Lệnh Ngừng Bắn Mỏng Manh Trước Thềm Đàm Phán Hòa Bình Mỹ - Iran Tại Islamabad
Trước thềm các cuộc đàm phán hòa bình mang tính quyết định tại Islamabad giữa hai phái đoàn do Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf dẫn đầu, một lệnh ngừng bắn mong manh đang trong tình thế chỉ mành treo chuông. Vậy thỏa thuận ngừng bắn này có nội dung gì và liệu nó có thực sự được tuân thủ?
Thực Trạng Ngừng Bắn Và Giao Tranh Tiếp Diễn
Iran và Mỹ đã đồng ý ngừng bắn kéo dài hai tuần vào ngày 7.4, nhưng giao tranh vẫn tiếp diễn trên khắp Trung Đông, với nhiều đợt không kích dữ dội giáng xuống Lebanon. Tiến sĩ Burcu Ozcelik, chuyên gia an ninh Trung Đông, nhận định: "Hai tuần là một khoảng thời gian rất ngắn và nó sẽ trôi qua rất nhanh. Tất nhiên, cũng không thể đảm bảo rằng 2 tuần sẽ không bị gián đoạn bởi các hành động bạo lực hoặc vi phạm lệnh ngừng bắn. Đây sẽ là một cơ hội rất mong manh để đàm phán về một số điểm mấu chốt này."
Pakistan đang chuẩn bị đăng cai tổ chức các cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran, nhưng bầu không khí trước thềm sự kiện vẫn đầy căng thẳng và bất ổn.
Eo Biển Hormuz Có Thực Sự Mở Cửa?
Trong khi đó, không có dấu hiệu nào cho thấy Iran đang hoàn toàn dỡ bỏ lệnh phong tỏa gần như toàn bộ eo biển Hormuz, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa sẽ hủy diệt Iran nếu nước này không mở lại tuyến đường thủy này. Tiến sĩ Ozcelik phân tích: "Ông Trump dường như mong đợi một lối đi thông suốt ngay lập tức, còn Iran dường như đang đặt ra một số điều kiện, hoặc ít nhất muốn hoạt động trong một số khuôn khổ nhất định... Điều tôi nghĩ là một trong những chiến thắng chiến lược, hay về mặt tuyên truyền, mà Iran cũng đã đạt được là họ đã chuyển trọng tâm của cuộc chiến từ vấn đề hạt nhân sang việc mở lại eo biển Hormuz."
Truyền hình nhà nước Iran cho biết một tàu đầu tiên đã đi qua eo biển Hormuz với sự cho phép của Tehran sau lệnh ngừng bắn, nhưng các nguồn tin hàng hải báo cáo rằng hải quân Iran đang đe dọa các tàu cố gắng đi qua. Iran cho biết nước này có thể dỡ bỏ lệnh phong tỏa trước các cuộc đàm phán hòa bình, mặc dù tàu thuyền vẫn cần sự chấp thuận của Iran, điều này cho thấy sự kiểm soát vẫn còn rất chặt chẽ.
Khả Năng Thành Công Của Các Cuộc Đàm Phán Hòa Bình
Hai bên bước vào đàm phán hòa bình với các chương trình nghị sự khác biệt rõ rệt. Mỹ gây áp lực buộc Iran ngừng làm giàu uranium, từ bỏ chương trình tên lửa và ngừng hậu thuẫn các đồng minh trong khu vực. Đó cũng là những yêu cầu mà Mỹ từng đưa ra trong các cuộc đàm phán mà chính Washington đã hủy bỏ 2 ngày trước khi chiến tranh bắt đầu.
Bà Ozcelik cho biết thêm: "Đề xuất của Iran cho thấy rằng tất cả các lệnh trừng phạt sơ cấp và thứ cấp sẽ được dỡ bỏ, Iran sẽ được bồi thường thiệt hại chiến tranh, và Mỹ trên thực tế đồng ý cho phép Iran làm giàu uranium và rằng Iran sẽ tiếp tục duy trì quyền kiểm soát có chủ quyền đối với eo biển Hormuz. Rất khó ở giai đoạn đầu này để có thể phân biệt một cách rõ ràng điều gì là thực, điều gì không. Đây là một khuôn khổ các nguyên tắc. Nhưng tôi nghĩ thực sự những gì cả hai bên đã đồng ý chỉ đơn giản là đến gặp nhau tại Pakistan để nói về sự khác biệt của họ và cố gắng tìm ra con đường phía trước sau hai tuần nữa."
Như vậy, các cuộc đàm phán tại Islamabad được kỳ vọng sẽ là bước ngoặt quan trọng, nhưng với lệnh ngừng bắn mong manh và những bất đồng sâu sắc, tiến trình hòa bình vẫn còn nhiều thách thức phía trước. Cộng đồng quốc tế đang theo dõi sát sao diễn biến này, hy vọng vào một giải pháp ổn định cho khu vực Trung Đông.
