Lãnh tụ Iran Khamenei gấp rút lập kế hoạch kế nhiệm giữa căng thẳng leo thang với Mỹ
Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Tehran và Washington, Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei được cho là đang khẩn trương xây dựng kịch bản kế nhiệm, đồng thời kích hoạt kế hoạch nhiều tầng để bảo vệ chế độ Cộng hòa Hồi giáo. Động thái này diễn ra giữa làn sóng biểu tình trong nước và sức ép quân sự ngày càng lớn từ phía Mỹ.
Trao quyền cho đồng minh thân cận
Theo tiết lộ của New York Times, trong cao điểm làn sóng biểu tình hồi tháng 1, ông Khamenei đã trao quyền điều hành trên thực tế cho đồng minh thân cận Ali Larijani. Ông Larijani, một chính khách kỳ cựu và cựu chỉ huy Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), từ lâu đã là thành viên tin cậy trong “vòng tròn quyền lực” của lãnh tụ tối cao.
Hiện ông giữ chức Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran và kể từ khi được bổ nhiệm, đã trực tiếp đảm nhiệm vai trò ra quyết định ở nhiều hồ sơ then chốt. Theo các nguồn tin trong IRGC và giới chính trị Iran được New York Times dẫn lại, ông Larijani đang xây dựng các phương án dự phòng để điều hành đất nước trong trường hợp xảy ra chiến tranh với Mỹ.
Kế hoạch kế nhiệm bốn tầng
Sau đợt tấn công bằng tên lửa hồi tháng 5/2025 nhằm vào chuỗi chỉ huy quân sự cấp cao của Iran, ông Khamenei được cho là đã đẩy nhanh tiến trình chuẩn bị kế nhiệm. Lãnh tụ tối cao đã chỉ thị cho ông Larijani cùng một nhóm nhỏ các nhân vật chính trị - quân sự thân tín xây dựng cơ chế bảo đảm sự tồn tại của Cộng hòa Hồi giáo.
Nguồn tin thân cận tiết lộ ông Khamenei đã vạch ra kế hoạch kế nhiệm theo mô hình “bốn tầng” cho từng vị trí chủ chốt trong quân đội và chính phủ, với mỗi chức danh có tối đa bốn người được chỉ định thay thế. Đồng thời, một số cá nhân được trao quyền ra quyết định trong tình huống đứt gãy liên lạc hoặc nếu lãnh tụ tối cao thiệt mạng.
Mỹ xem xét phương án quân sự
Trước đó, một số nguồn tin Mỹ tiết lộ Washington đang xem xét các phương án quân sự nhằm vào Iran. Hai quan chức Mỹ giấu tên cho biết trong trường hợp phát động chiến dịch thay đổi chế độ, quân đội Mỹ có thể nhắm tới các lãnh đạo cấp cao của Tehran, dù không nêu cụ thể cá nhân nào.
Reuters và New York Times cũng dẫn các nguồn thạo tin cho biết rằng ông Trump đang nghiêng về phương án tiến hành một đòn tấn công ban đầu trong những ngày tới, với mục tiêu buộc Iran từ bỏ năng lực phát triển vũ khí hạt nhân. Các mục tiêu tiềm năng bao gồm:
- Trụ sở Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC)
- Các cơ sở hạt nhân
- Chương trình tên lửa đạn đạo
Nếu biện pháp quân sự hạn chế không đạt hiệu quả, ông Trump được cho là để ngỏ khả năng mở rộng chiến dịch trong năm nay, thậm chí nhằm làm suy yếu vai trò của ông Khamenei. Tuy nhiên, ngay trong nội bộ chính quyền Mỹ cũng tồn tại hoài nghi về việc liệu chỉ không kích có đủ để đạt được mục tiêu đó hay không.
Cuộc họp quan trọng tại Nhà Trắng
Ngày 18/2, ông Trump đã chủ trì cuộc họp tại Phòng Tình huống Nhà Trắng với sự tham dự của:
- Phó Tổng thống JD Vance
- Ngoại trưởng Marco Rubio
- Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine
- Giám đốc CIA John Ratcliffe
- Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles
Nhà Trắng hiện từ chối bình luận về thông tin trên. Trong khi đó, Iran tiếp tục khẳng định lập trường cứng rắn, cảnh báo sẽ trả đũa nếu bị tấn công, đồng thời để ngỏ khả năng đàm phán ngoại giao.
