Hàn Quốc chìm trong tranh cãi sau phán quyết chung thân dành cho cựu tổng thống Yoon Suk-yeol
Tòa án Hàn Quốc đã chính thức tuyên án cựu tổng thống Yoon Suk-yeol với mức án chung thân kèm lao động khổ sai vào ngày 19/2, sau khi ông bị kết tội liên quan đến việc huy động quân đội và cảnh sát trong một nỗ lực bất hợp pháp nhằm chiếm giữ quốc hội, bắt giữ các chính trị gia và thiết lập quyền lực tuyệt đối vào tháng 12/2024. Phán quyết này không chỉ gây chấn động mà còn làm dấy lên làn sóng chia rẽ sâu sắc trong xã hội Hàn Quốc, với cả những người ủng hộ lẫn phe phản đối đều bày tỏ sự thất vọng và phẫn nộ.
Phe ủng hộ: Phẫn nộ và gọi đây là "phiên tòa chính trị"
Ngay sau khi tuyên án, nhiều người biểu tình thuộc phe bảo thủ ủng hộ ông Yoon đã tập trung bên ngoài tòa án, phản đối kịch liệt và gọi phán quyết này là một "phiên tòa chính trị". Khung cảnh hỗn loạn với những người bật khóc nức nở, hô vang khẩu hiệu ủng hộ cựu tổng thống và vẫy cờ Hàn Quốc cùng cờ Mỹ đã phản ánh rõ nét cảm xúc tiêu cực. Lim Seong-ja, một phụ nữ ngoài 60 tuổi, thẳng thắn chỉ trích rằng hội đồng xét xử đã "quỳ gối trước chính trị" và tuyên bố "nền pháp trị ở Hàn Quốc đã chết". Moon Soo-jin, 27 tuổi, cũng bày tỏ sự khó chấp nhận khi tòa không tha bổng cho ông Yoon.
Nhóm luật sư đại diện cho cựu tổng thống Yoon đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ, cáo buộc các thẩm phán đã "phớt lờ sự thật" và "khuất phục trước thế lực chính trị muốn thanh trừng kẻ thù". Họ khẳng định sẽ "chiến đấu đến cùng" để bảo vệ ông. Kim Sook-min, một người ủng hộ khác, thốt lên: "Thật không thể tin nổi", thể hiện sự phẫn nộ tột độ trước phán quyết này.
Phe phản đối: Thất vọng vì án chung thân "quá nhẹ"
Trong khi đó, những người phản đối cựu tổng thống Yoon cũng không hài lòng, cho rằng ông đáng lẽ phải nhận án tử hình thay vì chung thân. Mặc dù án tử hình và chung thân về cơ bản là tương đương ở Hàn Quốc - nơi chưa thi hành án tử nào kể từ năm 1997 - nhiều người vẫn coi đây là bản án "quá nhẹ". Một nhóm hoạt động ở Gwangju đã lên tiếng, gọi bản án là "sự thất bại trong việc mang lại công lý tối thiểu". Các tổ chức nhân quyền, dân sự và đảng phái chính trị cũng đồng loạt đưa ra tuyên bố bày tỏ thất vọng.
Lãnh đạo đảng Dân chủ Jung Chung-rae, người đã chuẩn bị sẵn bài phát biểu ăn mừng án tử hình, nhận định phán quyết này là "một bước thụt lùi rõ ràng". Giới quan sát cho rằng, nỗi phẫn nộ của một bộ phận người dân bắt nguồn từ việc giới tinh hoa thường được miễn trừng phạt và mức độ nghiêm khắc của hình phạt, hơn là mong muốn ông Yoon bị kết án tử hình.
Bối cảnh lịch sử và những lo ngại về ân xá
Phán quyết này được đặt trong bối cảnh lịch sử khi Hàn Quốc từng kết án 4 cựu tổng thống trước đây, nhưng tất cả đều được ân xá sau đó. Ví dụ, ông Chun Doo-hwan bị kết án tử hình năm 1996 vì liên quan đến cuộc đảo chính và thảm sát Gwangju, nhưng án được giảm xuống chung thân và ông được ân xá vào năm 1997. Tương tự, các cựu tổng thống Park Geun-hye và Lee Myung-bak cũng được ân xá sau vài năm thụ án. Điều này dấy lên lo ngại rằng án chung thân của ông Yoon có thể mở đường cho việc ân xá trong tương lai, làm giảm tính răn đe của pháp luật.
Trong phần tranh luận cuối cùng, các công tố viên nhấn mạnh rằng án tử hình trong hệ thống tư pháp Hàn Quốc không chỉ là hình phạt mà còn thể hiện ý chí của cộng đồng trong việc đáp trả tội phạm. Bộ luật hình sự nước này quy định ba hình phạt cho tội "cầm đầu nổi loạn", gồm tử hình, tù chung thân kèm lao động khổ sai hoặc tù chung thân không kèm lao động. Bản án của ông Yoon cho phép ông được xem xét ân xá sau 20 năm, trong khi án tử hình sẽ gửi đi thông điệp mạnh mẽ hơn về sự không khoan nhượng.
Phản ứng của cựu tổng thống Yoon và tương lai pháp lý
Sau khi bị kết án, cựu tổng thống Yoon đã lên tiếng bảo vệ hành động của mình, khẳng định việc ban bố thiết quân luật là "vì quốc gia và nhân dân". Ông bày tỏ hối lỗi trước những khó khăn mà người dân phải gánh chịu nhưng không tỏ ra hối hận, gọi đó là "quyết định để cứu đất nước". Ông cũng đặt nghi vấn về tính độc lập của ngành tư pháp và băn khoăn liệu việc kháng cáo có đáng giá hay không, mặc dù đội ngũ luật sư của ông đã làm rõ rằng đây không phải là tuyên bố từ bỏ khả năng kháng cáo. Trong thông điệp gửi đến những người ủng hộ, ông Yoon kêu gọi: "Cuộc đấu tranh của chúng ta chưa kết thúc. Chúng ta phải đoàn kết và vùng lên".
Thẩm phán Jee Kui-youn đã viện dẫn một số tình tiết giảm nhẹ cho ông Yoon, như kế hoạch không được lên tỉ mỉ, nỗ lực hạn chế sử dụng vũ lực, và việc ông không có tiền án tiền sự. Tuy nhiên, những người phản đối cho rằng các tình tiết này là bất hợp lý, nhấn mạnh rằng việc ông làm công chức lâu năm phải là yếu tố tăng nặng, và cuộc đảo chính bị ngăn chặn là nhờ sự kháng cự của người dân chứ không phải do ông biết kiềm chế.
Phán quyết này không chỉ là một dấu mốc pháp lý mà còn phản ánh sự chia rẽ sâu sắc trong xã hội Hàn Quốc, đặt ra những câu hỏi lớn về công lý, tính độc lập của tư pháp và tương lai chính trị của quốc gia này.
