Các Cố Vấn An Ninh và Bác Sĩ Cuba Rời Venezuela: Áp Lực Từ Mỹ và Chiến Lược Mới
Ngày 21-2, Hãng tin Reuters dẫn các nguồn tin xác nhận rằng các cố vấn an ninh và bác sĩ Cuba đang rời khỏi Venezuela. Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Caracas và Washington, với những tác động sâu sắc đến quan hệ an ninh kéo dài hàng thập kỷ giữa Venezuela và Cuba.
Chi Tiết Về Việc Rời Đi và Nguyên Nhân
Theo một cựu quan chức tình báo Venezuela, một số cố vấn Cuba đã bị cách chức trong đơn vị phản gián DGCIM. Hai nguồn tin khác cho biết các nhân viên y tế và cố vấn an ninh người Cuba ở Venezuela đã trở về nước trên các chuyến bay trong những tuần gần đây. Một nguồn tin thân cận với đảng cầm quyền của Venezuela tiết lộ rằng đây là lệnh của Tổng thống Rodriguez, do chịu áp lực từ phía Mỹ. Nhiệm vụ bảo vệ bà đã được giao lại cho các vệ sĩ Venezuela, đánh dấu sự thay đổi đáng kể trong cơ cấu an ninh.
Tuy nhiên, các nguồn tin khác vẫn chưa rõ liệu các nhân viên an ninh và bác sĩ Cuba bị ép buộc hay tự nguyện ra đi, hay được Havana triệu hồi về nước. Sự mơ hồ này phản ánh tính chất phức tạp của tình hình chính trị hiện tại.
Bối Cảnh Lịch Sử và Thỏa Thuận An Ninh
Trước đó, cựu Tổng thống Nicolas Maduro và người tiền nhiệm của ông, cố Tổng thống Hugo Chavez, đã dựa vào lực lượng tinh nhuệ của Cuba để đảm bảo an ninh. Những binh lính và vệ sĩ này là một phần của thỏa thuận an ninh sâu rộng giữa Caracas và Havana, bắt đầu từ cuối những năm 2000. Ngoài ra, hàng ngàn bác sĩ, y tá và huấn luyện viên thể thao người Cuba cũng sang làm việc tại Venezuela. Đổi lại, Venezuela cung cấp dầu mỏ cho Cuba, tạo nên mối quan hệ hợp tác kinh tế và chính trị chặt chẽ.
Hồi tháng 1-2026, khi Mỹ đột kích Caracas và bắt giữ ông Maduro, Cuba xác nhận 32 công dân nước này đã thiệt mạng. Sự kiện này làm gia tăng căng thẳng và có thể là yếu tố thúc đẩy việc rút lui hiện tại.
Phản Ứng và Đánh Giá Từ Các Bên
Các nguồn tin thân cận với chính phủ Cuba nói rằng những người bị thương trong vụ tấn công của Mỹ đã trở về nước, nhưng những người khác vẫn đang hoạt động tại Venezuela. Nguồn tin này cũng cho biết nhiều bác sĩ Cuba vẫn tiếp tục cung cấp dịch vụ chăm sóc y tế tại Venezuela, cho thấy sự hợp tác có thể chưa hoàn toàn chấm dứt.
Ông Frank Mora, cựu đại sứ Mỹ tại Tổ chức các quốc gia châu Mỹ, nhận định đây là bước đi thận trọng của bà Rodriguez. "Bà ấy muốn giữ khoảng cách với Cuba cho đến khi tình hình lắng xuống, cho đến khi quyền lực của bà ấy được củng cố, nhưng cũng không muốn hoàn toàn cắt đứt với họ", ông Mora nói. Sau cuộc đột kích đầu năm nay, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố sẽ chấm dứt mối quan hệ an ninh giữa Venezuela và Cuba. Trước đó, từ giữa tháng 12-2025, Washington đã phong tỏa việc Venezuela vận chuyển dầu sang Cuba, gây áp lực kinh tế đáng kể.
Đàm Phán Mỹ-Cuba và Tương Lai Quan Hệ
Một quan chức cho biết chính phủ Mỹ đang đàm phán với Cuba, trong khi chính phủ Cuba tuyên bố sẵn sàng đối thoại trên cơ sở bình đẳng. Cuba đồng thời lên án việc phong tỏa dầu mỏ và khẳng định sẽ chống lại sự can thiệp của Mỹ. Tổng thống Mỹ Donald Trump tiết lộ Mỹ đang bắt đầu đàm phán với Cuba nhưng không nói rõ thời gian và nội dung thảo luận. Điều này cho thấy khả năng một thỏa thuận mới có thể được thiết lập, thay đổi động thái an ninh trong khu vực.
Sự rút lui của các cố vấn Cuba khỏi Venezuela không chỉ là một sự kiện chính trị đơn lẻ, mà còn phản ánh những biến động lớn hơn trong quan hệ quốc tế. Nó đặt ra câu hỏi về tương lai của hợp tác an ninh và kinh tế giữa các nước, cũng như tác động đến ổn định khu vực Mỹ Latinh.
