Cuộc Chiến Ukraine Năm Thứ Năm: Mỹ Đóng Vai Trò Trung Tâm Trong Bài Toán Địa Chính Trị
Những chiếc xe bọc thép của Nga bị phá hủy vẫn nằm tại thủ đô Kiev của Ukraine, minh chứng cho cuộc xung đột kéo dài. Bước sang năm thứ năm, cuộc chiến này không còn chỉ là cuộc đối đầu giữa Kiev và Matxcơva, mà đã trở thành một bài toán địa chính trị với nhiều biến số phức tạp, trong đó Washington đang giữ vai trò trung tâm. Câu hỏi lớn đặt ra là liệu Mỹ có đủ ý chí và thời gian để giải quyết vấn đề này một cách hiệu quả?
Đàm Phán Bế Tắc Giữa Các Tuyên Bố Cứng Rắn
Trong thông điệp nhân dịp kỷ niệm 4 năm cuộc chiến, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thừa nhận Ukraine đã kiệt sức, nhưng đồng thời khẳng định Nga cũng không đạt được các mục tiêu đã đề ra. Ông Zelensky kêu gọi Mỹ "đứng về phía Kiev" và cáo buộc Nga đang "diễn kịch với ông Trump và với cả thế giới". Về phía Nga, Tổng thống Vladimir Putin khẳng định Nga sẽ thắng cuộc chiến và không thay đổi lập trường, yêu cầu công nhận toàn bộ vùng Donbass, Zaporizhzhia và Kherson là thuộc Nga.
Những tuyên bố cứng rắn từ cả hai phía lý giải vì sao các cuộc đàm phán ba bên giữa Nga, Ukraine và Mỹ chưa có tiến triển thực chất. Các bên dự kiến tiếp tục đàm phán trong tuần này, nhưng Văn phòng Tổng thống Zelensky nhấn mạnh rằng tất cả các bên cần đưa ra quyết định cuối cùng: tiếp tục cuộc chiến hay chuyển sang hòa bình.
Mỹ Xoay Trục Sang Ngoại Giao Với Áp Lực Thời Gian
Theo giới phân tích, dù gây tiêu hao lớn, cuộc chiến hiện được đánh giá là đang ở trạng thái "ổn định", nhưng triển vọng hòa bình vẫn còn xa vời. Tuy nhiên, các bên đều có động lực để chấm dứt xung đột: Nga đối mặt với áp lực kinh tế ngày càng tăng, Ukraine chịu sức ép từ tình trạng thiếu nhân lực, còn với Mỹ, cuộc chiến đã trở thành vấn đề chính trị nội bộ quan trọng trước thềm bầu cử giữa kỳ.
Chiến lược hiện tại của Mỹ dường như dựa trên ba trụ cột: duy trì vai trò trung gian ngoại giao, sử dụng viện trợ và bảo đảm an ninh làm đòn bẩy đàm phán, và tìm kiếm một giải pháp chính trị có thể chấp nhận được trước áp lực thời gian. Ông Zelensky tiết lộ Mỹ "muốn Nga và Ukraine giải quyết chiến tranh trước mùa hè" và Washington đã đề xuất gói bảo đảm an ninh 15 năm cho Kiev.
Những Mốc Đàm Phán Dưới Thời Tổng Thống Trump
Kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng, tiến trình ngoại giao xung quanh cuộc chiến Ukraine đã trải qua nhiều diễn biến đáng chú ý. Bên cạnh các vòng đàm phán ba bên, ông Trump từng khởi động kế hoạch hòa bình 28 điểm, nhưng trọng tâm sau đó đã dịch chuyển sang gây sức ép lãnh thổ lên Kiev. Mục tiêu công khai hiện nay của Washington là đạt thỏa thuận ngừng bắn trước mùa hè 2026, thời hạn chót mang tính chính trị gắn với cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ.
Ngày 24-2, các lãnh đạo nhóm G7, gồm cả Tổng thống Mỹ Donald Trump, ra tuyên bố chung khẳng định sự ủng hộ kiên định dành cho Ukraine. Tuy nhiên, những tháng gần đây cũng đánh dấu sự thay đổi đáng kể trong cách tiếp cận của ông Trump, từ kế hoạch hòa bình sang tập trung gây sức ép buộc Kiev nhượng bộ lãnh thổ, theo Đài Al Jazeera.
