EU kiên quyết từ chối mở rộng chiến dịch hải quân sang eo biển Hormuz
Các bộ trưởng ngoại giao Liên minh châu Âu (EU) đã tổ chức cuộc họp quan trọng tại Brussels, thủ đô của Bỉ, trong bối cảnh sức ép từ Mỹ ngày càng gia tăng. Cuộc họp diễn ra chỉ một ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra lời cảnh báo nghiêm khắc, yêu cầu khối này hỗ trợ bảo vệ eo biển Hormuz và nhấn mạnh rằng NATO sẽ đối mặt với một tương lai "rất tồi tệ" nếu các thành viên không ủng hộ Washington.
Không có nhu cầu mở rộng phạm vi hoạt động của Aspides
Bà Kaja Kallas, đại diện của EU, đã tuyên bố rõ ràng trong cuộc họp báo sau hội nghị rằng không có nhu cầu mở rộng phạm vi hoạt động của phái bộ hải quân EU mang tên Aspides sang eo biển Hormuz. Phát biểu này được đưa ra bất chấp những lời kêu gọi ngày càng mạnh mẽ yêu cầu châu Âu đóng góp vào việc bảo đảm an ninh cho tuyến đường thủy chiến lược này, nhằm ngăn chặn sự gián đoạn lớn đối với nguồn cung dầu toàn cầu.
"Tôi cho rằng thảo luận tập trung vào việc cần tăng cường (Aspides), bởi hiện lực lượng hải quân của nhiệm vụ này còn hạn chế", bà Kallas giải thích với các phóng viên. "Nhưng về việc liệu chúng ta có mở rộng nhiệm vụ này để bao phủ eo biển Hormuz hay không, thì các quốc gia thành viên không có nhu cầu làm điều đó. Không ai muốn chủ động tham gia vào cuộc xung đột này".
Bối cảnh căng thẳng và phản ứng của EU
Cuộc họp của 27 bộ trưởng ngoại giao EU tại Brussels nhằm thảo luận về cách châu Âu nên phản ứng trước tác động của cuộc xung đột với Iran. Các nhà phân tích cảnh báo rằng cuộc xung đột này đã gây ra sự gián đoạn lớn nhất từ trước đến nay đối với nguồn cung dầu toàn cầu, đẩy giá dầu vượt ngưỡng 100 USD/thùng, làm dấy lên lo ngại về an ninh năng lượng.
Những nhận định này xuất hiện ngay sau khi Tổng thống Donald Trump gia tăng sức ép với châu Âu, yêu cầu bảo vệ eo biển Hormuz và cảnh báo về hậu quả nghiêm trọng nếu NATO không hỗ trợ Mỹ. Tuy nhiên, trong ngày hôm đó, lời kêu gọi của ông Trump hầu như không mang lại kết quả, khi các quốc gia EU tỏ ra không mặn mà với việc mở rộng phạm vi hoạt động của Aspides.
Chiến dịch Aspides và quan điểm của các nước thành viên
Aspides là một chiến dịch phòng thủ được thành lập vào tháng 2/2024, sau hàng loạt vụ tấn công của lực lượng Houthi thân Iran nhằm vào tàu thuyền quốc tế. Nhiệm vụ chính của chiến dịch này bao gồm:
- Bảo vệ tàu thuyền và duy trì tự do hàng hải.
- Giám sát tình hình trên biển trong một khu vực rộng lớn, bao gồm eo biển Hormuz, Biển Đỏ, Vịnh Aden, Biển Ả Rập, Vịnh Oman và Vịnh Ba Tư.
Tuy nhiên, nhiều quốc gia thành viên EU đã bày tỏ sự dè dặt. Trước thềm cuộc họp, Bộ trưởng Ngoại giao Đức Johann Wadephul đã loại trừ khả năng Đức tham gia chiến dịch, trong khi người đồng cấp Romania Oana-Silvia Toiu cho biết Bucharest không muốn can dự vào nhiệm vụ Aspides do cần tập trung vào năng lực hải quân tại Biển Đen.
Bộ trưởng Ngoại giao Luxembourg Xavier Bettel cũng nhấn mạnh quan điểm tương tự, khẳng định EU không trực tiếp tham gia cuộc chiến. "Về vệ tinh, thông tin liên lạc, chúng tôi rất sẵn lòng đóng góp, nhưng đừng yêu cầu chúng tôi cung cấp binh lính hay trang thiết bị", ông nói với báo chí trước thềm cuộc họp Hội đồng Ngoại giao.
Tương lai của an ninh hàng hải và quan hệ EU-Mỹ
Quyết định của EU phản ánh sự thận trọng trong việc tham gia vào các xung đột khu vực, đồng thời cho thấy sự chia rẽ tiềm ẩn trong quan hệ với Mỹ. Dù áp lực từ Washington vẫn còn đó, các nước châu Âu dường như ưu tiên tập trung vào việc tăng cường năng lực hiện có của Aspides thay vì mở rộng phạm vi hoạt động sang eo biển Hormuz.
Động thái này có thể ảnh hưởng đến an ninh nguồn cung dầu toàn cầu, nhưng EU vẫn kiên định với lập trường của mình, nhấn mạnh vào hợp tác phi quân sự và các biện pháp ngoại giao để giải quyết căng thẳng. Cuộc họp tại Brussels đã làm nổi bật sự phức tạp trong việc cân bằng giữa an ninh quốc tế và chủ quyền của các quốc gia thành viên.
