Liên Hợp Quốc lên tiếng cảnh báo về nguy cơ phong tỏa eo biển Hormuz
Ngày 4/3, người phát ngôn Liên Hợp Quốc Stephane Dujarric đã công khai bày tỏ mối lo ngại sâu sắc về những hệ lụy tiềm tàng đối với nền kinh tế thế giới nếu eo biển Hormuz bị phong tỏa. Trong cuộc họp báo, ông Dujarric nhấn mạnh: “Quan điểm của chúng tôi rất rõ ràng: Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải quốc tế. Bất kỳ hành động đóng cửa nào tại đây cũng là vấn đề đáng quan ngại nghiêm trọng, gây ảnh hưởng trên phạm vi toàn cầu, đặc biệt là đối với nền kinh tế”. Ông kêu gọi các bên liên quan cần kiềm chế và tuyệt đối tuân thủ luật pháp quốc tế, bao gồm cả quyền tự do hàng hải.
Tình hình căng thẳng leo thang tại khu vực Trung Đông
Tuyên bố của Liên Hợp Quốc được đưa ra trong bối cảnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz và cảnh báo bất kỳ tàu thuyền nào tìm cách đi qua tuyến đường thủy này đều có nguy cơ bị tấn công do tên lửa hoặc thiết bị bay không người lái lạc hướng. Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã khẳng định Hải quân Mỹ sẵn sàng hộ tống các tàu chở dầu qua tuyến đường vận chuyển quan trọng này, đồng thời cung cấp bảo hiểm.
Căng thẳng leo thang kể từ khi Mỹ phối hợp với các lực lượng Israel bắt đầu chiến dịch tấn công quy mô lớn vào Iran hôm 28/2, dẫn đến giá dầu thô và khí đốt tự nhiên tăng vọt. Iran đã đáp trả bằng các đợt phóng tên lửa và thiết bị bay không người lái nhắm vào các quốc gia trong khu vực có đặt căn cứ quân sự của Mỹ, cũng như một số tàu thuyền.
Tác động nghiêm trọng đến hoạt động vận tải và kinh tế
Công ty nghiên cứu thị trường năng lượng Kpler cho biết lưu lượng tàu chở dầu qua eo biển Hormuz đã sụt giảm đến 90% kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch quân sự nhằm vào Iran hồi cuối tuần trước. Mặc dù Iran tuyên bố đã hoàn toàn phong tỏa hoạt động giao thông qua tuyến đường thủy vốn là nơi trung chuyển của 20% lượng dầu thô của thế giới, Kpler ghi nhận một số tàu vẫn đang mạo hiểm thực hiện hành trình.
Chuyên gia phân tích vận tải Matt Wright của Kpler tiết lộ, thông qua Hệ thống nhận dạng tự động (AIS), một số tàu chở dầu vẫn di chuyển theo hướng đông và tây qua eo biển, với một số hành trình diễn ra trong tình trạng tắt hệ thống AIS để tránh bị theo dõi.
Phản ứng từ các tập đoàn vận tải hàng đầu thế giới
Nhiều công ty vận tải biển hàng đầu thế giới đã có những động thái mạnh mẽ để ứng phó với tình hình:
- Hãng vận tải biển Hapag-Lloyd của Đức tuyên bố tạm ngừng nhận đặt chỗ vận chuyển ngay lập tức đối với tất cả các loại hàng hóa đến các quốc gia vùng Vịnh, do những hạn chế về hoạt động và an ninh.
- Tập đoàn vận tải biển Maersk của Đan Mạch cũng thông báo tạm ngừng nhận đặt chỗ vận chuyển hàng hóa tại vùng Vịnh, với ngoại lệ cho thực phẩm thiết yếu, thuốc men và các mặt hàng thiết yếu khác.
- Hãng vận tải container đường biển lớn nhất thế giới MSC cho biết sẽ áp dụng phụ phí nhiên liệu khẩn cấp trên một số tuyến vận chuyển, có hiệu lực từ ngày 16/3, bao gồm các tuyến giữa châu Âu và Nam Phi, và tuyến Tây Bắc lục địa/quần đảo Canary.
Đồng thời, nhiều công ty bảo hiểm lớn đã rút bảo hiểm rủi ro chiến tranh, làm gia tăng thêm áp lực cho ngành vận tải toàn cầu. Tình hình an ninh tại eo biển Hormuz tiếp tục diễn biến phức tạp, với nguy cơ lan rộng xung đột trong khu vực Trung Đông.
