Iran chịu tổn thất nặng nề sau đợt tấn công của Mỹ và Israel
Theo thông tin từ đài CNN và hãng tin IRNA của Iran, hai nhân vật cấp cao của nước Cộng hòa Hồi giáo đã thiệt mạng trong các cuộc không kích diễn ra vào ngày 28 tháng 2 vừa qua. Sự kiện này đánh dấu một tổn thất nghiêm trọng đối với bộ máy lãnh đạo và an ninh của Tehran.
Hai nhân vật chủ chốt trong cấu trúc quyền lực Iran
Ali Shamkhani, cố vấn quan trọng của Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei kiêm thư ký Hội đồng Quốc phòng Iran, là một nhân vật có ảnh hưởng sâu rộng trong nhiều thập kỷ. Ông từng giữ chức vụ quan chức an ninh quốc gia hàng đầu từ năm 2013 đến năm 2023, đồng thời có bề dày kinh nghiệm trong Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) và Bộ Quốc phòng.
Đáng chú ý, Israel từng tuyên bố đã loại bỏ ông Shamkhani trong cuộc xung đột kéo dài 12 ngày vào tháng 6/2025, nhưng sau đó ông được phát hiện vẫn còn sống và trở lại nắm giữ vị trí then chốt trong Hội đồng Quốc phòng vào cuối năm ngoái. Ông từng tham gia tranh cử tổng thống Iran năm 2001 và được biết đến như một ngôi sao đang lên trong nền ngoại giao của Tehran.
Shamkhani đóng vai trò đại diện Iran trong các cuộc đàm phán với Ả Rập Xê Út do Trung Quốc làm trung gian, dẫn đến việc hai nước nhất trí khôi phục quan hệ ngoại giao sau nhiều năm thù địch. Dù được chuyển sang phụ trách các vấn đề khác từ giữa năm 2023, ông vẫn là cố vấn thân cận của lãnh đạo tối cao và tham gia tư vấn khi Iran tái khởi động đàm phán hạt nhân với chính quyền cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Tư lệnh mới của lực lượng tinh nhuệ IRGC
Thiếu tướng Mohammad Pakpour, Tổng tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran, cũng đã thiệt mạng trong cùng đợt tấn công. Ông Pakpour được bổ nhiệm vào vị trí này sau cái chết của người tiền nhiệm Hossein Salami trong cuộc xung đột với Israel năm ngoái.
Ông gia nhập IRGC ngay sau khi lực lượng này được thành lập sau cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979, và từng giữ chức vụ người đứng đầu bộ binh IRGC trước khi được thăng chức lên vị trí tư lệnh. Sự ra đi của ông để lại khoảng trống lớn trong bộ chỉ huy của lực lượng vũ trang tinh nhuệ nhất Iran.
Phản ứng và tuyên bố từ Tehran
Trong một tuyên bố được đưa ra vào sáng sớm ngày 1 tháng 3, một chỉ huy cấp cao của Iran cho biết cấu trúc của IRGC được "thiết kế theo cách mà sau khi bất kỳ chỉ huy nào hy sinh… những cá nhân có năng lực và đủ khả năng sẽ lên thay thế". Thông tin này được hãng thông tấn nhà nước Fars của Iran dẫn lại, nhấn mạnh khả năng phục hồi của lực lượng này.
Đồng thời, truyền thông Iran đưa tin một phát thanh viên đã bật khóc khi đọc thông cáo về cái chết của Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, người cũng được xác nhận đã thiệt mạng trong cùng đợt tấn công. Chính phủ Iran chính thức xác nhận sự kiện này vào ngày 1 tháng 3, cho biết ông Khamenei thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào sáng ngày 28 tháng 2.
Bối cảnh chiến dịch quân sự của Israel
Theo thông tin từ Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), hơn 200 máy bay chiến đấu của không quân nước này đã tham gia tấn công 500 mục tiêu thuộc Iran trong chiến dịch có tên mã "Sư tử gầm", bắt đầu từ ngày 28 tháng 2. Chiến dịch này cho thấy quy mô và cường độ chưa từng có của các cuộc không kích nhằm vào lãnh thổ Iran.
Sự kiện này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ leo thang căng thẳng trong khu vực, đồng thời đặt ra những câu hỏi về tương lai của cấu trúc quyền lực và an ninh tại Iran sau khi mất đi những nhân vật then chốt trong bộ máy lãnh đạo và quân sự.
