Chiến Dịch Ám Sát Mỹ - Israel Phản Tác Dụng: Iran Cứng Rắn Hơn Sau Biến Động
Những đòn không kích từ Mỹ và Israel nhắm vào lãnh đạo cấp cao của Iran không chỉ gây tổn thất nặng nề về hạ tầng và nhân mạng, mà còn thúc đẩy những biến động sâu sắc trong nội bộ chính trị Tehran. Tuy nhiên, trái với dự đoán về bất ổn, chính quyền Iran nhanh chóng thiết lập lại trật tự, với sự trỗi dậy rõ rệt của phe cứng rắn và lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC).
Vai Trò Của Lãnh Tụ Tối Cao Mới
Việc bổ nhiệm Ayatollah Mojtaba Khamenei, con trai của cố lãnh tụ Ali Khamenei, làm người đứng đầu mới chỉ 10 ngày sau cái chết của cha, đánh dấu bước ngoặt quan trọng. Dù ít xuất hiện công chúng, ông Mojtaba được xác nhận là người điều hành đất nước, với khả năng ra quyết định nguyên vẹn ngay cả khi bị thương. Mối quan hệ chặt chẽ với IRGC giúp ông củng cố vị thế nhanh chóng, và giọng điệu của vị tân lãnh tụ được đánh giá là cứng rắn hơn trong bối cảnh chiến tranh.
Sự Trỗi Dậy Mạnh Mẽ Của IRGC
Trong bức tranh quyền lực mới, IRGC nổi lên như lực lượng chi phối mạnh nhất. Sau khi nhiều chỉ huy cấp cao bị tiêu diệt, bộ máy lãnh đạo được tái cấu trúc nhanh, thể hiện tính bền bỉ và tổ chức chặt chẽ. Thiếu tướng Ahmad Vahidi, người kế nhiệm chỉ huy bị sát hại, đứng đầu IRGC và đóng vai trò then chốt trong chiến dịch quân sự. IRGC không chỉ là lực lượng quân sự mà còn kiểm soát kinh tế, chính trị, từ viễn thông đến tình báo, với ảnh hưởng sâu rộng.
Không Gian Ngoại Giao Thu Hẹp
Vai trò của chính phủ dân sự, đứng đầu là Tổng thống Masoud Pezeshkian, bị thu hẹp đáng kể, đặc biệt trong các vấn đề an ninh và quân sự. Dù duy trì ổn định kinh tế cơ bản, mọi động thái ngoại giao quan trọng đều phải phối hợp với lãnh tụ tối cao và IRGC. Sự thay đổi nhân sự tại Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao, với việc bổ nhiệm Mohammad Bagher Zolghadr thay Ali Larijani, phản ánh xu hướng cứng rắn hóa và thu hẹp không gian cho giải pháp hòa giải.
Đánh Giá Và Điều Chỉnh Chiến Lược Của Israel
Trước sự trỗi dậy của phe cứng rắn, Israel đang phải thay đổi mục tiêu chiến lược. Các báo cáo tình báo cho thấy chưa có dấu hiệu rạn nứt đáng kể trong nội bộ Iran, bất chấp áp lực quân sự. Chiến lược tác chiến chuyển hướng từ mục tiêu biểu tượng sang tấn công các cơ sở quân sự cụ thể như sản xuất tên lửa. Thay đổi chế độ không còn là mục tiêu ngắn hạn, mà được chuyển thành mục tiêu dài hạn, với trọng tâm làm suy giảm năng lực quân sự của Tehran.
Thủ tướng Benjamin Netanyahu vẫn duy trì lập trường rằng Israel có thể "tạo điều kiện" cho thay đổi, nhưng giới quân sự tập trung vào các mục tiêu thực tế hơn. Sự phân tách này cho thấy giới hạn của sức mạnh không quân trong việc đạt được mục tiêu chính trị sâu rộng, đồng thời phản ánh khả năng chống chịu của hệ thống chính trị Iran sau 47 năm tồn tại.
