Hạ Tầng Năng Lượng Iran Bị Tấn Công Giữa Lúc Mỹ Hoãn Đòn, Israel Mở Không Kích Lớn
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại Trung Đông, hai cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran tại Isfahan và Khorramshahr đã bị tấn công, theo hãng tin bán chính thức Fars. Cụ thể, tòa nhà Cơ quan Khí đốt và trạm giảm áp khí trên phố Kaveh ở Isfahan bị đánh trúng, gây hư hại một phần cơ sở và các khu dân cư xung quanh. Đồng thời, xuất hiện thông tin đường ống khí dẫn tới nhà máy điện Khorramshahr cũng trở thành mục tiêu. Fars không nêu rõ thời điểm chính xác xảy ra các vụ tấn công này.
Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó tuyên bố hoãn 5 ngày các cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng Iran để chờ đợi khả năng đàm phán. Tuy nhiên, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định sẽ tiếp tục không kích các mục tiêu tại Iran nhằm duy trì sức ép lên Tehran.
Israel Dội Bom 'Trái Tim' Tehran Ngay Sau Tuyên Bố Của Ông Trump
Bất chấp những tín hiệu hòa hoãn từ Washington, quân đội Israel (IDF) vừa mở đợt không kích quy mô lớn nhắm thẳng vào các cơ sở quân sự then chốt tại thủ đô Tehran. Theo tuyên bố chính thức trên Telegram, IDF đã đánh trúng trụ sở lực lượng phòng không và lục quân của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), căn cứ đặc nhiệm Quds, cùng các cơ sở tình báo chiến lược. Loạt nhà máy sản xuất tên lửa và các trung tâm nghiên cứu của Bộ Quốc phòng Iran cũng nằm trong danh sách mục tiêu bị triệt hạ trong đợt tấn công này.
Đồng thời, lực lượng phòng không Iran cho biết đã bắn hạ một UAV của Mỹ khi bay qua khu vực ven Vịnh Ba Tư. Theo truyền thông Iran, thiết bị bị đánh chặn là dòng LUCAS - UAV tấn công giá rẻ do Mỹ phát triển, được thiết kế dựa trên mẫu Shahed-136 của Iran.
Mỹ Điều Động Quân Sự Và Tính Toán Đàm Phán
Một nguồn thạo tin cho biết với tờ Jerusalem Post tối 23/3 rằng quá trình điều động và triển khai lực lượng Mỹ "đang diễn ra theo đúng kế hoạch". Mỹ đang gia tăng hiện diện quân sự quy mô lớn, bất chấp những tuyên bố hòa hoãn từ Tổng thống Donald Trump. Ngoài lực lượng lính dù, đợt triển khai còn bao gồm khoảng 2.500 lính thủy đánh bộ, gần 2.000 thủy thủ cùng ba tàu đổ bộ, nâng tổng quy mô hiện diện quân sự Mỹ tại khu vực lên đáng kể.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump được cho là đang xem xét Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf như một đối tác tiềm năng trong đàm phán, thậm chí là ứng viên lãnh đạo tương lai được Mỹ ủng hộ, theo nguồn tin ẩn danh từ Nhà Trắng do Politico dẫn lại. "Một lựa chọn đáng chú ý", một quan chức cho biết, đồng thời nhấn mạnh Washington chưa sẵn sàng đặt cược vào bất kỳ cá nhân nào.
Tuy nhiên, Chủ tịch Quốcị hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đã bác bỏ thông tin về các cuộc hội đàm giữa Iran và Mỹ, tương tự như tuyên bố của Bộ Ngoại giao nước này trước đó. "Không có cuộc đàm phán nào được thực hiện với phía Mỹ như tuyên bố của tổng thống Trump. Tin giả đang được sử dụng nhằm thao túng thị trường tài chính, dầu mỏ và để giúp Mỹ cùng Israel thoát khỏi vũng lầy mà họ đang mắc kẹt", ông viết trên mạng xã hội X.
