Hội đồng Nhân quyền LHQ cảnh báo cuộc tấn công có tổ chức vào hệ thống nhân quyền quốc tế
Phiên khai mạc Khóa họp thứ 61 của Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc tại Geneva đã quy tụ hơn 120 lãnh đạo các quốc gia, cùng với sự hiện diện của Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres, Cao ủy Nhân quyền Volker Türk, Chủ tịch Đại hội đồng Liên hợp quốc Annalena Baerbock, cùng các đại diện từ các tổ chức quốc tế liên chính phủ và phi chính phủ có trụ sở tại thành phố này. Sự kiện này đánh dấu một diễn đàn quan trọng trong bối cảnh toàn cầu đầy thách thức.
Những cảnh báo nghiêm trọng từ lãnh đạo LHQ
Trong bài phát biểu khai mạc, Tổng Thư ký António Guterres đã nhấn mạnh rằng hệ thống nhân quyền quốc tế hiện đang phải đối mặt với một "cuộc tấn công trên diện rộng và có tổ chức". Ông chỉ ra rằng các quyền con người đang bị xói mòn bởi nhiều yếu tố, bao gồm xung đột kéo dài, chủ nghĩa độc đoán gia tăng, bất bình đẳng ngày càng trầm trọng, thông tin sai lệch lan tràn và việc lạm dụng các công nghệ mới. Guterres cảnh báo rằng khi nhân quyền bị phá vỡ, hòa bình, phát triển và an ninh toàn cầu cũng sẽ nhanh chóng sụp đổ theo. Ông tái khẳng định vai trò không thể thay thế của Hội đồng Nhân quyền và các cơ chế trực thuộc, như Cơ chế Rà soát Định kỳ Phổ quát (UPR), coi đây là những công cụ then chốt để buộc các quốc gia phải chịu trách nhiệm và bảo vệ phẩm giá con người.
Tiếp nối thông điệp này, Cao ủy Nhân quyền Volker Türk mô tả thế giới đang chứng kiến sự trỗi dậy đáng lo ngại của các mô hình quyền lực tập trung và sự suy yếu của pháp quyền tại nhiều quốc gia. Ông cảnh báo về nguy cơ công nghệ, trí tuệ nhân tạo và các nguồn tài nguyên thiên nhiên bị thao túng vì lợi ích của thiểu số, gây tổn hại nghiêm trọng đến các quyền và tự do cơ bản. Tuy nhiên, Türk cũng nhấn mạnh yếu tố hy vọng: người dân trên khắp thế giới vẫn đang lên tiếng đòi hỏi công lý, bình đẳng, tiếp cận các dịch vụ thiết yếu và một tương lai dựa trên nhân quyền. Ông kêu gọi các quốc gia thành viên không quay lưng lại với các giá trị phổ quát, mà phải củng cố mạnh mẽ hơn các chuẩn mực nhân quyền quốc tế.
Kêu gọi hành động cụ thể và trách nhiệm chung
Chủ tịch Đại hội đồng Liên hợp quốc Annalena Baerbock, trong phát biểu tại phiên họp, đã nhấn mạnh rằng nhân quyền không thể chỉ dừng lại ở các tuyên bố chính trị, mà phải được thể hiện bằng hành động cụ thể. Bà cảnh báo rằng sự im lặng, thờ ơ hay trì hoãn trước các vi phạm nhân quyền đồng nghĩa với việc chấp nhận để những vi phạm đó tiếp diễn. Theo bà, trách nhiệm bảo vệ nhân quyền không chỉ thuộc về một số quốc gia hay khu vực, mà là nghĩa vụ chung của toàn thể cộng đồng quốc tế.
Ở góc độ nước chủ nhà, Ngoại trưởng Thụy Sĩ Ignazio Cassis đã tái khẳng định cam kết lâu dài của Bern trong việc bảo vệ và thúc đẩy nhân quyền. Ông nhấn mạnh vai trò đặc biệt của Geneva như một trung tâm đối thoại đa phương, và cho rằng trong bối cảnh thế giới phân cực và xung đột gia tăng, Geneva cần tiếp tục là không gian trung lập, nơi các quốc gia có thể đối thoại thẳng thắn vì phẩm giá và quyền lợi của con người.
Đoàn Việt Nam tham gia tích cực với các sáng kiến quan trọng
Tại khóa họp, đoàn Việt Nam do Đại sứ Mai Phan Dũng, Trưởng Phái đoàn Việt Nam tại Geneva dẫn đầu, sẽ tham gia tích cực và đóng góp ý kiến vào các cuộc thảo luận về nhiều vấn đề trọng tâm. Các chủ đề bao gồm biến đổi khí hậu, quyền trẻ em, quyền lương thực, quyền của người khuyết tật, cùng các mối quan tâm chung của cộng đồng quốc tế. Đoàn Việt Nam dự kiến tham gia chủ động, tích cực trong quá trình tham vấn 36 Nghị quyết của khóa họp.
Đặc biệt, đoàn Việt Nam sẽ có hai sáng kiến quan trọng:
- Tuyên bố chung về bình đẳng giới trong thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững (SDGs).
- Tổ chức sự kiện bên lề cùng với Hàn Quốc, Nhật Bản và Thái Lan về tác động tới quyền con người của lừa đảo trực tuyến.
Khóa họp 61 sẽ tiếp tục được tổ chức theo hình thức trực tiếp, dự kiến kéo dài từ ngày 23/2 đến hết ngày 31/3. Các hoạt động bao gồm:
- 7 phiên thảo luận chuyên đề về các chủ đề khác nhau.
- 30 phiên đối thoại với các thủ tục đặc biệt.
- Xem xét và thảo luận 84 báo cáo chuyên đề.
- Thông qua Báo cáo Rà soát định kỳ phổ quát (UPR) của 14 quốc gia.
Sự tham gia của Việt Nam trong khóa họp này không chỉ thể hiện cam kết của quốc gia trong việc thúc đẩy nhân quyền, mà còn góp phần vào các nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế trong việc đối phó với những thách thức toàn cầu hiện nay.
