Iran tuyên bố đánh chìm 6 tàu Mỹ, hàng chục binh sĩ thiệt mạng tại Vịnh Ba Tư
Trong một diễn biến leo thang mới của cuộc xung đột khu vực, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã công bố thông tin gây chấn động về việc tấn công thành công sáu tàu quân sự của Hoa Kỳ tại vùng biển chiến lược Vịnh Ba Tư. Sự kiện này diễn ra vào ngày 27 tháng 3 năm 2026, đánh dấu bước ngoặt mới trong căng thẳng giữa Tehran và Washington.
Chiến dịch "Lời hứa Đích thực 4" và thiệt hại của Mỹ
Theo thông cáo chính thức từ IRGC, trong khuôn khổ Chiến dịch "Lời hứa Đích thực 4" lần thứ 84, các đơn vị hải quân tinh nhuệ của Iran đã thực hiện hoạt động hỗn hợp nhắm vào lực lượng Mỹ và Israel đồn trú tại khu vực cảng al-Shoyoukh cùng vùng ven biển Dubai. Sáu tàu đổ bộ đa năng (LCU) của Hải quân Mỹ đã trở thành mục tiêu của các đợt tấn công bằng tên lửa đạn đạo nội địa, bao gồm cả tên lửa hành trình Qadr 380.
Báo cáo thực địa từ hiện trường cho thấy ba tàu đã bị đánh chìm hoàn toàn, trong khi ba tàu còn lại vẫn đang bốc cháy dữ dội. Cùng thời điểm này, IRGC cũng xác nhận đã phá hủy thành công nhiều xe tiếp nhiên liệu và đội tàu hỗ trợ hậu cần của Mỹ tại căn cứ Al-Kharj. Tại Dubai, Iran đã triển khai máy bay không người lái (drone) tấn công các trung tâm điều hành drone của Mỹ và một khách sạn được cho là nơi tập trung nhân sự quân sự.
Houthi tham chiến và mối đe dọa với thương mại toàn cầu
Trong diễn biến liên quan, lực lượng Houthi tại Yemen đã chính thức nhận trách nhiệm về vụ tấn công bằng tên lửa vào Israel - hành động quân sự đầu tiên của nhóm này kể từ khi xung đột Mỹ-Iran bùng nổ cách đây đúng một tháng. Thiếu tướng Yahya Saree, người phát ngôn quân sự của Houthi, tuyên bố trên đài truyền hình vệ tinh Al-Masirah rằng các cuộc tấn công sẽ tiếp diễn cho đến khi đạt được mục tiêu.
Sự can thiệp của Houthi đang làm dấy lên nỗi lo ngại sâu sắc về một cuộc khủng hoảng vận tải biển mới, tương tự giai đoạn 2023-2025 khi nhóm này tấn công hơn 100 tàu thương mại, làm đảo lộn tuyến hàng hải trị giá 1.000 tỷ USD. Giáo sư Mohamad Elmasry từ Viện Nghiên cứu Sau đại học Doha cảnh báo: "Nếu Houthi quyết định phong tỏa eo biển Bab al-Mandab, Biển Đỏ và kênh đào Suez, chúng ta sẽ đối mặt với việc hai điểm nghẽn chiến lược lớn bị đóng cửa cùng lúc với eo biển Hormuz".
Căng thẳng leo thang tại Eo biển Hormuz
Eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu - đang trở thành tâm điểm của cuộc đối đầu. IRGC đã ra thông cáo cấm hoàn toàn hoạt động vận tải "đến và đi từ các cảng của những quốc gia đồng minh hoặc ủng hộ Mỹ-Israel" trên eo biển này. Ba tàu container mang quốc tịch khác nhau đã buộc phải quay đầu sau khi nhận được cảnh báo từ phía Iran.
Trong một động thái gây tranh cãi, Iran đang thiết lập hệ thống phê duyệt và thu phí cho tàu thuyền đi qua Eo biển Hormuz, khẳng định thực thi chủ quyền đối với khu vực này. Nghị sĩ Mohammadreza Rezaei Kouchi tuyên bố việc thu phí là "hoàn toàn bình thường" nhằm chi trả cho hoạt động bảo đảm an ninh. Tuy nhiên, giới chuyên gia pháp lý quốc tế phản bác vì Hormuz phải tuân thủ quy định UNCLOS về "quyền đi qua không gây hại".
Diễn biến ngoại giao và thương vong dân sự
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã gửi lời cảm ơn tới Pakistan vì những nỗ lực thúc đẩy đàm phán giữa Tehran và Washington. Trong cuộc điện đàm với Thủ tướng Shehbaz Sharif, ông Pezeshkian đánh giá cao sự đoàn kết của người dân Pakistan cũng như nỗ lực của các quốc gia láng giềng nhằm ngăn chặn "cuộc chiến bị áp đặt".
Tuy nhiên, thương vong dân sự tiếp tục gia tăng. Giới chức thành phố Qom ở miền Trung Iran xác nhận cả gia đình Mehdi gồm 10 thành viên, bao gồm phụ nữ và trẻ em, đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel. Tại tỉnh Kermanshah ở miền Tây Iran, ít nhất 20 người đã thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương trong các đợt oanh tạc.
Phản ứng từ Washington và triển vọng đàm phán
Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục thể hiện thái độ cứng rắn, tuyên bố Mỹ vẫn còn "3.554 mục tiêu nữa" để tấn công tại Iran và khẳng định: "Cuộc chiến vẫn chưa kết thúc. Nhưng nó phải được kết thúc". Ông Trump cũng gây chú ý khi gọi Eo biển Hormuz là "Eo biển Trump" trong một bài phát biểu tại Miami.
Về phần mình, đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff bày tỏ hy vọng sẽ có các cuộc đàm phán với Iran trong tuần này, cho biết: "Các con tàu đang di chuyển qua eo biển, đó là dấu hiệu rất tốt". Tuy nhiên, truyền thông nhà nước Iran đưa tin Tehran đã từ chối đề xuất 15 điểm do Mỹ đưa ra, làm dấy lên nghi ngờ về triển vọng đàm phán trong thời gian tới.
Cuộc xung đột đang bước vào tuần thứ tư với những diễn biến ngày càng phức tạp, đe dọa không chỉ an ninh khu vực Trung Đông mà còn ảnh hưởng sâu rộng đến kinh tế và thương mại toàn cầu, đặc biệt thông qua việc phong tỏa các tuyến hàng hải chiến lược.
