Căng Thẳng Mỹ - Iran Leo Thang: Bờ Vực Chiến Tranh Và Những Nguyên Nhân Sâu Xa
Sau vòng đàm phán thứ hai giữa Iran và Mỹ tại Geneva, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đã leo thang đến mức báo động, đẩy hai quốc gia đến bờ vực của một cuộc chiến tranh tiềm tàng. Trang Axios ngày 19-2 dẫn các báo cáo quân sự, liệt kê chi tiết các nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng nguy hiểm hiện nay.
Bế Tắc Trong Đàm Phán Hạt Nhân: Một Rào Cản Không Thể Vượt Qua
Mặc dù hai bên vừa kết thúc vòng đàm phán thứ hai do Oman làm trung gian tại Geneva vào ngày 17-2, các cách biệt về lập trường vẫn còn quá lớn và chưa có dấu hiệu hòa giải. Trong quá khứ, nhiều Tổng thống Mỹ tiền nhiệm đã cam kết ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, và chính quyền Tổng thống Trump không phải là ngoại lệ. Chính quyền này nhiều lần yêu cầu Iran chấm dứt hoàn toàn việc làm giàu uranium, một yêu cầu mà Tehran đã tuyên bố vào ngày 19-2 rằng không quốc gia nào có thể "tước bỏ" được.
Hồi tháng 6-2025, Mỹ đã cùng Israel thực hiện một cuộc tấn công vào Iran, nhắm mục tiêu đánh bom các cơ sở hạt nhân dưới lòng đất của nước này. Hiện tại, Tổng thống Trump đang đe dọa sẽ lặp lại kịch bản này trên quy mô lớn hơn nếu không đạt được một thỏa thuận cụ thể và ràng buộc.
Mâu Thuẫn Từ Các Cuộc Biểu Tình Ở Iran: Một Ngòi Nổ Xã Hội
Hồi đầu tháng 1-2026, Mỹ đã "suýt" tiến hành tấn công Iran để can thiệp vào các cuộc trấn áp biểu tình của chính phủ Tehran. Các cuộc biểu tình này bùng nổ do bất bình về tình trạng lạm phát cao, và một số người biểu tình thậm chí còn yêu cầu thay đổi chế độ hiện hành.
Ông Trump khi đó đã đe dọa sẽ tấn công Iran nếu họ giết hại người biểu tình. Nhiều tổ chức nhân quyền quốc tế ghi nhận số người chết trong các cuộc đàn áp lên tới hàng ngàn, trong khi chính quyền Tehran cũng chặn quyền truy cập internet của người dân và đóng cửa không phận để hạn chế thông tin.
Dù Tổng thống Trump tuyên bố "Chúng ta đã sẵn sàng chiến đấu", nhưng ông vẫn đang trì hoãn quyết định tấn công. Một phần lý do, theo phân tích của trang Axios, là vì Mỹ hiện không có đủ những khí tài quân sự cần thiết được triển khai tại khu vực Trung Đông.
Mỹ "Làm Dày" Lực Lượng Ở Trung Đông: Chuẩn Bị Cho Một Cuộc Chiến
Sau khi ông Trump liên tục đe dọa chế độ Iran và điều động hai tàu sân bay đến khu vực, cả thế giới đang "nín thở" chờ đợi khả năng Mỹ tấn công Iran nếu không thể nhanh chóng đạt được một thỏa thuận ngoại giao.
Tàu sân bay USS Abraham Lincoln đã hoạt động tại biển Ả Rập từ cuối tháng 1. Vào ngày 13-2, tàu sân bay USS Gerald R. Ford cũng đã được điều động tới Trung Đông, làm gia tăng đáng kể sức mạnh quân sự của Mỹ trong vùng.
Các sĩ quan quân đội Mỹ tiết lộ rằng họ đang chuẩn bị cho một chiến dịch có thể kéo dài nhiều tuần. Theo báo cáo từ các tướng lĩnh Mỹ, họ thậm chí có khả năng triển khai tấn công Iran ngay trong ngày 21-2 tới, nếu tình hình không được cải thiện.
Áp Lực Từ Phía Israel: Đồng Minh Chiến Lược Thúc Đẩy Hành Động
Chính phủ Israel đang tích cực chuẩn bị cho chiến tranh và sẵn sàng triển khai một chiến dịch toàn diện, vượt xa những cuộc tấn công lẻ tẻ mà ông Trump từng cân nhắc hồi tháng 1.
Các quan chức từ cả hai nước Mỹ và Israel đều dự đoán một chiến dịch phối hợp quy mô lớn hơn nhiều so với chiến dịch hồi tháng 6-2025. Ngay cả trong các cuộc đàm phán hạt nhân, ông Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vẫn phối hợp chặt chẽ để gây thêm áp lực kinh tế lên Iran, làm trầm trọng thêm căng thẳng.
"Miếng Mồi" Dầu Mỏ: Yếu Tố Kinh Tế Trong Chiến Lược Chiến Tranh
Theo cây bút Ben German của Axios, thị trường dầu mỏ có thể là một lý do chiến lược quan trọng để Mỹ xem xét tấn công Iran - một quốc gia đang sở hữu nguồn cung dầu mỏ dồi dào.
Một cuộc tấn công làm gián đoạn nguồn cung dầu mỏ từ Iran sẽ khiến giá dầu tăng vọt trên toàn cầu. Trong quá khứ, eo biển Hormuz - nơi Iran có ảnh hưởng lớn - là điểm trung chuyển cho khoảng 1/5 lượng dầu mỏ toàn cầu, làm tăng thêm tầm quan trọng chiến lược của khu vực này.
Tuy nhiên, khoản lợi nhuận tiềm năng từ dầu mỏ không phải là tuyệt đối. Mức tăng giá có thể bị hạn chế nếu cuộc tấn công giả định không ngăn cản được Iran tiếp tục xuất khẩu dầu. Hơn nữa, các nguồn cung dầu từ những quốc gia khác như Ả Rập Xê-út hay Nga cũng có khả năng trung hòa được lượng thiếu hụt này, làm giảm bớt tác động kinh tế.
Hải Quân Iran Và Nga Sắp Tập Trận Chung: Một Thông Điệp Cảnh Báo
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, giới chức Iran đã thông báo về kế hoạch tập trận chung với hải quân Nga tại biển Oman. Mục tiêu của buổi diễn tập này, theo Tehran, là nhằm tăng cường an ninh hàng hải và củng cố quan hệ hải quân giữa hai nước, đồng thời gửi đi một thông điệp rõ ràng về khả năng phòng thủ và liên minh quân sự của Iran trước các mối đe dọa từ bên ngoài.
