Cuộc đua chọn Tổng thư ký LHQ mới: Cạnh tranh quyết liệt giữa các cường quốc
Quá trình tuyển chọn Tổng thư ký mới cho Liên Hiệp Quốc (LHQ) đã chính thức khởi động, nhằm thay thế ông António Guterres khi nhiệm kỳ của ông sắp kết thúc. Mặc dù về mặt thủ tục, việc bầu chọn được thực hiện bởi Đại hội đồng LHQ, nhưng trên thực tế, Đại hội đồng chỉ bầu ứng cử viên đã được năm thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an LHQ thống nhất lựa chọn. Điều này làm cho quy trình trở nên phức tạp và đầy thách thức.
Ứng viên nổi bật và khu vực ưu tiên
Năm nay, vị trí Tổng thư ký LHQ được dự kiến dành cho khu vực Mỹ Latinh, với bốn ứng viên chính thức đã được công bố. Trong số này, ba người xuất thân từ khu vực này, bao gồm:
- Bà Michelle Bachelet, cựu Tổng thống Chile, một nhân vật có kinh nghiệm chính trị sâu rộng.
- Ông Rafael Grossi, nhà ngoại giao Argentina, hiện đang giữ chức Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế.
- Bà Rebeca Grynspan, cựu Phó tổng thống thứ hai của Costa Rica, hiện là Tổng thư ký Tổ chức Thương mại và Phát triển LHQ.
Ứng viên thứ tư là ông Macky Sall, cựu Tổng thống Senegal, đại diện cho khu vực châu Phi. Sự đa dạng này phản ánh mong muốn của cộng đồng quốc tế về một lãnh đạo LHQ đến từ các khu vực chưa từng có đại diện.
Yêu cầu và tranh cãi từ các cường quốc
Thời gian gần đây, Nga đã lên tiếng mạnh mẽ, yêu cầu Tổng thư ký LHQ mới phải đến từ khu vực Đông Âu. Lập luận của Nga dựa trên việc Đông Âu là một khu vực địa chính trị quan trọng và chưa từng có Tổng thư ký nào xuất thân từ đây. Đồng thời, trong LHQ cũng tồn tại làn sóng yêu cầu mạnh mẽ đòi hỏi lần đầu tiên có một Tổng thư ký là phụ nữ, nhằm thúc đẩy bình đẳng giới.
Trong khi Nga, Trung Quốc, Anh và Pháp không phản đối yêu cầu về giới tính này, Mỹ lại kiên quyết cho rằng tiêu chí quyết định phải là năng lực chứ không phải giới tính. Sự khác biệt quan điểm này làm nổi bật những mâu thuẫn sâu sắc giữa các cường quốc.
Bối cảnh phức tạp và khả năng thỏa hiệp
Các thành viên Hội đồng Bảo an LHQ đều mong muốn "người của mình" trở thành Tổng thư ký, nhưng bối cảnh thế giới hiện tại rất phức tạp do xung khắc lợi ích giữa Mỹ với Trung Quốc và Nga. Vì vậy, việc bầu chọn Tổng thư ký LHQ năm nay được dự đoán sẽ là một cuộc cạnh tranh quyết liệt giữa hai phe này.
Phân tích cho thấy, cả ba nước Mỹ, Trung Quốc và Nga có thể không chấp nhận bà Michelle Bachelet, trong khi Nga và Trung Quốc có thể phản đối ông Rafael Grossi. Do đó, hai bên có khả năng thỏa hiệp về hai ứng viên còn lại là bà Rebeca Grynspan hoặc ông Macky Sall. Tuy nhiên, nếu không đạt được thỏa thuận, một ứng viên mới có thể xuất hiện vào phút chót, làm tăng thêm sự bất ổn cho quá trình này.
Quy trình tuyển chọn Tổng thư ký LHQ luôn là một bài toán khó, đòi hỏi sự cân bằng giữa các yếu tố địa chính trị, giới tính và năng lực. Với những diễn biến hiện tại, cuộc đua năm nay hứa hẹn sẽ là một trong những sự kiện chính trị quốc tế đáng theo dõi nhất, với kết quả có thể ảnh hưởng sâu sắc đến tương lai của tổ chức toàn cầu này.
