Iran đẩy mạnh đàm phán hạt nhân với Mỹ để tạo lợi ích kinh tế song phương
Theo thông tin từ hãng tin Fars, một nhà ngoại giao Iran đã tiết lộ vào Chủ nhật rằng Tehran đang tích cực theo đuổi một thỏa thuận hạt nhân với Mỹ, với mục tiêu chính là mang lại lợi ích kinh tế cho cả hai quốc gia. Ông Hamid Ghanbari, Phó Giám đốc phụ trách ngoại giao kinh tế của Bộ Ngoại giao Iran, nhấn mạnh rằng để đảm bảo tính bền vững của bất kỳ thỏa thuận nào, điều thiết yếu là Mỹ cũng phải được hưởng lợi trong các lĩnh vực có hiệu quả kinh tế cao và nhanh chóng.
Bối cảnh căng thẳng và nỗ lực đàm phán
Iran và Mỹ đã chính thức nối lại các cuộc thương lượng vào đầu tháng này, nhằm giải quyết tranh chấp kéo dài hàng thập kỷ xoay quanh chương trình hạt nhân của Tehran và ngăn chặn nguy cơ bùng phát một cuộc đối đầu quân sự mới. Trong khi đó, Mỹ đã điều động thêm một tàu sân bay thứ hai tới khu vực và đang chuẩn bị cho khả năng tiến hành một chiến dịch quân sự kéo dài nếu các cuộc đàm phán thất bại, theo thông tin từ các quan chức Mỹ được Reuters dẫn lời.
Ông Ghanbari cho biết, các lợi ích chung trong lĩnh vực dầu khí, các mỏ chung, đầu tư khai khoáng và thậm chí cả việc mua máy bay đều nằm trong nội dung đàm phán hiện tại. Ông cũng chỉ ra rằng thỏa thuận hạt nhân năm 2015 với các cường quốc thế giới trước đây chưa bảo đảm được lợi ích kinh tế cho Mỹ, một yếu tố dẫn đến việc Tổng thống Donald Trump rút Mỹ khỏi thỏa thuận vào năm 2018 và tái áp đặt các lệnh trừng phạt kinh tế nghiêm khắc đối với Tehran.
Tiến triển mới trong đàm phán song phương
Vào thứ Sáu (13/2), một nguồn tin tiết lộ với Reuters rằng phái đoàn Mỹ, bao gồm các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, sẽ gặp các quan chức Iran tại Geneva vào ngày thứ Ba tới. Thông tin này sau đó đã được một quan chức cấp cao Iran xác nhận với Reuters vào Chủ nhật (15/2). Điều đáng chú ý là trong khi các cuộc đàm phán dẫn tới thỏa thuận hạt nhân năm 2015 có sự tham gia của nhiều bên, các cuộc thương lượng hiện nay chỉ giới hạn giữa Iran và Mỹ, với Oman đóng vai trò trung gian hòa giải.
Sẵn sàng thỏa hiệp và những điểm bất đồng
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Majid Takht-Ravanchi cho biết, Tehran sẵn sàng nhượng bộ trong chương trình hạt nhân để đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Trong một cuộc phỏng vấn với BBC vào Chủ nhật, ông nói rằng "quả bóng hiện đang nằm trong sân của Mỹ để chứng minh họ thực sự muốn đạt được một thỏa thuận". Quan chức này cũng nhắc lại tuyên bố hôm thứ Hai của người đứng đầu cơ quan năng lượng nguyên tử Iran rằng nước này có thể chấp nhận làm loãng lượng uranium được làm giàu ở mức cao nhất để đổi lấy việc nới lỏng trừng phạt, như một minh chứng cho sự linh hoạt của Tehran.
Tuy nhiên, ông khẳng định, Iran sẽ không chấp nhận mức làm giàu uranium bằng 0 - một điểm bất đồng then chốt trong các cuộc đàm phán trước đây. Washington cho rằng việc làm giàu uranium ngay trong lãnh thổ Iran có thể mở ra con đường phát triển vũ khí hạt nhân, trong khi Tehran phủ nhận theo đuổi mục tiêu này. Vào tháng 6, Mỹ đã cùng Israel tiến hành một loạt cuộc không kích nhằm vào các cơ sở hạt nhân của Iran, đồng thời gia tăng sức ép kinh tế đối với Tehran, làm gia tăng căng thẳng trong khu vực.
Iran đã cảnh báo sẽ trả đũa nếu Mỹ tấn công, nhưng quan chức này vẫn phát đi tín hiệu hòa giải vào Chủ nhật, cho thấy sự phức tạp và nhạy cảm của tình hình hiện tại. Các bên đang trong giai đoạn then chốt để tìm kiếm một giải pháp cân bằng giữa an ninh và lợi ích kinh tế.
