Cựu Tư Lệnh Ukraine Lần Đầu Công Khai Về Rạn Nứt Sâu Sắc Với Tổng Thống Zelensky
Trong một cuộc phỏng vấn độc quyền với hãng thông tấn AP được công bố vào ngày 18/2, cựu tổng tư lệnh quân đội Ukraine Valery Zaluzhny đã lần đầu tiên lên tiếng công khai về những mâu thuẫn nghiêm trọng trong quan hệ với Tổng thống Volodymyr Zelensky. Những căng thẳng này bắt đầu ngay sau khi xung đột Ukraine bùng phát vào đầu năm 2022, khi hai nhân vật chủ chốt thường xuyên tranh cãi về các chiến lược quân sự và phương hướng tác chiến.
Vụ Khám Xét Văn Phòng: Đỉnh Điểm Của Sự Chia Rẽ
Rạn nứt giữa hai người đã lên đến đỉnh điểm vào giữa tháng 9/2022, khi hàng chục đặc vụ thuộc Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) bất ngờ tiến hành khám xét văn phòng của tướng Zaluzhny tại thủ đô Kiev mà không đưa ra bất kỳ lời giải thích nào. Sự việc này diễn ra chỉ vài giờ sau một cuộc gặp căng thẳng giữa ông Zaluzhny và Tổng thống Zelensky, trong bối cảnh quân đội Ukraine đang triển khai chiến dịch phản công tại mặt trận đông bắc.
Khoảng 12 sĩ quan người Anh cũng có mặt tại hiện trường vào thời điểm đó, làm dấy lên nhiều nghi vấn về tính chất của cuộc khám xét. Ông Zaluzhny đã mô tả đây là một "hành động mang tính đe dọa", có nguy cơ phơi bày sự chia rẽ sâu sắc trong nội bộ Ukraine giữa thời điểm chiến tranh đang diễn ra ác liệt.
Phản Ứng Mạnh Mẽ Và Những Giải Thích Trái Chiều
Tướng Zaluzhny đã ngăn cản các đặc vụ SBU tiếp cận máy tính và tài liệu trong văn phòng của mình, đồng thời ngay lập tức gọi điện cho Andriy Yermak, khi đó là Chánh văn phòng Tổng thống Ukraine, để đưa ra cảnh báo. "Tôi nói với Yermak rằng mình sẽ đẩy lùi cuộc tấn công này, vì tôi biết cách chiến đấu", cựu tổng tư lệnh quân đội Ukraine nhớ lại trong cuộc phỏng vấn.
Ông cũng liên hệ với giám đốc SBU Vasyl Maliuk, người khẳng định bản thân không hề hay biết về cuộc đột kích này. Tài liệu tòa án sau đó tiết lộ rằng SBU đã xin lệnh khám xét địa chỉ đặt văn phòng của ông Zaluzhny với lý do kiểm tra một câu lạc bộ thoát y được cho là do tội phạm điều hành. Tuy nhiên, hai nhân viên tại câu lạc bộ này xác nhận cơ sở đã ngừng hoạt động ở địa chỉ đó từ trước khi xung đột bùng phát.
Ông Zaluzhny nhận định lệnh khám xét "chỉ là cái cớ", và cho rằng khó có khả năng các điều tra viên lại nhầm lẫn địa chỉ khi nhắm mục tiêu vào trung tâm chỉ huy đầu não của quân đội Ukraine. Trong khi đó, SBU xác nhận đã điều động lực lượng tới một trong các căn cứ chỉ huy bí mật của tướng Zaluzhny vào năm 2022, nhưng khẳng định họ không tiến hành bất kỳ hoạt động khám xét hay điều tra nào tại đó.
Bất Đồng Về Chiến Lược Quân Sự Và Chiến Dịch Phản Công Thất Bại
Sau sự việc khám xét, cựu tổng tư lệnh Zaluzhny cho biết ông vẫn tiếp tục bất đồng sâu sắc với Tổng thống Zelensky về các chiến lược quân sự, đặc biệt là liên quan đến chiến dịch phản công thất bại vào mùa hè năm 2023. Giới chuyên gia quân sự từng chỉ trích chiến dịch này quá tham vọng và được triển khai quá muộn, tạo điều kiện cho quân đội Nga có thời gian củng cố phòng tuyến vững chắc.
Theo ông Zaluzhny, Tổng thống Zelensky và các quan chức Ukraine đã không cung cấp đầy đủ nguồn lực cần thiết, làm đổ vỡ hoàn toàn kế hoạch tác chiến mà ông đã xây dựng với sự trợ giúp từ các đối tác NATO. Kế hoạch ban đầu của tướng Zaluzhny là tập trung toàn bộ lực lượng thành một mũi tiến công duy nhất nhằm tái chiếm lãnh thổ tại tỉnh Zaporizhzhia và tiến xuống phía nam về hướng Biển Azov, qua đó cắt đứt hành lang trên bộ của Nga tới bán đảo Crimea.
Tuy nhiên, trên thực tế, các đơn vị Ukraine bị dàn trải quá mỏng và không thể vượt qua được hệ thống phòng thủ kiên cố của Nga. Thông tin về chiến dịch phản công này đã được hai quan chức phương Tây giấu tên xác nhận với hãng thông tấn AP, làm rõ thêm những tranh cãi nội bộ.
Hậu Quả Chính Trị Và Tương Lai Của Zaluzhny
Bất chấp việc được dư luận Ukraine ủng hộ mạnh mẽ nhờ những thành công ban đầu trong xung đột, tướng Zaluzhny đã bị Tổng thống Zelensky miễn nhiệm khỏi chức vụ tư lệnh quân đội vào tháng 2/2024. Ông sau đó được bổ nhiệm làm đại sứ Ukraine tại Anh, một động thái mà nhiều nhà phân tích cho là biện pháp của Tổng thống Zelensky nhằm loại bỏ một đối thủ chính trị tiềm năng.
Tuy nhiên, Zaluzhny vẫn tiếp tục được coi là đối thủ chính của ông Zelensky trên chính trường Ukraine. Kết quả thăm dò do hãng Ipsos công bố vào tháng trước cho thấy ông Zaluzhny có tỷ lệ ủng hộ 23% trong một cuộc bầu cử giả định, cao hơn so với mức 20% của Tổng thống Zelensky.
Cựu tổng tư lệnh quân đội Ukraine khẳng định ông vẫn theo dõi sát sao các sự kiện kể từ khi mất chức, nhưng không còn tham gia vào những quyết định quân sự quan trọng. Ông cho biết đã có những cuộc trò chuyện "hoàn toàn thân thiện" với Tổng thống Zelensky trong hai lần gặp mặt sau đó, trong khi phía Tổng thống Zelensky vẫn chưa đưa ra bất kỳ bình luận chính thức nào về những tiết lộ mới nhất này.
