EU chưa sẵn sàng đưa ra mốc thời gian cụ thể cho Ukraine gia nhập
Theo Hãng tin Reuters ngày 15-2, Đại diện cấp cao phụ trách chính sách đối ngoại và an ninh của Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas đã tuyên bố rằng các nước thành viên hiện chưa sẵn sàng đưa ra một thời điểm cụ thể cho việc Ukraine gia nhập khối. Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, vào ngày 14-2, đã tái khẳng định nhu cầu của Ukraine về một mốc thời gian rõ ràng cho tiến trình gia nhập EU.
Ông Zelensky coi đây là một phần quan trọng trong các bảo đảm an ninh cho thỏa thuận hòa bình toàn diện với Nga. Tuy nhiên, bà Kallas phát biểu tại một phiên thảo luận của Hội nghị An ninh Munich rằng: "Tôi cảm giác rằng các nước thành viên vẫn chưa sẵn sàng đưa ra một ngày cụ thể. Còn rất nhiều việc phải làm."
Kế hoạch hòa bình và mốc thời gian 2027
Theo một số nhà ngoại giao, khả năng Ukraine trở thành thành viên EU vào năm 2027 từng được đề cập trong kế hoạch hòa bình 20 điểm, được thảo luận giữa Mỹ, Ukraine và EU. Mốc thời gian này được xem như một biện pháp nhằm bảo đảm sự ổn định và thịnh vượng kinh tế cho Ukraine sau chiến tranh.
Tuy nhiên, nhiều nước trong khối EU cho rằng mốc năm 2027 - hoặc bất kỳ thời điểm cố định nào khác - là thiếu thực tế. Họ lập luận rằng tiến trình gia nhập EU là một quá trình dựa trên năng lực và thành tích cải cách, chỉ có thể tiến triển khi quốc gia ứng viên đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn pháp lý, thể chế và kinh tế của khối.
Việc ấn định sẵn một ngày cụ thể có thể làm suy yếu nguyên tắc này, gây ra lo ngại về tính công bằng và minh bạch trong quy trình mở rộng của EU.
Quan điểm từ các nhà lãnh đạo EU
Tổng thống Latvia Edgars Rinkevics cũng đồng tình với quan điểm trên, cho biết ông không nhận thấy sự sẵn sàng trong nội bộ EU về việc chốt một mốc thời gian gia nhập cho Ukraine. Dù vậy, ông thừa nhận EU hiểu rõ tầm quan trọng của Ukraine đối với tương lai của khối và cho rằng EU có thể tìm ra một giải pháp linh hoạt khi cần thiết.
Ông Rinkevics nhấn mạnh rằng EU phải tính đến lợi ích của các quốc gia Tây Balkan và Moldova - những nước đã theo đuổi tư cách thành viên trong nhiều năm qua. Điều này cho thấy sự cân nhắc kỹ lưỡng của EU trong việc mở rộng, đảm bảo không làm ảnh hưởng đến các ứng viên khác.
Ngoài ra, ông lưu ý rằng vấn đề gia nhập EU của Ukraine liên quan trực tiếp đến khả năng Kiev có đạt được thỏa thuận hòa bình với Matxcơva hay không. Theo ông, nếu Nga không thay đổi lập trường, khả năng đạt được đột phá ngoại giao sẽ rất hạn chế, làm phức tạp thêm tiến trình gia nhập.
Bối cảnh và thách thức hiện tại
Ukraine đã nộp đơn xin gia nhập EU chỉ vài ngày sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện vào tháng 2-2022, với mục tiêu củng cố liên kết chính trị và kinh tế với các nước phương Tây. Kể từ đó, Kiev không ngừng thúc đẩy tiến trình này, dù phải đối mặt với nhiều thách thức từ chiến sự và sự phản đối của Hungary.
Hungary hiện đang nỗ lực ngăn cản việc khởi động các cuộc đàm phán gia nhập chi tiết của Ukraine, gây thêm trở ngại cho tiến trình. Điều này phản ánh sự chia rẽ nội bộ trong EU, với một số nước thành viên tỏ ra thận trọng hơn trong việc mở rộng khối.
Trong khi đó, EU vẫn quyết tâm bảo vệ Ukraine và đang tìm cách đưa nước này trở thành thành viên một cách nhanh chóng, dù có thể không cấp đầy đủ quyền lợi ngay lập tức. Giải pháp này, được gọi là "thành viên giới hạn", nhằm cân bằng giữa nhu cầu hỗ trợ Ukraine và duy trì các tiêu chuẩn nghiêm ngặt của khối.
Tóm lại, dù Ukraine tiếp tục đẩy mạnh nỗ lực gia nhập EU, các nước thành viên vẫn chưa sẵn sàng cam kết một mốc thời gian cụ thể, do những lo ngại về tiến trình cải cách và bối cảnh địa chính trị phức tạp. Sự thận trọng này cho thấy EU đang cân nhắc kỹ lưỡng giữa hỗ trợ Ukraine và bảo vệ nguyên tắc hoạt động của khối.
