Căng Thẳng Vùng Vịnh Leo Thang: Mỹ Bắt Tàu Dầu, Iran Dọa Phá Hủy Dầu Mỏ
Lầu Năm Góc vừa xác nhận một chiến dịch can thiệp hàng hải mới, đánh dấu bước leo thang trong nỗ lực triệt hạ huyết mạch kinh tế và quân sự của Tehran trên phạm vi toàn cầu. Theo trang Gulf News ngày 21/4, Lực lượng Thủy quân Lục chiến Mỹ đã đổ bộ và kiểm soát tàu M/T Tifani, một tàu chở dầu thô cực lớn dài 330m, khi phương tiện này đang di chuyển tại Ấn Độ Dương.
Chiến Dịch Thực Thi Hàng Hải Quyết Liệt
Dù treo cờ Botswana, phía Mỹ định danh đây là tàu "không quốc tịch". Dữ liệu từ Marine Traffic ghi nhận lộ trình của con tàu băng qua Dondra Head vào ngày 19/4 và tiến vào vùng biển Đông Nam Á vào ngày 20/4. Ngay sau đó, lực lượng Mỹ đã thực hiện việc đổ bộ và kiểm tra phương tiện. Được biết, con tàu chở khoảng 2 triệu thùng dầu thô.
Giới chức quốc phòng Mỹ đang cân nhắc việc kéo tàu về nước hoặc bàn giao cho bên thứ ba trong những ngày tới. Bộ Chiến tranh Mỹ nhấn mạnh sẽ tiếp tục thực thi pháp luật hàng hải trên phạm vi toàn cầu nhằm ngăn chặn những tàu bị trừng phạt cung cấp hỗ trợ vật chất cho Iran.
Mỹ Mở Rộng Áp Lực Ra Toàn Cầu
Sự việc này đánh dấu một bước ngoặt quan trọng khi Mỹ mở rộng áp lực hàng hải ra ngoài phạm vi Trung Đông, vươn tới khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Trước đó, ngày 19/4, tàu khu trục USS Spruance đã chặn đứng tàu container TOUSKA treo cờ Iran. Tổng thống Donald Trump xác nhận lực lượng Mỹ đã tiếp quản phương tiện để kiểm tra hàng hóa do nghi ngờ vận chuyển vật liệu liên quan đến chương trình tên lửa đạn đạo.
Việc Mỹ can thiệp trực tiếp tại các vùng biển xa cho thấy các mạng lưới này không còn an toàn trước sự giám sát quốc tế, làm suy yếu khả năng hoạt động của các đội tàu ngầm. Washington khẳng định sẽ duy trì lệnh phong tỏa toàn diện và truy quét mọi mạng lưới vận tải bị nghi ngờ cung cấp hỗ trợ vật chất cho Iran, từ dầu mỏ đến thiết bị điện tử quân sự.
Iran Đáp Trả Bằng Lời Đe Dọa Mạnh Mẽ
Trước hành động trên của Mỹ, ngày 21/4, Thiếu tướng Majid Mousavi, Tư lệnh Lực lượng Không gian vũ trụ thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, khẳng định các hành động leo thang của Mỹ là một "sai lầm" chiến lược. Iran tuyên bố sẽ hủy diệt các cơ sở dầu khí tại Vùng Vịnh nếu bất kỳ quốc gia nào cho phép Mỹ sử dụng lãnh thổ hoặc căn cứ quân sự để làm bàn đạp tấn công vào Iran.
Đồng thời, CENTCOM đã công bố video ghi hình ngày 20/4 cho thấy binh sĩ Mỹ trên trực thăng theo dõi thời gian thực và dùng súng máy phát cảnh báo một tàu hàng khi di chuyển gần các cảng Iran, buộc tàu phải quay đầu.
Gia Hạn Ngừng Bắn Nhưng Căng Thẳng Vẫn Tiếp Diễn
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các cuộc tấn công sẽ được tạm hoãn cho đến khi các nhà lãnh đạo Iran "đưa ra được một đề xuất thống nhất" để chấm dứt chiến tranh. Động thái này diễn ra theo yêu cầu của các nhà trung gian Pakistan. Lệnh ngừng bắn trước đó dự kiến sẽ hết hạn vào thứ Tư.
"Tôi đã chỉ thị cho quân đội tiếp tục lệnh Phong tỏa và duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu về mọi mặt", ông Trump nói. Theo Al Jazeera, lệnh ngừng bắn sẽ được kéo dài cho đến khi đề xuất của Iran được trình lên và các cuộc thảo luận kết thúc, cho thấy sự gia hạn là không có thời hạn cụ thể.
Phản Ứng Và Phân Tích Từ Các Bên
Trong khi đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã gọi việc phong tỏa các cảng là một "hành động chiến tranh" và vi phạm lệnh ngừng bắn hiện tại. Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif bày tỏ lòng biết ơn đối với Trump vì đã đồng ý kéo dài thỏa thuận ngừng bắn, đồng thời khẳng định Islamabad sẽ tiếp tục thúc đẩy một giải pháp thương lượng.
Cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động từ ngày 28/2 đã khiến nhiều quan chức cấp cao của Iran thiệt mạng, bao gồm cả Lãnh đạo tối cao Ali Khamenei. Con trai ông, Mojtaba Khamenei, đã lên thay thế vị trí tuy nhiên đến nay vẫn chưa xuất hiện trước công chúng.
Các yêu cầu cốt lõi của Mỹ để chấm dứt chiến tranh đang áp lực lên Iran gồm: đóng cửa hoàn toàn chương trình hạt nhân, hạn chế sản xuất tên lửa, chấm dứt hỗ trợ cho các đồng minh khu vực, và mở cửa trở lại eo biển Hormuz. Phía Iran nêu rõ lập trường khẳng định quyền làm giàu uranium cho mục đích dân sự và từ chối sử dụng năng lực quân sự làm nhượng bộ.
Barbara Slavin, chuyên gia tại Stimson Center, nhận định rằng việc gia hạn này là cách để ông Trump "che đậy sự lúng túng" khi các cuộc đàm phán đang bế tắc và Iran đang tìm thấy đòn bẩy mới thông qua việc kiểm soát eo biển Hormuz. Chuyên gia nhận định Mỹ và Iran có thể phải thay đổi cách tiếp cận, từ bỏ mục tiêu đánh bại hoàn toàn đối thủ và thừa nhận phải tôn trọng lợi ích của nhau nếu muốn đạt được thỏa thuận hòa bình.
