Lockheed Martin ngày 20/7 công bố tên lửa đánh chặn giá rẻ PAC-3 ACE dành cho hệ thống phòng không Patriot, nhằm hạ nhiệt áp lực cạn kiệt kho dự trữ toàn cầu. Với giá khoảng 2,5 triệu USD/quả, PAC-3 ACE chỉ bằng chưa tới một nửa so với tên lửa PAC-3 MSE đang được sản xuất, theo thông báo từ tập đoàn quốc phòng Mỹ.
Bối cảnh ra đời và mục tiêu chiến lược
Thông báo được đưa ra trong bối cảnh kho dự trữ tên lửa Patriot trên toàn cầu chịu áp lực lớn. Trước đó, Lục quân Mỹ đã khởi động chương trình tìm kiếm các loại tên lửa đánh chặn có chi phí thấp hơn nhằm giảm gánh nặng hậu cần và tăng khả năng duy trì tác chiến trong các cuộc xung đột kéo dài, theo Reuters.
Ông Tim Cahill, Chủ tịch bộ phận Tên lửa và Hệ thống Điều khiển hỏa lực của Lockheed Martin, cho biết: "Quân đội Mỹ và các đồng minh cần một giải pháp vừa được kiểm chứng trên thực chiến, vừa có hiệu quả về chi phí. PAC-3 ACE đáp ứng chính xác yêu cầu đó khi kế thừa hiệu suất vượt trội của PAC-3 MSE."
Vai trò bổ sung trong hệ thống Patriot
Theo Lockheed Martin, PAC-3 ACE không thay thế PAC-3 MSE mà đóng vai trò tên lửa đánh chặn bổ sung. PAC-3 MSE tiếp tục đảm nhiệm các mục tiêu phức tạp hoặc mức độ đe dọa cao, trong khi PAC-3 ACE được sử dụng cho những mục tiêu thông thường hơn với chi phí thấp hơn.
PAC-3 ACE được thiết kế để đối phó với máy bay, tên lửa hành trình, tên lửa đạn đạo tầm ngắn và một số loại tên lửa đạn đạo tầm trung, nhưng không nhằm đánh chặn máy bay không người lái.
Kế hoạch sản xuất và hợp tác châu Âu
Lockheed Martin cho biết có thể bắt đầu sản xuất PAC-3 ACE từ năm 2028 và sẽ hợp tác với đối tác công nghiệp tại Mỹ và châu Âu để phát triển, chế tạo loại tên lửa này. Tên lửa mới được thiết kế để tận dụng hạ tầng sẵn có của hệ thống Patriot, bao gồm hệ thống điều khiển hỏa lực PAC-3 và mạng chỉ huy tác chiến tích hợp IBCS, giúp rút ngắn thời gian phát triển, thử nghiệm và triển khai.
Việc công bố PAC-3 ACE tại Anh phản ánh nỗ lực của Lockheed Martin tận dụng làn sóng tái vũ trang châu Âu sau xung đột Nga - Ukraine. Ông Cahill nói: "Mục tiêu của tôi là nhanh chóng phát triển năng lực này để cuối cùng có thể tạo ra một loại tên lửa hoàn toàn do châu Âu sản xuất, được chế tạo ngay tại châu Âu. Khi đó, đây thực sự sẽ là tên lửa của châu Âu." Lockheed Martin đang đàm phán với một số quốc gia châu Âu về kế hoạch hợp tác sản xuất.
Ưu thế và khác biệt so với PAC-3 MSE
Để giảm giá thành, PAC-3 ACE được lược bỏ hoặc đơn giản hóa một số bộ phận đắt tiền như động cơ nhiên liệu rắn tạo lực đẩy và đầu tự dẫn. Hình ảnh mô phỏng cho thấy tên lửa ngắn và gọn hơn PAC-3 MSE. Theo chuyên trang The War Zone, việc cắt giảm chi phí đồng nghĩa PAC-3 ACE có năng lực tác chiến thấp hơn, tầm bắn và độ cao đánh chặn hạn chế, khả năng đối phó các mối đe dọa hiện đại suy giảm.
Một chi tiết đáng chú ý là hình ảnh mô phỏng không cho thấy bộ phận điều khiển tư thế bay (ACS) của PAC-3 MSE - cụm động cơ phản lực cỡ nhỏ giúp tăng khả năng cơ động. The War Zone cũng cho rằng PAC-3 ACE có thể không được trang bị đầu đạn "Lethality Enhancer" hoặc sử dụng đầu tự dẫn đơn giản hơn, dù Lockheed Martin chưa xác nhận.
Tuy vậy, PAC-3 ACE vẫn kế thừa khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo tầm ngắn của PAC-3 MSE ở một mức độ nhất định.
Lợi thế chi phí và sản xuất quy mô lớn
Lợi thế lớn nhất của PAC-3 ACE nằm ở giá thành. Một loại tên lửa đánh chặn rẻ hơn giúp giảm chi phí mỗi lần đánh chặn và cho phép các nước mua, dự trữ nhiều tên lửa hơn với cùng ngân sách. Những cuộc xung đột gần đây cho thấy việc duy trì lượng lớn tên lửa đánh chặn trong kho dự trữ ngày càng quan trọng.
PAC-3 ACE được thiết kế để sản xuất tốc độ cao, dễ mở rộng quy mô, tận dụng cơ sở sản xuất ngoài nước Mỹ. Theo hợp đồng ký với Lầu Năm Góc hồi tháng 1, Lockheed Martin cam kết nâng sản lượng PAC-3 MSE lên khoảng 2.000 quả mỗi năm, tăng mạnh so với mức khoảng 600 quả trước đây.
Điều này giúp đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng, đặc biệt khi Hải quân Mỹ tích hợp PAC-3 MSE lên hệ thống phóng thẳng đứng Mk 41. Theo The War Zone, hướng phát triển của PAC-3 ACE phù hợp với chương trình Low Cost Interceptor (LCI) của Lục quân Mỹ, tìm kiếm tên lửa Patriot giá dưới 1 triệu USD/quả. Dù chưa đạt mục tiêu, PAC-3 ACE được đánh giá là bước đi quan trọng hướng tới mô hình phòng không nhiều lớp, với tên lửa giá rẻ đảm nhiệm mục tiêu thông thường, còn tên lửa đắt tiền dành cho mục tiêu khó hơn.
