Iran Đưa Ra Hai Điều Kiện Cứng Rắn Trước Cuộc Đàm Phán Ngừng Bắn Với Mỹ
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại Trung Đông, phái đoàn cấp cao của Iran do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf dẫn đầu đã tới thủ đô Islamabad của Pakistan vào tối thứ Sáu, khởi động tiến trình đàm phán ngừng bắn với Hoa Kỳ. Động thái này diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tạm dừng các cuộc tấn công vào Iran trong vòng hai tuần, sau 40 ngày liên quân Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch quân sự nhắm vào lãnh thổ Iran.
Tehran Cảnh Báo Mỹ Phải Lựa Chọn Rõ Ràng
Iran đã đưa ra cảnh báo mạnh mẽ rằng Washington phải lựa chọn giữa việc ngừng bắn và "tiếp tục chiến tranh thông qua Israel", đồng thời nhấn mạnh rằng Mỹ "không thể có cả hai". Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf, trong một bài đăng trên mạng xã hội X ngày 10/4, nêu rõ hai điều kiện tiên quyết: Mỹ phải thiết lập lệnh ngừng bắn tại Lebanon và giải phóng các tài sản của Iran đang bị phong tỏa. Ông khẳng định hai biện pháp này đã được các bên thống nhất nhưng vẫn chưa được thực hiện, và Tehran sẽ không tiến hành đàm phán nếu các điều kiện không được đáp ứng đầy đủ.
Bối Cảnh Xung Đột và Phản Ứng Từ Các Bên
Cuộc đàm phán diễn ra trong bối cảnh quân đội Israel đã tấn công hơn 100 địa điểm "chỉ trong vòng 10 phút" tại nhiều khu vực ở Beirut, Thung lũng Beqaa và miền nam Lebanon từ ngày 8/4, được coi là đòn tấn công phối hợp lớn nhất kể từ khi chiến dịch quân sự hiện tại bắt đầu. Phía Hezbollah, thông qua thủ lĩnh Naim Qassem, đã yêu cầu Chính phủ Lebanon chấm dứt các nhượng bộ vô điều kiện đối với Israel và khẳng định sẽ duy trì hoạt động quân sự cho đến khi Mỹ và Israel chấm dứt hành vi gây hấn.
Phái đoàn Iran bao gồm các nhân vật chủ chốt như Bộ trưởng Ngoại giao Abbas Araghchi, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Ali Akbar Ahmadian, và Thống đốc Ngân hàng Trung ương Abdolnaser Hemmati. Về phía Mỹ, đoàn đàm phán do Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu, với sự tham gia của Đặc phái viên khu vực Steve Witkoff và Jared Kushner, cố vấn kiêm con rể của Tổng thống Trump.
Trọng Tâm Thỏa Thuận: Hạt Nhân và Eo Biển Hormuz
Tổng thống Donald Trump, trong một phát biểu tại căn cứ Joint Base Andrews ngày 10/4, đã cảnh báo Washington sẽ ngăn chặn mọi nỗ lực của Iran trong việc sở hữu vũ khí hạt nhân, gọi đây là "99% vấn đề". Ông cũng nhấn mạnh sẽ mở lại eo biển Hormuz, tuyến vận tải biển quan trọng nhất thế giới, dù có hoặc không có sự hợp tác của Iran, và áp đặt phí quá cảnh đối với tàu thuyền lưu thông qua đây.
Tuy nhiên, dù lệnh ngừng bắn tạm thời đã được thiết lập, lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz vẫn ở mức thấp, với chỉ 4 lượt tàu băng qua vào ngày 9/4, so với hơn 100 lượt mỗi ngày trước khi xung đột bùng phát. Iran đã thông báo áp đặt hạn ngạch vận tải, chỉ cho phép tối đa khoảng 12 tàu mỗi ngày, làm giảm hơn 80% lưu lượng so với trước đây và gây ảnh hưởng đến thị trường năng lượng toàn cầu.
Triển Vọng và Thách Thức Phía Trước
Cuộc đàm phán này được kỳ vọng sẽ quyết định vận mệnh của hàng triệu người tại Trung Đông và tác động đến nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là thông qua việc mở lại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, với những điều kiện cứng rắn từ Iran và lập trường kiên quyết của Mỹ, tiến trình có thể đối mặt với nhiều khó khăn. Giới phân tích nhận định rằng vị thế chiến lược của chính quyền Trump đã suy yếu sau xung đột, trong khi Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đang phải đối mặt với chỉ trích từ cả trong nước và quốc tế.
Kết quả của cuộc gặp tại Islamabad sẽ là yếu tố then chốt trong việc định hình tương lai hòa bình và ổn định cho khu vực, với sự chú ý đặc biệt vào việc liệu các bên có thể đạt được thỏa thuận thực chất hay không.
