Iran hé lộ 'vòm phòng thủ' tự nhiên từ 7 đảo chiến lược tại Eo biển Hormuz
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại Trung Đông, cộng đồng quốc tế đang dành sự quan tâm đặc biệt đến đảo Kharg – trái tim của ngành dầu khí Iran. Nguy cơ Mỹ sử dụng sức mạnh quân sự để kiểm soát hòn đảo này đã làm dấy lên lo ngại về một cuộc xung đột tiềm tàng. Tuy nhiên, Kharg chỉ là một phần trong hệ thống phòng thủ phức tạp của Tehran.
Hệ thống đảo tạo thành 'vòm phòng thủ' chiến lược
Theo nghiên cứu từ các học giả tại Đại học Trung Sơn (Trung Quốc), 7 hòn đảo gồm Abu Musa, Greater Tunb, Lesser Tunb, Hengam, Qeshm, Larak và Hormuz đã hình thành một 'vòm phòng thủ' tự nhiên cho Iran. Trong bài nghiên cứu năm 2022 của Trung tâm Khoa học và Giáo dục Canada, học giả Iran Enayatollah Yazdani và học giả Trung Quốc Ma Yanzhe nhấn mạnh rằng nếu vẽ một đường cong nối các đảo này, lợi thế chiến lược của Iran trong việc kiểm soát an ninh tại Eo biển Hormuz trở nên rõ ràng.
Abu Musa, Greater Tunb và Lesser Tunb – ba hòn đảo nhỏ nhất nằm ở phía Tây của vòng cung – được xem là chìa khóa để kiểm soát eo biển này. Do khoảng cách hạn chế giữa chúng và độ sâu nước nông trong khu vực, các tàu chiến và tàu chở dầu lớn buộc phải đi vòng qua, biến chúng thành mục tiêu dễ dàng cho các cuộc tấn công từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC).
Iran tăng cường hiện diện quân sự trên các đảo
Các quan chức Iran đã ví những hòn đảo này như 'tàu sân bay cố định và không thể chìm' của Tehran. Năm ngoái, IRGC xác nhận đang tăng cường sự hiện diện trên đảo Abu Musa, Greater Tunb và Lesser Tunb. Chuẩn đô đốc Alireza Tangsiri, Tư lệnh Hải quân IRGC, tuyên bố: 'Phương án chiến thuật của chúng tôi yêu cầu trang bị vũ khí và đưa vào hoạt động nhóm đảo này. Chúng tôi có khả năng tấn công các căn cứ, tàu chiến và tài sản của kẻ thù trong khu vực.'
Kênh CNN (Mỹ) dẫn lời nhà phân tích Carl Schuster, cựu giám đốc Trung tâm Tình báo Liên hợp của Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương Mỹ, đánh giá các hòn đảo này 'nằm ở vị trí chiến lược, đủ khả năng kiểm soát mọi tàu thuyền tìm cách ra vào Vịnh Ba Tư.'
Thách thức đối với Mỹ nếu mở chiến dịch tấn công
Mặc dù vậy, hiện chưa có lộ trình cụ thể nào cho khả năng Mỹ mở các chiến dịch tấn công đổ bộ vào các đảo của Iran. Nhà phân tích quân sự Cedric Leighton của CNN lưu ý rằng đảo Larak, nằm ở cửa ngõ phía Đông của Eo biển Hormuz, có thể gây trở ngại lớn cho các tàu chiến muốn tiến vào Vịnh Ba Tư. Ông cho rằng nếu Iran phóng tên lửa hoặc triển khai tàu tấn công từ Larak, nước này có thể cắt đứt mọi hoạt động qua lại trên eo biển.
Ông Schuster nhận định các cuộc tấn công nhằm vào những hòn đảo này có thể kéo dài từ hai ngày đến hai tuần, nhưng nếu thành công sẽ mang lại kết quả quân sự quan trọng. Tuy nhiên, hệ thống phòng thủ chống UAV và tên lửa sẽ là yếu tố then chốt đối với mọi đơn vị Mỹ nếu muốn kiểm soát 3 hòn đảo Abu Musa, Greater Tunb và Lesser Tunb.
Việc chiếm các đảo chỉ là một phần của nhiệm vụ. Ông Schuster cho biết cần triển khai lực lượng chiếm đóng khoảng 1.800–2.000 binh sĩ để đảm bảo Iran không kiểm soát lại các đảo này, nhưng sự hiện diện đó cũng khiến binh sĩ Mỹ đối mặt với nhiều rủi ro. Trung tâm Soufan, tổ chức nghiên cứu có trụ sở ở New York, cảnh báo rằng việc kiểm soát các lãnh thổ này sẽ buộc Washington phải đối phó với những cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái, tên lửa và pháo binh từ đất liền Iran, có thể đẩy Mỹ vào tình huống can dự kéo dài và làm gia tăng thương vong.
Trong bối cảnh này, vấn đề Trung Đông tiếp tục thu hút sự chú ý với các diễn biến phức tạp, trong khi Iran khẳng định lợi thế từ hệ thống phòng thủ tự nhiên độc đáo của mình.
