Mỹ Cần Trung Quốc Để Tái Xây Dựng Kho Vũ Khí Sau Chiến Sự Trung Đông
Chiến sự bùng nổ ở Iran từ ngày 28/2 đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ tại Trung Đông. Để khắc phục hậu quả và tái xây dựng kho vũ khí đã tiêu hao, Washington buộc phải tìm đến sự hỗ trợ từ Trung Quốc, do sự phụ thuộc vào các khoáng sản chiến lược như gali và kim loại đất hiếm.
Chiến Sự Làm Cạn Kiệt Kho Vũ Khí Mỹ
Theo báo cáo từ tờ Politico và New York Times, trong hơn một tháng giao tranh, Iran đã nhắm mục tiêu vào các đơn vị radar và hệ thống thông tin liên lạc của Mỹ trên khắp Trung Đông. Những cuộc tấn công này đã làm hư hại hoặc thậm chí xóa sổ nhiều hệ thống phòng thủ, buộc Mỹ và đồng minh phải sử dụng số lượng tên lửa đánh chặn lớn hơn để đối phó với các mối đe dọa.
Phân tích từ Viện Chính sách Công Payne thuộc Trường Mỏ Colorado chỉ ra rằng, Mỹ đôi khi phải dùng 10 hoặc 11 tên lửa đánh chặn để bắn hạ một tên lửa của Iran, dẫn đến việc kho vũ khí nhanh chóng cạn kiệt. Việc này không chỉ làm suy yếu khả năng phòng thủ mà còn đặt ra thách thức lớn trong việc tái bổ sung nguồn dự trữ.
Phụ Thuộc Vào Gali Và Kim Loại Đất Hiếm
Một thành phần then chốt trong các tên lửa đánh chặn của Mỹ là gali, một khoáng chất quan trọng được sử dụng trong công nghệ cao như chất bán dẫn. Đáng chú ý, Trung Quốc gần như nắm độc quyền tuyệt đối trong khâu chế biến gali toàn cầu. Bắc Kinh đã thể hiện sự sẵn sàng hạn chế nguồn cung, tạo ra đòn bẩy đàm phán đáng kể.
Nhu cầu gia tăng từ phía Mỹ đối với gali nhằm tái xây dựng hệ thống đánh chặn được dự đoán sẽ kéo dài nhiều năm, củng cố vị thế của Trung Quốc trong cuộc gặp thượng đỉnh sắp tới giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình. Giá gali đã tăng 32% trong tháng qua, phản ánh sự căng thẳng trong chuỗi cung ứng.
Không chỉ gali, các kim loại đất hiếm nặng như terbium và dysprosium cũng đóng vai trò cốt lõi trong công nghệ dẫn đường tên lửa. Trung Quốc hiện kiểm soát hơn 90% công đoạn chế biến các kim loại này trên toàn cầu, làm tăng thêm sự phụ thuộc của Mỹ.
Nỗ Lực Giảm Phụ Thuộc Và Thách Thức Phía Trước
Trong bối cảnh chiến sự leo thang, Mỹ đang đẩy mạnh các biện pháp nhằm xây dựng chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu thay thế, giảm bớt sự phụ thuộc vào Trung Quốc. Người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai khẳng định, chính quyền Tổng thống Trump đang triển khai những biện pháp chưa từng có tiền lệ để củng cố chuỗi cung ứng chiến lược.
Các nỗ lực này bao gồm:
- Đầu tư trực tiếp vào các dự án khai khoáng trong nước và quốc tế.
- Thúc đẩy thỏa thuận đa phương về khoáng sản quan trọng với nhiều quốc gia.
- Hợp tác với đồng minh như Australia để phát triển nhà máy lọc gali, dự kiến sản xuất 100 tấn mỗi năm.
Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng những nỗ lực này đòi hỏi thời gian dài, trong khi Mỹ có thể tiêu hao nguồn dự trữ vũ khí với tốc độ nhanh hơn. Ông Brian Hart tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) nhận định, "Trong trung hạn đến ngắn hạn, Trung Quốc vẫn sẽ nắm lợi thế để khai thác sự thống trị của mình đối với một số loại khoáng sản chiến lược."
Triển Vọng Và Rủi Ro Trong Quan Hệ Song Phương
Thỏa thuận "đình chiến" thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc đã tương đối ổn định trong 5 tháng gần đây, với việc Bắc Kinh nới lỏng các hạn chế xuất khẩu khoáng sản chiến lược. Tuy nhiên, bất kỳ động thái nào làm xáo trộn trạng thái cân bằng hiện tại đều có thể nhanh chóng đẩy quan hệ hai nước quay lại chu kỳ leo thang thương mại, gây tác động nghiêm trọng đến nền kinh tế Mỹ.
Trước chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Trump vào giữa tháng 5, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer đánh giá quan hệ giữa hai nước vẫn ổn định. Phía Trung Quốc, vốn mong muốn sự dễ dự đoán từ ông Trump, có thể không chủ trương làm xáo trộn trạng thái này. Tuy nhiên, sự phụ thuộc ngày càng tăng của Mỹ vào khoáng sản Trung Quốc có thể trở thành "lá bài chủ lực" giúp Bắc Kinh nâng cao yêu sách trong các cuộc đàm phán tương lai.