Iran Cảnh Báo 'Đòn Bất Ngờ' Và Điều Kiện Chấm Dứt Chiến Tranh
Iran phát đi tín hiệu thận trọng về triển vọng đàm phán, đồng thời cảnh báo đang chuẩn bị "các hành động bất ngờ" nhằm vào Israel và các đồng minh của Mỹ trong khu vực. Hãng thông tấn Fars, có liên hệ với IRGC, dẫn nguồn tin thạo tin cho biết Tehran đang lên kế hoạch cho những hành động đặc biệt có thể nhắm vào Tel Aviv và một số đối tác khu vực của Mỹ.
Ông Mohsen Rezaei, cố vấn quân sự cấp cao của Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei, tuyên bố cuộc chiến sẽ tiếp tục cho đến khi Iran được bồi thường đầy đủ cho những thiệt hại đã gánh chịu. Phát biểu trên truyền hình ngày 23/3, ông nhấn mạnh Iran sẽ chiến đấu đến khi toàn bộ các lệnh trừng phạt kinh tế được dỡ bỏ và đạt được các bảo đảm quốc tế mang tính ràng buộc pháp lý, nhằm ngăn chặn sự can thiệp của Mỹ.
Tác Động Môi Trường Và Khủng Hoảng Năng Lượng
Theo The Guardian, hàng triệu cư dân Tehran đang chịu đựng các triệu chứng cấp tính do hít phải không khí nhiễm độc như đau đầu, khó thở, kích ứng da và mắt nghiêm trọng. Các chuyên gia y tế cảnh báo đây mới chỉ là giai đoạn khởi đầu. Về lâu dài, việc tiếp xúc với các hạt dầu và lưu huỳnh đioxit sẽ dẫn đến nguy cơ cao mắc các bệnh tim mạch, suy giảm khả năng nhận thức, tổn thương DNA và ung thư.
Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), ông Fatih Birol, cho biết hơn 40 cơ sở năng lượng tại 9 quốc gia Trung Đông đã bị hư hại "nghiêm trọng hoặc rất nghiêm trọng". Điều này có nguy cơ kéo dài tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu ngay cả sau khi xung đột kết thúc. "Tác động từ sự đứt gãy hiện nay tương đương với hai cuộc đại khủng hoảng dầu mỏ những năm 1970 và cuộc khủng hoảng khí đốt năm 2022 cộng lại", ông Birol cảnh báo.
Phản Ứng Quốc Tế Và Triển Vọng Đàm Phán
Đại sứ quán Trung Quốc tại Israel khuyến cáo công dân nên sơ tán hoặc trở về nước "càng sớm càng tốt". Hãng thông tấn Tân Hoa Xã dẫn nguồn từ Đại sứ quán cho biết chính phủ Trung Quốc đang tổ chức thêm một chiến dịch sơ tán công dân thông qua cửa khẩu Taba (giáp biên giới với Ai Cập).
Các cuộc đàm phán trực tiếp giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt xung đột có thể diễn ra tại Islamabad ngay trong tuần này, theo hãng tin Reuters ngày 23/3. Cho đến nay, các bên trung gian như Ai Cập, Pakistan và một số quốc gia vùng Vịnh vẫn đóng vai trò chuyển thông điệp giữa Washington và Tehran.
Bước sang tuần thứ tư của cuộc xung đột, Washington bất ngờ chuyển trọng tâm từ đe dọa quân sự sang nỗ lực ngoại giao thông qua đề xuất 15 điểm gửi tới Tehran. Các nội dung cốt lõi của đề xuất yêu cầu Iran phải từ bỏ hoàn toàn kho uranium làm giàu cao và hạn chế chương trình tên lửa đạn đạo, chấm dứt hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm, và thiết lập cơ chế kiểm soát chung tại Eo biển Hormuz giữa Mỹ và Iran.
Dù ông Trump khẳng định "Tehran đang rất muốn đạt thỏa thuận", phía Iran vẫn tỏ ra hoài nghi, coi yêu cầu từ bỏ quyền làm giàu uranium là "không thể chấp nhận". Sự chuyển hướng này được giới phân tích nhận định là bước đi nhằm trấn an thị trường tài chính và xoa dịu các đồng minh Vùng Vịnh. Tuy nhiên, việc Mỹ vẫn tiếp tục tăng cường quân sự, hỏa lực tới khu vực khiến tính khả thi của "tiến trình 15 điểm" này vẫn còn là một ẩn số lớn.
