Iran bắn hàng trăm tên lửa nhưng Israel vẫn vững vàng: Lý do từ độ chính xác thấp
Iran đã phóng hàng trăm quả tên lửa nhắm vào các đồng minh và căn cứ đồn trú của lực lượng Mỹ tại khu vực Trung Đông. Các mục tiêu bao gồm Israel, Qatar, Bahrain, Kuwait và UAE đều hứng chịu đợt tấn công này. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là hầu hết các mục tiêu đều không bị thiệt hại nghiêm trọng, và Israel vẫn giữ vững thế trận.
Vấn đề cố hữu trong năng lực quân sự của Iran
Một vấn đề lớn trong năng lực quân sự của Iran đã được giới phân tích quân sự quốc tế đề cập từ lâu: tên lửa của quốc gia Hồi giáo này thiếu độ chính xác cần thiết. Chuyên gia phân tích tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình người Mỹ Decker Eveleth đã nghiên cứu kỹ lưỡng các hình ảnh ghi lại hậu quả sau cuộc tấn công bằng tên lửa do Iran tiến hành nhằm vào căn cứ không quân Nevatim của Israel vào ngày 1/10/2024.
Ông Eveleth kết luận rằng mặc dù cuộc tấn công chỉ gây ra thiệt hại ở mức độ hạn chế, nhưng nó lại cung cấp những dữ liệu vô cùng quan trọng về hiệu suất thực tế của tên lửa Iran. Theo phân tích của chuyên gia này, các tên lửa đạn đạo của Iran có độ chính xác khá thấp, và điểm yếu này có thể làm suy giảm đáng kể khả năng răn đe chiến lược của Tehran đối với Israel.
Phân tích chuyên sâu về độ chính xác tên lửa
Decker Eveleth là một chuyên gia có uy tín cao trong lĩnh vực phân tích quân sự, thường xuyên hợp tác với các hãng tin quốc tế lớn để đưa ra những đánh giá về sức mạnh tên lửa của các quốc gia dựa trên hình ảnh vệ tinh và dữ liệu kỹ thuật. Ngay từ năm 2024, ông đã chia sẻ quan điểm với tờ Jewish Chronicle rằng tên lửa của Iran có khả năng sở hữu "xác suất sai lệch vòng tròn" (Circular Error Probability - CEP) ở mức khá lớn.
"Tên lửa Iran có thể có xác suất lệch CEP vào khoảng 800-900 mét. Ngay cả trong những điều kiện giả định cực kỳ thuận lợi nhất, độ lệch vẫn có thể lên tới 500 mét", ông Eveleth nhấn mạnh trong phân tích của mình.
Theo chuyên gia này, hạn chế về độ chính xác đặt ra "những giới hạn rất khó khăn" cho năng lực răn đe thực tế của tên lửa Iran. "Nếu Iran chỉ có thể đe dọa các thành phố với khả năng đánh trúng tương đối cao, thì họ sẽ rất khó khăn trong việc đe dọa đánh trúng các mục tiêu quân sự có quy mô nhỏ hơn và khó nhắm đến hơn", ông Eveleth phân tích thêm.
Đồng thuận từ giới chuyên môn quốc tế
Quan điểm phân tích của ông Eveleth không đơn độc. Biên tập viên chuyên về lĩnh vực quốc phòng của tạp chí Economist, ông Shashank Joshi, cũng bày tỏ sự ủng hộ đối với nhận định này. Ông Joshi cho rằng mức độ thiếu chính xác của tên lửa Iran có thể xuất phát từ nhiều yếu tố hoàn cảnh cụ thể.
Khoảng cách địa lý xa giữa Iran và Israel cùng với các biện pháp ứng phó hiệu quả của Israel - bao gồm hệ thống phòng thủ tên lửa tân tiến - có thể đã làm suy giảm đáng kể tín hiệu định vị và khả năng dẫn đường của tên lửa Iran. "Nếu đúng như vậy, tên lửa Iran sẽ chỉ có thể phát huy hiệu quả thực sự khi đối đầu với các quốc gia khác có hệ thống phòng thủ kém phát triển hơn", ông Joshi nhận định.
Ý nghĩa chiến lược đối với cán cân quyền lực
Với mức độ chính xác hiện tại, tên lửa Iran có thể không phải là công cụ răn đe chiến lược mạnh mẽ như nhiều nhà quan sát quốc tế từng tin tưởng. Điều này có khả năng tạo ra sự thay đổi đáng kể trong cán cân quyền lực tại khu vực Trung Đông, đặc biệt là trong thế đối đầu giữa liên minh Mỹ - Israel với Iran.
Phân tích của các chuyên gia quân sự củng cố thêm sự hoài nghi về năng lực thực sự của kho tên lửa đồ sộ mà Iran sở hữu. Độ chính xác hạn chế không chỉ làm giảm hiệu quả tác chiến thực tế mà còn làm suy yếu mức độ răn đe chiến lược mà Tehran có thể triển khai trong các cuộc xung đột khu vực.
Ngay từ năm 2024, ông Eveleth đã dự đoán Iran sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc sử dụng tên lửa như một công cụ răn đe hiệu quả trong các cuộc xung đột với các đối thủ có trình độ công nghệ quân sự cao. Những phân tích mới nhất tiếp tục khẳng định tính đúng đắn của nhận định này, đồng thời làm sáng tỏ thêm những hạn chế kỹ thuật mà Iran cần khắc phục nếu muốn nâng cao vị thế quân sự của mình trên trường quốc tế.
