Iran Bắt Loạt Tàu Thuyền, Ông Trump Tuyên Bố Tehran Sụp Đổ Tài Chính
Ngày 22/4, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã bắt giữ ít nhất ba tàu container tại eo biển Hormuz, cáo buộc chúng vi phạm quy định an toàn hàng hải. Các vụ tấn công này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Tehran và Washington, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Iran đang "sụp đổ về tài chính" do lệnh phong tỏa của Mỹ.
Các Vụ Tấn Công và Phản Ứng Từ Iran
Theo thông tin từ Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO), ba tàu container đã trở thành mục tiêu trong ngày hôm nay. Con tàu thứ nhất bị tàu pháo IRGC tấn công bằng súng và súng phóng lựu tại phía đông bắc Oman, gây hư hại nặng khu vực cầu tàu. Tàu thứ hai bị tấn công cách Iran khoảng 15 km về phía tây, trong khi tàu thứ ba bị tấn công khi đang rời eo biển. May mắn, toàn bộ thủy thủ đoàn đều an toàn, và không có hỏa hoạn hay sự cố tràn dầu nào xảy ra.
Iran công bố video trên Telegram cho thấy các tàu thuyền vẫn di chuyển qua eo biển Hormuz sau khi nhận được sự cho phép từ Tehran, nhưng CNN cho biết chưa thể xác minh độc lập các tuyên bố này. Truyền thông Iran còn thông báo về việc bắt giữ thêm hai tàu khác với cáo buộc thao túng hệ thống định vị, làm gia tăng áp lực lên hoạt động hàng hải khu vực.
Tuyên Bố Của Tổng Thống Mỹ Donald Trump
Trên mạng xã hội, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đăng tải thông điệp khẳng định Iran đang "sụp đổ về tài chính" và "khát tiền mặt". Ông cho rằng Tehran mất 500 triệu USD mỗi ngày do lệnh phong tỏa của Mỹ và muốn mở cửa eo biển Hormuz để kiếm lại số tiền này. Trump còn tuyên bố lực lượng quân đội và cảnh sát Iran đang phàn nàn về việc không được trả lương, kèm theo dòng chữ "SOS!!!" để nhấn mạnh tình trạng khẩn cấp.
Phía Iran cáo buộc chính quyền Trump sử dụng lệnh phong tỏa như một công cụ bóp nghẹt kinh tế, nhằm đẩy xã hội Iran vào cảnh kiệt quệ và kích động biểu tình để lật đổ chính quyền. Giáo sư Foad Izadi từ Đại học Tehran nhận định hành động của IRGC là để đáp trả các hoạt động quân sự của Mỹ và gây sức ép buộc Washington dỡ bỏ phong tỏa.
Tác Động Đến Giao Thương Toàn Cầu và Phản Ứng Quốc Tế
Cuộc chiến tại Trung Đông đã khiến nhu cầu vận chuyển hàng hóa qua Kênh đào Panama tăng vọt, với một tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) phải trả tới 4 triệu USD để được ưu tiên qua kênh, so với mức giá trung bình trước đó chỉ khoảng 130.000 USD. Sự gia tăng này phản ánh những thay đổi trong mô hình thương mại toàn cầu do các yếu tố địa chính trị, theo báo cáo từ Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama.
Trung Quốc đã phủ nhận cáo buộc từ cựu Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Nikki Haley rằng một tàu container xuất phát từ Trung Quốc tới Iran có liên quan đến chương trình tên lửa. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Guo Jiakun khẳng định đây chỉ là "một tàu container nước ngoài" và phản đối mọi suy diễn ác ý.
Bối Cảnh Pháp Lý và Những Diễn Biến Tiếp Theo
Theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), hành vi cướp biển đòi hỏi yếu tố tư lợi cá nhân, và các chuyên gia như Giáo sư Jason Chuah từ Đại học City London cho rằng hành động của Mỹ không cấu thành tội này. Tuy nhiên, Iran gọi việc Mỹ bắt giữ tàu chở dầu là "hành vi cướp biển", trong khi Washington khẳng định đang thực thi luật pháp để ngăn chặn hỗ trợ vật chất cho Tehran.
Iran còn đe dọa giáng "đòn kinh tế" vào các nước vùng Vịnh nếu họ tiếp tục hỗ trợ Mỹ, với tướng Majid Mousavi cảnh báo nguy cơ tê liệt ngành dầu mỏ khu vực. Đồng thời, Tehran ra điều kiện chỉ đàm phán với Mỹ khi Washington chấm dứt hoàn toàn lệnh phong tỏa hàng hải, trong khi ông Trump đã gia hạn lệnh ngừng bắn nhưng vẫn duy trì áp lực.
Tình hình tại eo biển Hormuz tiếp tục căng thẳng, với 3.000 container đi Iran bị kẹt tại cảng Karachi do đình trệ vận tải, và các bên đang tìm kiếm giải pháp để giải tỏa hàng hóa. Những diễn biến này cho thấy cuộc đối đầu giữa Iran và Mỹ không chỉ ảnh hưởng đến an ninh khu vực mà còn tác động sâu rộng đến kinh tế toàn cầu.
