Tại Hội nghị An ninh Munich 2026 diễn ra từ ngày 13 đến 15 tháng 2, các nhà lãnh đạo châu Âu đã đưa ra những thông điệp mạnh mẽ về nhu cầu tự bảo vệ và tăng cường năng lực quốc phòng trước các mối đe dọa từ bên ngoài, đặc biệt là từ Nga.
EU cảnh báo Nga là mối đe dọa lớn nhất
Phát biểu tại hội nghị vào ngày 15 tháng 2, bà Kaja Kallas, Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại và an ninh của Ủy ban châu Âu, đã nhấn mạnh rằng trong khi năng lực phòng thủ tập thể của châu lục vẫn dựa vào Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), Liên minh châu Âu (EU) đang đứng trước nhu cầu cấp thiết phải tự bảo vệ chính mình.
Theo bà Kallas, Nga được xem là mối đe dọa lớn nhất đối với châu Âu hiện nay. Bà cho rằng mục tiêu cuối cùng của Moscow không chỉ giới hạn ở vùng Donbass của Ukraine mà còn là một chiến lược gây bất ổn rộng hơn trong toàn khu vực.
Những chiến thuật đa dạng của Nga
Bà Kallas đã liệt kê một loạt các hành động mà Nga đã thực hiện nhằm làm suy yếu châu Âu, bao gồm:
- Tìm cách làm tê liệt các nền kinh tế thông qua những chiến dịch tấn công mạng.
- Gây gián đoạn hoạt động vệ tinh và phá hoại cáp ngầm dưới biển.
- Chia rẽ các liên minh bằng thông tin sai lệch và thao túng.
- Gây sức ép bằng cách vũ khí hóa các nguồn tài nguyên dầu khí.
- Duy trì mối đe dọa hạt nhân tiềm tàng.
Đối mặt với những nguy cơ này, bà Kallas đề xuất rằng lá chắn của châu Âu phải là một chiến lược an ninh mới, mở rộng khối thông qua việc kết nạp thêm các quốc gia thành viên, đồng thời thúc đẩy các thỏa thuận thương mại và đối tác an ninh vượt ra ngoài biên giới, chẳng hạn như với Ấn Độ, khối Mercosur và một thỏa thuận sắp được ký kết với Úc.
Châu Âu tăng cường chi tiêu quân sự
Cùng ngày, Chủ tịch hội nghị Wolfgang Ischinger đã nhấn mạnh sự cần thiết phải lập kế hoạch cho phòng thủ châu Âu, đặc biệt trong việc "tăng cường năng lực sản xuất quốc phòng và xây dựng một thị trường quốc phòng châu Âu gắn kết, có thể cạnh tranh toàn cầu".
Thông điệp chung của các nhà lãnh đạo châu Âu trong suốt ba ngày hội nghị là châu lục đã bắt đầu đáp ứng yêu cầu từ chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc chia sẻ gánh nặng tài chính trong NATO.
Đầu tư khổng lồ vào năng lực quốc phòng
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, trong bài phát biểu vào ngày 14 tháng 2, tiết lộ rằng Liên minh châu Âu đang huy động đến 800 tỉ euro đầu tư vào những năng lực quốc phòng cần thiết. Các lĩnh vực đầu tư bao gồm phòng thủ trên không, phòng thủ tên lửa, máy bay không người lái (UAV) và năng lực cơ động quân sự. Bà khẳng định: "Chúng tôi đang hành động".
Trước những động thái trên, ông Jens Stoltenberg, cựu Tổng Thư ký NATO và hiện là Bộ trưởng Tài chính Na Uy, nhận định rằng tối hậu thư từ Mỹ đã khiến các đồng minh châu Âu và Canada tăng đáng kể các khoản chi tiêu quốc phòng.
Theo ước tính, các nước thành viên EU đã chi 381 tỉ euro cho quốc phòng vào năm 2025, con số này tăng mạnh so với mức 251 tỉ euro vào năm 2021, thời điểm trước khi Nga phát động chiến dịch quân sự ở Ukraine. Sự gia tăng này phản ánh sự thay đổi lớn trong chính sách an ninh của châu Âu, với trọng tâm ngày càng được đặt vào khả năng tự lực và hợp tác nội khối.
