Iran chấn động: Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei và hàng loạt lãnh đạo quân sự thiệt mạng sau không kích
Theo thông tin từ Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), các cuộc tấn công vào Iran đã khiến nhiều lãnh đạo quân sự, tình báo và an ninh cấp cao nhất của nước này thiệt mạng. Sự kiện này đã gây ra một cơn địa chấn chính trị tại Tehran, với hậu quả nghiêm trọng kéo dài.
Đại giáo chủ Ali Khamenei qua đời sau 37 năm nắm quyền
Đài Sky News đưa tin, đại giáo chủ Ali Khamenei, lãnh tụ tối cao thứ hai của Cộng hòa Hồi giáo Iran, đã thiệt mạng sau gần 37 năm nắm quyền. Với vai trò có quyền quyết định tối cao trong mọi vấn đề quốc gia, sự ra đi của ông được xem là biến cố chính trị lớn nhất tại Iran kể từ sau Cách mạng Hồi giáo năm 1979. Sự kiện này không chỉ làm rung chuyển nội bộ Iran mà còn tác động sâu sắc đến cán cân quyền lực khu vực.
Hàng loạt lãnh đạo Iran thiệt mạng trong các đợt không kích
Tính đến ngày 1-3, cùng với đại giáo chủ Khamenei, Iran cũng xác nhận thông tin 5 quan chức cấp cao khác thiệt mạng trong các đợt không kích. Danh sách này bao gồm:
- Tổng tham mưu trưởng quân đội Abdol Rahim Mousavi
- Bộ trưởng Quốc phòng Aziz Nasirzadeh
- Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Mohammad Pakpour
- Cố vấn an ninh hàng đầu Ali Shamkhani
- Cục trưởng Cục Tình báo quốc gia thuộc lực lượng cảnh sát Iran Gholamreza Rezaian
Trong đó, ông Ali Shamkhani là nhân vật kỳ cựu trong bộ máy quyền lực Iran, từng giữ nhiều vị trí quốc phòng, an ninh kể từ Cách mạng Hồi giáo năm 1979 và là cố vấn thân cận của lãnh tụ tối cao. Còn ông Mohammad Pakpour được Israel cáo buộc là một trong những nhân vật chủ chốt đứng sau các chiến lược quân sự của Iran nhằm vào Israel, cũng như việc hỗ trợ các lực lượng vũ trang thân Iran ở nước ngoài.
Ngoài ra, phía Israel cũng tuyên bố đã tiêu diệt một loạt nhân vật chủ chốt khác trong bộ máy quân sự - nghiên cứu quốc phòng Iran, nhưng phía Tehran chưa cung cấp thêm bất kỳ cái tên nào khác ngoài 6 nhân vật trên. Danh sách này bao gồm Mohammad Shirazi - người đứng đầu Văn phòng Quân sự của lãnh tụ tối cao; Saleh Asadi - lãnh đạo Cục Tình báo thuộc Bộ chỉ huy khẩn cấp Khatam al-Anbiya; Hossein Jabal Amelian - người đứng đầu Tổ chức Nghiên cứu và Đổi mới Quốc phòng (SPND); Reza Mozaffari-Nia, cựu lãnh đạo SPND và cựu thứ trưởng quốc phòng Iran; cùng một số sĩ quan tình báo cấp cao.
Israel cho biết mục tiêu của chiến dịch tấn công là nhằm xóa sổ bộ máy lãnh đạo quân sự và tình báo của Tehran. Đồng thời trong đợt không kích đầu tiên, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố đã tiêu diệt được 40 chỉ huy cấp cao của Iran "chỉ trong vòng một phút", trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng xác nhận chiến dịch đã giết tổng cộng 48 lãnh đạo Iran.
Tehran lập hội đồng lãnh đạo tạm thời và phản ứng quyết liệt
Ngay sau cái chết của ông Ali Khamenei, giới tinh hoa Iran đã nhanh chóng thành lập một hội đồng lâm thời để điều hành đất nước, tránh khoảng trống quyền lực. Hội đồng này gồm Tổng thống Masoud Pezeshkian, Chánh án Tư pháp Gholam-Hossein Mohseni-Eje'i và giáo sĩ Alireza Arafi - thành viên Hội đồng Giám hộ và là người đứng đầu lực lượng bán quân sự Basij.
Ngoài ra, trong cuộc chiến 12 ngày vào năm ngoái, Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei từng nêu tên ba nhân vật có thể kế nhiệm ông, trong đó có Chánh án Gholam-Hossein Mohseni-Eje'i, Phó chánh văn phòng của Lãnh tụ Tối cao Ali Asghar Hejazi và Hassan Khomeini (cháu nội cố lãnh đạo Khomeini).
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf khẳng định giới lãnh đạo nước này "đã chuẩn bị cho mọi kịch bản, kể cả giai đoạn sau sự ra đi của Imam Khamenei". Đồng thời lên án Mỹ và Israel, "những tên tội phạm bẩn thỉu", sẽ phải đối mặt với "những đòn giáng mạnh mẽ mà chính các người sẽ phải cầu xin".
Trong khi đó, Tổng thống Trump phát biểu trên mạng xã hội Truth Social rằng đây là "cơ hội lớn nhất để người dân Iran giành lại đất nước của mình", ám chỉ mục tiêu thay đổi chế độ tại Tehran.
Phản ứng quốc tế và triển vọng tương lai
Ngày 1-3, nhiều quốc gia và lực lượng trên thế giới đã lên tiếng trước sự ra đi của Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei trong đợt không kích phối hợp của Mỹ và Israel. Các nước như Nga, Triều Tiên và một số quốc gia châu Âu đã bày tỏ quan ngại về tình hình, trong khi cộng đồng quốc tế lo ngại về nguy cơ leo thang căng thẳng trong khu vực.
Sự kiện này không chỉ làm thay đổi cục diện chính trị nội bộ Iran mà còn có thể dẫn đến những biến động lớn trong quan hệ quốc tế, đặc biệt là giữa Iran với các cường quốc như Mỹ và Israel. Tương lai của Iran trong giai đoạn hậu Khamenei vẫn còn nhiều bất định, với những thách thức về ổn định và an ninh.
