Điện Kremlin đã lên tiếng bác bỏ mạnh mẽ các cáo buộc cho rằng Nga và Trung Quốc tiến hành thử nghiệm hạt nhân bí mật. Thông tin này được đưa ra trong bối cảnh Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược Mới (New START) chính thức hết hiệu lực từ đầu tháng 2/2026, làm dấy lên lo ngại về một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân mới.
Phản Hồi Chính Thức Từ Điện Kremlin
Người phát ngôn Điện Kremlin, Dmitry Peskov, đã trực tiếp phủ nhận các cáo buộc trong một cuộc họp báo diễn ra hôm nay. Ông nhấn mạnh: "Chúng tôi đã nghe thấy nhiều thông tin về các vụ thử nghiệm. Cả Nga và Trung Quốc đều bị nêu tên trong vấn đề này, nhưng cả hai nước đều không tiến hành bất kỳ vụ thử hạt nhân nào". Peskov còn cho biết thêm rằng Bắc Kinh cũng đã có những tuyên bố tương tự để bác bỏ các cáo buộc từ phía Mỹ.
Cáo Buộc Từ Phía Hoa Kỳ
Trước đó, các quan chức Mỹ đã liên tục đưa ra những tuyên bố gây tranh cãi. Thomas DiNanno, thứ trưởng ngoại giao Mỹ phụ trách kiểm soát vũ khí, cáo buộc Trung Quốc thực hiện các vụ thử hạt nhân có sức công phá thấp vào năm 2020 và đang chuẩn bị cho những vụ nổ lớn hơn. Bộ Ngoại giao Mỹ cũng từng cáo buộc Nga tiến hành các vụ thử tương tự vào năm 2024.
Gần đây, Christopher Yeaw, trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách kiểm soát vũ khí, đã viện dẫn dữ liệu từ một vụ nổ ở Kazakhstan vào tháng 6/2020, với cường độ 2,75 độ Richter, để củng cố cáo buộc. Ông tuyên bố: "Tôi cho rằng khả năng đó không phải vụ nổ là rất thấp", đồng thời bác bỏ khả năng đây là động đất hoặc sự cố khai thác mỏ. Yeaw còn cảnh báo Mỹ có thể nối lại thử nghiệm hạt nhân "trên cơ sở bình đẳng", như tuyên bố của cựu Tổng thống Donald Trump hồi tháng 10/2025.
Phản Ứng Từ Trung Quốc Và Các Tổ Chức Quốc Tế
Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã phản ứng gay gắt, gọi cáo buộc của Mỹ là "hoàn toàn vô căn cứ và dối trá trắng trợn", được tạo ra để biện minh cho việc Washington muốn nối lại thử nghiệm hạt nhân. Đáng chú ý, các tổ chức giám sát độc lập cũng chưa tìm thấy bằng chứng thuyết phục.
Báo cáo từ Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) cho biết hình ảnh vệ tinh không phát hiện hoạt động bất thường nào tại Lop Nur, địa điểm thử hạt nhân của Trung Quốc ở Tân Cương. Robert Floyd, thư ký điều hành của Tổ chức Hiệp ước Cấm Thử nghiệm Hạt nhân Toàn diện (CTBT), cũng xác nhận tổ chức này "không phát hiện bất kỳ dấu hiệu đặc trưng của một vụ thử vũ khí hạt nhân". Tuy nhiên, ông thừa nhận thiết bị giám sát chỉ có thể phát hiện các vụ nổ đạt mức tương đương 500 tấn TNT trở lên.
Bối Cảnh Hiệp Ước New START Hết Hiệu Lực
Việc Mỹ và Nga không gia hạn Hiệp ước New START đã khiến hai cường quốc hạt nhân hàng đầu thế giới lần đầu tiên trong nhiều thập kỷ không còn bất kỳ ràng buộc nào về số lượng đầu đạn hạt nhân. Điều này làm gia tăng căng thẳng trong bối cảnh an ninh toàn cầu vốn đã phức tạp.
Theo đánh giá năm 2025 của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), Mỹ và Nga hiện nắm giữ gần 90% tổng số vũ khí hạt nhân toàn cầu. Cụ thể:
- Nga có khoảng 4.309 đầu đạn đang triển khai và lưu trữ.
- Mỹ sở hữu 3.700 đầu đạn hạt nhân.
- Trung Quốc được cho là có 600 đầu đạn, với dự báo có thể tăng lên 1.000 vào cuối thập kỷ này.
Lần gần nhất Mỹ thử nghiệm kích nổ bom hạt nhân là vào năm 1992. Kể từ đó, nước này chủ yếu tiến hành các vụ thử "dưới ngưỡng tới hạn" để đảm bảo an toàn mà không kích hoạt phản ứng dây chuyền hạt nhân. Tình hình hiện tại đặt ra những thách thức lớn cho nỗ lực kiểm soát vũ khí hạt nhân trên toàn thế giới.
