Jordan đối mặt nguy cơ bị cuốn vào xung đột Mỹ - Iran
Jordan đang đứng trước nguy cơ trở thành tâm điểm trong cuộc leo thang căng thẳng giữa Mỹ và Iran, với hình ảnh vệ tinh mới đây ghi nhận hàng chục chiến đấu cơ Mỹ xuất hiện tại Căn cứ Không quân Muwaffaq al-Salti. Một nguồn tin Jordan tiết lộ, nước này đang ở vị thế "tâm điểm của cơn bão nhưng không muốn trở thành một phần của nó", thể hiện rõ mối lo ngại về an ninh và kinh tế.
Hình ảnh vệ tinh tiết lộ sự hiện diện quân sự lớn của Mỹ
Theo báo New York Times, hình ảnh do vệ tinh của Airbus chụp cho thấy hơn 60 máy bay tấn công của Mỹ, trong đó có tiêm kích tàng hình F-35, cùng 68 máy bay vận tải đã được triển khai tới căn cứ này kể từ ngày 15/2. Nhiều chiến đấu cơ được nhìn thấy đỗ dưới các nhà chứa bảo vệ, số khác đặt ngoài trời, cùng với thiết bị không người lái và trực thăng. Binh sĩ Mỹ cũng đang lắp đặt thêm các hệ thống phòng không mới để chuẩn bị cho khả năng tấn công tên lửa từ Iran.
Căn cứ Muwaffaq al-Salti, nằm cách thủ đô Amman khoảng 100 km về phía Đông, được mô tả đang trở thành một "trung tâm then chốt" trong công tác chuẩn bị của Mỹ cho khả năng tấn công Iran. Tạp chí The National Interest nhận định đây đang nhanh chóng trở thành một trong những trung tâm quân sự quan trọng bậc nhất của Mỹ tại Trung Đông.
Lập trường kiên định của Jordan về trung lập và an ninh
Chính quyền Jordan liên tục khẳng định lập trường trung lập, không cho phép lãnh thổ nước này bị sử dụng làm bàn đạp cho bất kỳ cuộc tấn công nào. Ngoại trưởng Ayman Safadi đã điện đàm với người đồng cấp Iran, Abbas Araghchi, nhấn mạnh sự ủng hộ đối với nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng và thiết lập ổn định trong khu vực. Ông tái khẳng định Jordan "sẽ không trở thành chiến trường cho bất kỳ cuộc xung đột khu vực nào, cũng như không là bệ phóng cho bất kỳ hành động quân sự nào nhằm vào Iran".
Những tuyên bố tương tự từng được đưa ra vào tháng 6/2025 bởi người phát ngôn chính phủ Mohammad al-Momani, và trước đó vào tháng 8/2024 bởi Quốc vương Abdullah II. Họ đều gọi an ninh quốc gia là "lằn ranh đỏ" và kêu gọi cộng đồng quốc tế ngăn chặn leo thang.
Phân tích về vai trò thực tế của Jordan
Giáo sư Ronen Yitzhak, chuyên gia nghiên cứu Trung Đông, nhận định có sự mâu thuẫn giữa tuyên bố chính thức và thực tế, nhưng cần nhớ lại Chiến tranh Vùng Vịnh năm 2003 khi Jordan từng là bàn đạp trung tâm cho Mỹ chống Iraq. Ông phân tích: "Cuối cùng, đó là một hệ thống lợi ích và tính toán chiến lược, bao gồm cải thiện quan hệ với Mỹ, gia tăng hỗ trợ an ninh, và những lợi ích khác mà Jordan có thể kỳ vọng".
Dù Mỹ có quyền tiếp cận rộng rãi các căn cứ tại Jordan, phần lớn hoạt động tăng cường lực lượng dường như tập trung tại căn cứ Muwaffaq al-Salti. Quan hệ quân sự giữa Jordan và Mỹ đã được củng cố trong năm qua, với Washington và Amman âm thầm làm sâu sắc thêm quan hệ đối tác chiến lược.
Nguồn tin Jordan cho biết dư luận trong nước nghiêng về tâm lý lo ngại và phản đối chiến tranh, do e sợ bất kỳ xung đột khu vực nào cũng sẽ nhanh chóng tác động đến nền kinh tế và an ninh quốc gia, ngay cả khi Jordan không trực tiếp tham chiến. Điều này phản ánh thách thức mà Amman phải đối mặt trong việc cân bằng giữa an ninh và ổn định khu vực.
