Ngày 13 tháng 3, lãnh đạo ba quốc gia Canada, Đức và Na Uy đã có cuộc gặp quan trọng tại Na Uy để thảo luận về tình hình an ninh đang diễn biến phức tạp ở khu vực Bắc Cực. Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang triển khai cuộc tập trận quy mô lớn mang tên “Cold Response 2026” (Phản ứng Lạnh) tại Bắc Âu, nhằm tăng cường khả năng phòng thủ và hợp tác giữa các đồng minh.
Cuộc họp tại thị trấn quân sự Bardufoss
Theo kế hoạch, Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Thủ tướng Canada Mark Carney, những người đang có các chuyến thăm riêng đến Na Uy, đã gặp gỡ Thủ tướng nước chủ nhà Jonas Gahr Store tại Bardufoss. Đây là một thị trấn quân sự nằm trên Vòng Bắc Cực, nơi đang diễn ra cuộc tập trận của NATO. Cuộc gặp tập trung vào việc thảo luận các vấn đề an ninh chung, với mục tiêu tăng cường hợp tác quốc phòng trong bối cảnh các mối đe dọa ngày càng gia tăng.
Tuyên bố của lãnh đạo Canada và Đức
Trước thềm chuyến thăm, Thủ tướng Canada Mark Carney đã nhấn mạnh: "Trước những mối đe dọa ngày càng lớn, chúng tôi đang làm sâu sắc hơn sự hợp tác quốc phòng với các đối tác Bắc Cực của mình để tạo ra một thế giới mạnh mẽ hơn, thịnh vượng hơn và an toàn hơn cho Canada và tất cả các quốc gia". Điều này phản ánh sự cam kết mạnh mẽ của Ottawa trong việc bảo vệ lợi ích an ninh tại khu vực chiến lược này.
Đồng quan điểm, Thủ tướng Đức Friedrich Merz, tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos hồi tháng 1, cũng chia sẻ rằng các đồng minh NATO ở châu Âu phải làm nhiều hơn nữa để bảo vệ khu vực Cao Bắc như một phần của NATO. Ông Merz nhấn mạnh đây là một lợi ích chung xuyên Đại Tây Dương, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các quốc gia thành viên.
Tầm quan trọng chiến lược của khu vực Bắc Cực
Khu vực Cao Bắc, bao gồm lãnh thổ của các quốc gia nằm gần hoặc trên Vòng Bắc Cực như Na Uy, Thụy Điển, Phần Lan, Nga, Canada, và Greenland (một lãnh thổ tự trị của Đan Mạch), có ý nghĩa chiến lược quan trọng về mặt an ninh và năng lượng. Sự chú ý quốc tế ngày càng tăng đối với khu vực này xuất phát từ:
- Các tuyến đường hàng hải mới đang mở ra do băng tan chảy, tạo cơ hội cho vận tải biển.
- Nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú như dầu khí, khoáng sản và thủy sản, thu hút đầu tư và khai thác.
- Tốc độ tăng nhiệt nhanh gấp ba đến bốn lần so với phần còn lại của hành tinh, làm thay đổi môi trường và địa chính trị.
Các quốc gia trong khu vực đang tăng cường hợp tác và cạnh tranh để bảo vệ quyền lợi và duy trì an ninh, với NATO đóng vai trò then chốt trong việc điều phối các nỗ lực này.
Các hoạt động bên lề và kế hoạch tiếp theo
Trước khi đến Bardufoss, Thủ tướng Merz và Thủ tướng Store đã đến thăm trung tâm vũ trụ Andoya, nơi tập đoàn Đức Isar Aerospace dự định sẽ sớm phóng tên lửa Spectrum, thể hiện sự hợp tác công nghệ và quốc phòng giữa các nước. Trong khi đó, Thủ tướng Carney sẽ tiếp tục chuyến thăm bằng cách đến Oslo vào ngày 15 tháng 3 để gặp các thủ tướng của 5 quốc gia Bắc Âu, nhằm thảo luận sâu hơn về các vấn đề an ninh khu vực.
Theo kế hoạch, Tổng thư ký NATO Mark Rutte cũng sẽ thăm cuộc tập trận Cold Response 2026 vào ngày 18 tháng 3, khẳng định tầm quan trọng của sự kiện này đối với liên minh. Cuộc tập trận và các cuộc gặp song phương này cho thấy sự tập trung ngày càng cao của NATO vào việc củng cố an ninh tại Bắc Cực, một khu vực đang trở thành điểm nóng địa chính trị toàn cầu.
