Bức ảnh phơi bày sự chia rẽ trong nội các ông Trump về chiến dịch Iran
Trong đêm quyết định phát động chiến dịch quân sự chống Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã họp kín với đội ngũ cấp cao tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago. Bên cạnh ông có Ngoại trưởng Marco Rubio, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine và Chánh văn phòng Susie Wiles. Tuy nhiên, Phó tổng thống JD Vance lại vắng mặt tại cuộc họp này.
Thay vào đó, ông Vance dẫn đầu nhóm theo dõi diễn biến từ Phòng tình huống của Nhà Trắng, cùng với Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard. Cả ông Vance và bà Gabbard đều nổi tiếng với lập trường phản đối Mỹ can thiệp quân sự ở nước ngoài. Bà Gabbard từng khiến ông Trump nổi giận khi tuyên bố không có bằng chứng Iran chế tạo bom hạt nhân vào tháng 7/2025.
Hai luồng tư tưởng đối lập trong Nhà Trắng
Nhà Trắng chưa đưa ra lời giải thích chính thức về việc nội các chia thành hai nhóm riêng biệt, chỉ liên lạc qua đường dây điện thoại bảo mật. Tuy nhiên, tình huống này được cho là phản ánh sự khác biệt sâu sắc về quan điểm trong chính quyền Trump. Ông Vance, một người ủng hộ nhiệt thành ý tưởng Mỹ không can thiệp quân sự ở nước ngoài, khó có thể tưởng tượng mình lại ngồi ở vị trí trung tâm trong Phòng tình huống khi Mỹ phát động chiến dịch quy mô lớn chống Iran.
Trong nhiệm kỳ đầu tiên, ông Trump theo đuổi chiến lược sử dụng lực lượng quân sự vừa đủ để răn đe, đồng thời chỉ trích các đời tổng thống tiền nhiệm vì lãng phí máu và tiền bạc ở Trung Đông. Đến nhiệm kỳ thứ hai, ông xây dựng đội ngũ phù hợp với tầm nhìn này, tạo nên chính quyền đảng Cộng hòa ít bị chi phối bởi chủ nghĩa tân bảo thủ nhất kể từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc.
Nội bộ chia phe và những xung đột tiềm ẩn
Năm 2023, ông Vance đã ủng hộ ông Trump tranh cử qua một bài báo trên Wall Street Journal, lập luận rằng chính sách đối ngoại đỉnh nhất là "không khơi mào bất kỳ cuộc chiến nào". Ông cho rằng ngoại giao truyền thống ở Washington đã thất bại, dẫn đến những thảm họa ở Trung Đông. Thay vào đó, ông kêu gọi một kiểu ngoại giao đi ngược đám đông với sự kiềm chế tối đa.
Các đồng minh MAGA của ông Trump, những người phản đối các cuộc chiến kéo dài, ủng hộ mạnh mẽ việc chọn ông Vance làm phó tổng thống. Họ coi đây là bước củng cố cho chủ nghĩa dân tộc "Nước Mỹ trên hết" và bác bỏ chủ nghĩa tân bảo thủ. Tuy nhiên, nhóm ít chủ chiến này gặp khó khăn khi phải duy trì mặt trận thống nhất trước công chúng, dù có nhiều tiếng nói hơn trong các cuộc tranh luận nội bộ.
Một số nhân vật phản chiến quan trọng như Hạ nghị sĩ Thomas Massie hay Thượng nghị sĩ Rand Paul không còn ảnh hưởng lớn trong nhiệm kỳ hai của ông Trump. Trong khi đó, những người như Tucker Carlson, dù có ảnh hưởng trong phong trào MAGA, lại quá cực đoan về vấn đề Israel nên khó thuyết phục cử tri truyền thống đảng Cộng hòa.
Sự cân bằng quyền lực và những giới hạn
Ngoại trưởng Marco Rubio thường được so sánh với ông Vance, nhưng sự tương phản thực sự là với cựu Phó Tổng thống Mike Pence. Ông Rubio có khả năng hài hòa giữa chủ nghĩa truyền thống đảng Cộng hòa và chủ nghĩa dân túy "Nước Mỹ trên hết", mang lại cho ông ảnh hưởng lớn hơn so với ông Pence hay cựu Cố vấn An ninh Quốc gia John Bolton.
Về phần mình, ông Vance đã phần nào nới lỏng lập trường tại Nhà Trắng. Hiện nay, ông ủng hộ kiểu "chiến tranh chớp nhoáng" của tổng thống, như chiến dịch bắt giữ cựu Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro. Trước chiến dịch tại Iran, ông Vance nói Mỹ "không có khả năng" tham gia xung đột kéo dài và khẳng định ông Trump vẫn là người hoài nghi về can thiệp quân sự nước ngoài.
Tuy nhiên, những căng thẳng vẫn tồn tại. Theo New York Times, ông Vance đã gây áp lực lên Giám đốc CIA John Ratcliffe và ông Dan Caine để có thêm thông tin về rủi ro nếu tấn công Iran, điều trái ngược với mong muốn của một tổng thống không muốn bị coi là yếu đuối.
Phản ứng và tương lai của phe kiềm chế
Ông Vance vẫn đại diện cho cánh theo chủ nghĩa biệt lập của phong trào MAGA. Cựu nghị sĩ Marjorie Taylor Greene và Tucker Carlson đã đặt câu hỏi liệu ông Trump có đánh mất nguyên tắc "Nước Mỹ trên hết" hay không. Ông Vance có thể khéo léo thể hiện sự hoài nghi mà không tỏ ra đối đầu với tổng thống, nhưng sự im lặng của ông trên mạng xã hội sau chiến dịch được mô tả là "đáng chú ý".
Benjamin Friedman, Giám đốc chính sách tại Viện nghiên cứu Defense Priorities, nhận định ông Vance sẽ khó thẳng thắn tuyên bố không đồng ý nếu có ý định tranh cử năm 2028. Tuy nhiên, ông cũng không muốn bị coi là người cổ vũ nhiệt thành, để không đánh mất sự ủng hộ từ phe cánh hữu phản chiến.
Điều quan trọng là ông Trump vẫn giới hạn các hoạt động quân sự, thay vì sa đà vào kiến thiết quốc gia hay thúc đẩy mô hình quản trị mới. Chính thái độ né tránh giao tranh kéo dài đã duy trì đồng thuận nội bộ và ngăn chặn các hành động quân sự vượt tầm kiểm soát. Nếu ông Trump vượt khuôn khổ, câu hỏi đặt ra là liệu những người kiên định với quan điểm không can thiệp có chịu hệ lụy chính trị lớn hơn không.
