Kịch Bản Ác Mộng: Houthi Tham Chiến Và Nguy Cơ Phong Tỏa Eo Biển Chiến Lược
Dù cuộc tấn công tên lửa của Houthi vào Israel chưa gây nhiều tác động trực tiếp, việc nhóm vũ trang này chính thức tham chiến có thể mở ra một kịch bản ác mộng nếu họ thành công trong việc phong tỏa eo biển Bab al-Mandeb. Theo chuyên gia Trung Đông Elisabeth Kendall từ Đại học Cambridge, đây sẽ là đòn giáng mạnh vào trật tự hiện tại, với hậu quả khó lường cho nền kinh tế toàn cầu.
Tác Động Nghiêm Trọng Đến Thương Mại Quốc Tế
Bà Kendall chia sẻ với Al Jazeera rằng nếu cả eo biển Hormuz và Bab al-Mandeb cùng bị phong tỏa, thương mại hướng về châu Âu sẽ bị gián đoạn nghiêm trọng, thậm chí có nguy cơ tê liệt hoàn toàn. Tình thế hiện tại rất mong manh, bà nhấn mạnh, đồng thời cảnh báo về một viễn cảnh đáng lo ngại.
Việc tấn công trực diện vào Biển Đỏ - tuyến đường xuất khẩu dầu mỏ huyết mạch của Saudi Arabia qua cảng Yanbu - sẽ là yếu tố thay đổi hoàn toàn cục diện cuộc chiến. Trước đó, từ cuối năm 2023 đến đầu năm 2025, Houthi đã tấn công hơn 100 tàu thương mại, gây xáo trộn dòng chảy hàng hóa trị giá khoảng 1.000 tỷ USD mỗi năm.
Chiến Thuật Ẩn Mình Và Thời Điểm Vàng
Suốt nhiều năm, Houthi đã chứng minh khả năng ẩn mình và duy trì hỏa lực phi thường. Việc giấu tên lửa trong hệ thống hang động hiểm trở đã giúp nhóm này vô hiệu hóa các nỗ lực đánh chặn hay lật đổ từ liên minh Mỹ, Israel và Saudi Arabia. Đây là lý do cốt lõi khiến Houthi luôn là một quân bài dự trữ khó lường, sẵn sàng tung đòn khi các cường quốc khác đều đã mỏi mệt.
Kể từ khi bị tấn công vào ngày 28/02, Iran đã triển khai một lộ trình phản công đa tầng, bao gồm:
- Sử dụng hàng nghìn drone và tên lửa nhắm vào Israel và các quốc gia vùng Vịnh, với trọng tâm là UAE.
- Kích hoạt khoảng 500 vụ tấn công từ các nhóm dân quân nhắm vào các cơ sở ngoại giao và quân sự của Mỹ.
- Chờ đợi thời điểm Mỹ điều động lực lượng bảo vệ các đảo chiến lược để thúc đẩy Houthi mở mặt trận phía Nam.
Trong bối cảnh chiến tranh lan rộng sang Iraq và Lebanon, đồng thời cảm thấy mình đang nắm giữ lợi thế tại Hormuz, Tehran đã chờ đợi trước khi thúc đẩy Houthi chuyển sang thế tấn công. Iran nhận thấy những dấu hiệu cho thấy Mỹ muốn kết thúc chiến tranh, nhưng cũng biết Mỹ đang điều động lực lượng tới khu vực để có khả năng chiếm đóng các hòn đảo của Iran.
Mối Quan Hệ Iran - Houthi Và Chiến Lược Rộng Lớn
Houthi là một thực thể chính trị - quân sự và tôn giáo quan trọng tại Yemen, thuộc dòng Hồi giáo Shi'ite (nhánh Zaydi) với sự dẫn dắt của gia tộc Houthi tại khu vực phía Bắc. Kể từ sau biến động Mùa xuân Ả Rập năm 2011, phong trào này đã từng bước củng cố tầm ảnh hưởng sâu rộng và thiết lập mối quan hệ hợp tác chiến lược ngày càng chặt chẽ với Iran.
Mặc dù đối mặt với chiến dịch quân sự kéo dài từ liên minh do Saudi Arabia dẫn đầu (2015-2020), Houthi vẫn duy trì được vị thế vững chắc. Sự kiên cường này bắt nguồn từ khả năng tận dụng địa hình đồi núi hiểm trở kết hợp với các nguồn hỗ trợ kỹ thuật từ Tehran, đưa Houthi trở thành một trong những lực lượng có tầm ảnh hưởng chi phối nhất tại Yemen hiện nay.
Tuy nhiên, bà Kendall nhận định Houthi đang tận dụng thời điểm vàng để đe dọa leo thang mà không làm bùng phát các đòn trả đũa quy mô lớn. Tôi không nghĩ Houthi muốn đẩy mạnh hành động ngay lập tức. Việc chọc giận Saudi Arabia không nằm trong lợi ích của họ lúc này, bà nói. Có khả năng một thỏa thuận ngầm đang được duy trì, với Houthi kiềm chế tấn công hạ tầng dầu mỏ tại Biển Đỏ để đổi lấy việc Saudi Arabia đứng ngoài cuộc chiến trực tiếp.
Nguy Cơ Phong Tỏa Đa Điểm Và Tác Động Kinh Tế Toàn Cầu
Houthi đại diện cho một chiến lược rộng lớn hơn của Iran, có khả năng ảnh hưởng đến tuyến hàng hải toàn cầu mới qua Biển Đỏ. Khi thế giới vốn đã lo ngại về việc đóng cửa eo biển Hormuz, mặt trận mới này có thể làm chao đảo nền kinh tế toàn cầu.
Iran và Houthi hiểu rõ rằng họ không cần phải làm gì nhiều để đe dọa Biển Đỏ. Tất cả những gì họ cần làm là tạo ra cảm giác rằng mối đe dọa đang tồn tại. Trong khi Israel cũng có chiến lược tại Biển Đỏ (hỗ trợ Somaliland), câu trả lời của Iran thông qua Houthi là một quân bài mới đã được đưa vào cuộc chơi.
Các chuyên gia cảnh báo về một kịch bản phong tỏa đa điểm: Nếu Bab al-Mandeb và kênh đào Suez bị đóng cửa cùng lúc với eo biển Hormuz, các tuyến hàng hải huyết mạch sẽ bị tê liệt hoàn toàn. Điều này cũng khiến việc triển khai tàu sân bay USS Gerald R. Ford của Mỹ trở nên rủi ro hơn bao giờ hết. Nếu trở lại Biển Đỏ, chiến hạm này có thể bị kéo vào nhịp độ tấn công dày đặc như các tàu USS Dwight D. Eisenhower và USS Harry S. Truman từng đối mặt trong các chiến dịch trước đó.
Trong quá khứ, Mỹ và Israel đã không thể ngăn chặn Houthi. Thực tế, Mỹ từng tiến hành các cuộc không kích vào tháng 3/2025 nhưng cuối cùng kết luận rằng hiệu quả mang lại ngày càng giảm dần. Do đó, Iran tin rằng Mỹ và Israel sẽ gặp khó khăn khi đối phó với Houthi, làm tăng thêm tính phức tạp của tình hình.
