EU lên tiếng mạnh mẽ về việc Mỹ tăng thuế nhập khẩu
Ngày 22-2, Ủy ban châu Âu đã ra tuyên bố kêu gọi Mỹ tôn trọng các cam kết thương mại, theo thông tin từ Hãng tin AFP. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nhấn mạnh: "Thỏa thuận là thỏa thuận. Với tư cách là đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ, EU kỳ vọng Mỹ sẽ tôn trọng các cam kết được nêu trong tuyên bố chung (vào tháng 8-2025), giống như EU luôn tuân thủ các cam kết của mình". Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng thương mại leo thang sau động thái mới từ chính quyền Mỹ.
Yêu cầu làm rõ từ EU sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ
Ủy ban châu Âu yêu cầu Mỹ cung cấp "làm rõ đầy đủ về các bước mà Mỹ dự định thực hiện sau phán quyết gần đây của Tòa án Tối cao Mỹ liên quan đến Đạo luật Quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA)". Phán quyết này kết luận các mức thuế mà cựu Tổng thống Donald Trump áp dụng theo IEEPA là bất hợp pháp, tạo ra làn sóng lo ngại trong cộng đồng quốc tế.
Động thái tăng thuế của ông Trump và phản ứng từ EU
Vào ngày 21-2, ông Trump đã tạm thời nâng mức thuế nhập khẩu toàn cầu vào Mỹ lên 15%, tăng từ mức 10% công bố trước đó. Động thái này gây thêm cú sốc chỉ một ngày sau khi Tòa án Tối cao Mỹ đưa ra phán quyết về tính hợp pháp của các biện pháp thuế quan. Năm ngoái, EU và Mỹ đã đạt được thỏa thuận quan trọng, ấn định mức thuế quan của Mỹ áp lên hầu hết hàng hóa châu Âu tối đa là 15%.
Ủy ban châu Âu nêu rõ: "Các sản phẩm của EU phải tiếp tục được hưởng chế độ đối xử cạnh tranh nhất, và không có bất kỳ sự gia tăng thuế nào vượt quá mức trần rõ ràng và toàn cầu đã được thống nhất trước đó". Họ cảnh báo rằng việc áp dụng thuế quan một cách khó lường sẽ dẫn đến nhiều hậu quả tiêu cực:
- Gây gián đoạn và làm suy yếu niềm tin trên các thị trường toàn cầu.
- Ảnh hưởng đến sự ổn định của chuỗi cung ứng quốc tế.
- Tạo ra sự bất định gia tăng cho các đối tác thương mại.
Liên lạc giữa EU và Mỹ cùng những bất ổn pháp lý
Ủy ban châu Âu cho biết họ vẫn đang "duy trì liên lạc chặt chẽ và liên tục" với chính quyền ông Trump. Cao ủy Thương mại EU Maros Sefcovic đã có cuộc trao đổi với Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer và Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick vào ngày 21-2. Tuy nhiên, tình hình vẫn còn nhiều bất ổn khi Ủy ban Thương mại của Nghị viện châu Âu dự kiến phê chuẩn thỏa thuận EU - Mỹ vào tuần tới, nhưng phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ khiến khả năng này trở nên không chắc chắn.
Chủ tịch ủy ban Thương mại, ông Bernd Lange, cho biết ông sẽ kêu gọi tạm dừng công việc lập pháp trong cuộc họp các nhóm chính trị tại Nghị viện châu Âu vào ngày 23-2. Ông nhấn mạnh: "Cần có sự rõ ràng và chắc chắn về mặt pháp lý trước khi tiến hành bất kỳ bước đi tiếp theo nào". Ông cũng bình luận về tình hình hiện tại: "Sự hỗn loạn do thuế quan bắt nguồn từ chính quyền Mỹ. Không ai còn có thể hiểu nổi chuyện gì đang diễn ra. Chỉ còn những câu hỏi bỏ ngỏ và sự bất định ngày càng gia tăng đối với EU và các đối tác thương mại khác của Mỹ".
Quy mô thương mại EU - Mỹ và tuyên bố từ phía Mỹ
Theo cơ quan thống kê Eurostat, tổng giá trị thương mại hàng hóa và dịch vụ giữa EU và Mỹ đạt 1.700 tỉ euro (tương đương 2.000 tỉ USD) trong năm 2024, trung bình mỗi ngày đạt khoảng 4,6 tỉ euro. Con số này cho thấy tầm quan trọng của mối quan hệ thương mại song phương. Trong cuộc phỏng vấn với Đài CBS News ngày 22-2, ông Jamieson Greer, nhà đàm phán thương mại hàng đầu của ông Trump, khẳng định Mỹ có kế hoạch tuân thủ các thỏa thuận thương mại và kỳ vọng các đối tác cũng làm điều tương tự.
Triển vọng và những lo ngại về chính sách thuế trong tương lai
Hiện tại, vẫn chưa rõ mức thuế 15% mà ông Trump công bố sẽ có hiệu lực từ khi nào và áp dụng cho những mặt hàng cụ thể nào. Giới quan sát và các đối tác thương mại của Mỹ đang giữ thái độ thận trọng, chuẩn bị cho khả năng chính sách thuế cứng rắn hơn từ phía Mỹ. Những khuyến nghị mới nhất cho thấy 'Kế hoạch B' thuế quan của ông Trump có thể mang tính chất quyết liệt hơn, làm dấy lên mối lo ngại về sự ổn định lâu dài của hệ thống thương mại toàn cầu.
