Chiến lược 'lì lợm' của Iran: Thử thách sức bền và ý chí của Mỹ
Theo phân tích từ New York Times, Cộng hòa Hồi giáo Iran hiện đang theo đuổi một chiến lược được mô tả là "lì lợm" hoặc "bền bỉ bất đối xứng". Mục tiêu tối thượng của Tehran là đảm bảo sự tồn tại, nhưng để đạt được điều đó, giới lãnh đạo nước này muốn đẩy chi phí chiến tranh đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump lên mức cao nhất có thể.
Gia tăng áp lực thông qua mở rộng chiến trường
Đối mặt với hỏa lực vượt trội từ Mỹ và Israel, Iran được cho là đang tìm cách kéo dài và mở rộng phạm vi giao tranh ra toàn khu vực Trung Đông. Chiến lược này bao gồm việc nhắm vào cơ sở hạ tầng dầu khí của các nước láng giềng, phong tỏa eo biển Hormuz và hạn chế giao thông hàng không. Những hành động này nhằm gây gián đoạn cho các nền kinh tế vùng Vịnh Ba Tư, đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng vọt và làm trầm trọng thêm lạm phát.
Ông Vali Nasr từ Trường Nghiên cứu Quốc tế Cao cấp Johns Hopkins nhận định: "Cuộc chiến đã trở thành một phép thử về ý chí và sức bền. Iran đang đối mặt với các lực lượng quân sự vượt trội về chất lượng, nên chiến lược của họ là thử thách ý chí của đối phương bằng cách mở rộng chiến trường, làm phức tạp cuộc chiến và gia tăng rủi ro cho kinh tế toàn cầu."
Làm cạn kiệt nguồn lực của đối thủ
Một khía cạnh then chốt trong kế hoạch của Iran là làm suy yếu hệ thống phòng thủ của Mỹ và đồng minh. Bằng cách liên tục tấn công, Tehran hy vọng sẽ làm cạn kiệt số lượng tên lửa đánh chặn đắt đỏ của đối phương. Ali Vaez, Giám đốc phụ trách Iran tại International Crisis Group, cho biết: "Người Iran sẽ làm mọi thứ, với hy vọng tạo ra đủ áp lực phản đối chiến tranh để buộc Tổng thống Trump phải lùi bước."
Thực tế, các nước vùng Vịnh đã bày tỏ lo ngại khi nguồn cung tên lửa đánh chặn dần cạn kiệt, trong khi cơ sở năng lượng của Arab Saudi và Qatar cũng chịu thiệt hại từ các cuộc tấn công.
Phản ứng của Mỹ và đồng minh trước chiến lược của Iran
Phía Mỹ và Israel đang nỗ lực phá hủy các cơ sở quân sự của Iran càng nhanh càng tốt, nhằm ngăn chặn Tehran phóng các tên lửa tiên tiến hơn. Tuy nhiên, ngay cả Israel - với quân đội hùng mạnh - cũng đã phải hạn chế sử dụng tên lửa đánh chặn trong cuộc chiến trước đó với Iran hồi tháng 6/2025.
Ông Trump đã tuyên bố sẽ tiếp tục chiến tranh ít nhất thêm một tháng và không loại trừ khả năng triển khai bộ binh Mỹ. Ngoại trưởng Marco Rubio cảnh báo những đòn đánh nặng nề nhất vẫn còn ở phía trước, trong khi Lầu Năm Góc lên kế hoạch điều thêm binh sĩ và máy bay chiến đấu tới chiến trường.
Khó đoán định động thái của Tổng thống Trump
Các chuyên gia nhận định rất khó dự đoán nước đi tiếp theo của ông Trump trong cuộc xung đột này. Bà Ellie Geranmayeh, chuyên gia về Iran tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại châu Âu, cho rằng suy nghĩ của vị tổng thống Mỹ là điều khó nắm bắt.
Matthew Kroenig, cựu quan chức quốc phòng Mỹ, nhận xét: "Tổng thống Donald Trump 'hoài nghi các chiến dịch quân sự kéo dài' và có thể hài lòng với nhiều kết quả khác nhau. Hiện tại, chiến lược dường như thiên về việc tránh rủi ro hơn là việc đạt được các mục tiêu."
Trong bối cảnh đó, áp lực buộc ông Trump rút ngắn chiến tranh đang ngày càng gia tăng, đặc biệt khi các nước châu Âu và Ấn Độ phụ thuộc nhiều vào năng lượng từ vùng Vịnh Ba Tư. Cuộc chiến không chỉ là thử thách quân sự mà còn là bài toán kinh tế-chính trị phức tạp đối với tất cả các bên liên quan.
