chiêm nghiệm sâu sắc. Tuy nhiên, trong lối văn tưởng chừng bình thản ấy vẫn thấm đẫm nỗi đau đớn, sự thương xót mà chỉ những người trong cuộc mới thực sự thấu hiểu.
Định hình phong cách viết đậm dấu ấn suy tư
Trong tác phẩm Đêm trắng màu xanh (NXB Văn học 2026), Thức Trần đã định hình một lối viết mang đậm dấu ấn của suy tư, gần gũi với trường phái dòng ý thức. Điều đặc biệt là ông vốn là chuyên gia trong lĩnh vực y dược, hiện đang sinh sống tại thành phố Huế, nhưng chuyên môn ấy dường như chưa đủ để khám phá hết chiều sâu của con người.
Vì vậy, Thức Trần đã sử dụng văn chương như một công cụ hữu hiệu để khám phá nội tâm của chính mình và những người xung quanh. Cũng giống như tập truyện ngắn trước đó Ranh giới cõi người (NXB Hội Nhà văn, 2024), ông vẫn trung thành với phong cách kết hợp giữa ngôn ngữ đời thường và những hình ảnh giàu tính gợi cảm.
Ngôn ngữ đời thường và hình ảnh giàu sức gợi
Trong mạch văn của Thức Trần, độc giả dễ dàng bắt gặp những mô tả trực diện về giác quan, tạo cảm giác như đang đọc một cuốn nhật ký cá nhân hoặc dòng suy nghĩ tự do. Ông miêu tả một thân thể người nữ như "trái táo xanh căng mọng, giòn tan trong miệng, vừa ngọt vừa chua", hay những mùi hương "ngai ngái mùi lúa chín lẫn mùi rơm rạ".
Những âm thanh của tiếng mưa rơi hay sóng vỗ, chuyển động của lửa và tuyết, hương vị của nhiều loại rượu, cà phê hay các món ăn dọc hành trình du lịch đều được tái hiện sinh động qua ngòi bút của tác giả.
Phá vỡ cấu trúc truyền thống
Không tuân theo cấu trúc tuyến tính chặt chẽ, mạch văn của Thức Trần thường có sự nhảy vọt, đan cài khéo léo giữa suy nghĩ nội tâm và hành động, giữa hiện tại và quá khứ, thậm chí kết hợp cả tư liệu lịch sử với yếu tố siêu hư cấu. Suy tư của nhân vật hay các đoạn tự sự thường được xen kẽ với những đoạn trích thơ hoặc lời bài hát, tạo nên một kiểu liên văn bản độc đáo và thú vị.
Tác giả không kể những câu chuyện đơn giản theo lối truyền thống với mở đầu, cao trào và kết thúc rõ ràng. Thay vào đó, ông ưu tiên khám phá những lát cắt đời sống tinh tế. Truyện ngắn của Thức Trần chủ động loại bỏ gần như hoàn toàn những xung đột kịch tính, chỉ để lại một văn bản trình hiện sự quan sát tinh tế và sâu sắc.
Thông điệp về nỗi buồn đẹp và sự đồng cảm
Trong văn của Thức Trần, độc giả có thể tìm thấy những hoài niệm, chiêm nghiệm, dục vọng tự nhiên và nỗi buồn cô đơn, cùng sự đồng cảm sâu sắc với số phận con người. Tác giả dường như đang nhẹ nhàng chia sẻ "nỗi buồn đẹp" của đời người, nơi một thế giới chỉ còn đọng lại những dấu vết của tình nghĩa và điều tốt đẹp.
Ông hàm ân cuộc đời, hàm ân những người bạn, hàm ân phụ nữ - những người đã đồng hành cùng ông trên hành trình sáng tạo. Thức Trần đã vượt qua nhiều rào cản để hiểu rằng chuẩn mực đạo đức đôi khi chỉ là những định kiến, từ đó học cách không phán xét mà chỉ còn lại sự thương xót và sẻ chia.
Đêm trắng màu xanh - tác phẩm tiêu biểu
Truyện ngắn Đêm trắng màu xanh với câu chuyện tình yêu thoáng qua trong bối cảnh đêm trắng huyền ảo ở Saint Petersburg là một trong những tác phẩm xuất sắc của tập truyện. Tựa đề này rất gợi cảm và phù hợp với tinh thần văn chương của tác giả Thức Trần - nơi ánh sáng và màu sắc hòa quyện vào nhau tạo nên những khoảnh khắc đáng nhớ.
Thông qua những tác phẩm của mình, Thức Trần không chỉ khẳng định được vị trí của mình trong làng văn học đương đại mà còn mở ra những hướng đi mới cho văn chương Việt Nam, nơi sự khám phá nội tâm và chiêm nghiệm cuộc sống được đặt lên hàng đầu.
