Khủng hoảng chính trị Peru: Hai bộ trưởng từ chức vì thương vụ tiêm kích F-16 bị đe dọa
Chính phủ Peru đang rơi vào tình trạng hỗn loạn khi Ngoại trưởng Hugo de Zela và Bộ trưởng Quốc phòng Carlos Diaz đồng loạt từ chức vào ngày 23.4. Nguyên nhân trực tiếp được cho là liên quan đến quyết định của Tổng thống lâm thời Jose Maria Balcazar về việc hoãn thương vụ mua máy bay chiến đấu F-16 từ Mỹ.
Quyết định gây tranh cãi và phản ứng dữ dội
Trên đài phát thanh RPP, Ngoại trưởng Hugo de Zela đã không giấu giếm sự bất bình khi tuyên bố: "Quyết định chính trị của ông Balcazar gây nguy hại cho đất nước và làm suy giảm uy tín quốc gia." Ông nhấn mạnh rằng các hợp đồng mua F-16 đã được ký kết, và việc ngừng triển khai vào thời điểm này biến Peru thành "một quốc gia không đáng tin cậy trong quá trình đàm phán."
Bộ trưởng Quốc phòng Carlos Diaz cũng đưa ra lý do tương tự cho quyết định rời ghế của mình. Ông khẳng định việc mua máy bay chiến đấu không mang tính chính trị mà nhằm "bảo đảm an ninh và quốc phòng" của Peru, một nhiệm vụ cấp bách trong bối cảnh khu vực đầy biến động.
Bối cảnh thương vụ F-16 và cảnh báo từ Mỹ
Thương vụ này bắt nguồn từ tháng 10.2024, khi Peru công bố kế hoạch hiện đại hóa lực lượng phòng không già cỗi bằng việc mua một phi đội máy bay chiến đấu hiện đại. Sau quá trình đánh giá kỹ lưỡng, ủy ban nhà nước của Peru đã chọn tiêm kích F-16 của Mỹ thay vì các dòng Rafale của Pháp hay Gripen của Thụy Điển.
Tuy nhiên, tuần trước, Đại sứ Mỹ tại Peru Bernardo Navarro đã đưa ra lời cảnh báo được cho là liên quan trực tiếp đến thương vụ này. Trên mạng xã hội X, ông Navarro nhấn mạnh: "Nếu có bên đối xử với Mỹ thiếu thiện chí và làm tổn hại lợi ích của Mỹ, thay mặt cho chính quyền Tổng thống Donald Trump, tôi sẽ viện dẫn mọi công cụ cần thiết để bảo vệ lợi ích, sự thịnh vượng và an ninh của Mỹ cũng như tại khu vực sân sau của nước này."
Cuộc bầu cử tổng thống hỗn loạn và tương lai bất định
Thương vụ quan trọng này hiện bị cuốn vào cuộc bầu cử tổng thống đầy hỗn loạn tại Peru. Tổng thống lâm thời Jose Maria Balcazar hôm 21.4 tuyên bố sẽ để người chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống vòng hai vào tháng 6 quyết định việc hoàn tất thương vụ.
Cuộc bầu cử đang đối mặt với nhiều vấn đề nghiêm trọng:
- Hậu cần phức tạp và kiểm phiếu bị chậm trễ đáng kể.
- Các cáo buộc gian lận chưa được kiểm chứng làm dấy lên làn sóng bất ổn.
- Mười ngày sau khi cử tri Peru bỏ phiếu vòng đầu, vẫn chưa xác định được ứng viên nào sẽ đối mặt ứng viên bảo thủ Keiko Fujimori trong vòng hai.
Sự kết hợp giữa khủng hoảng chính trị nội bộ và áp lực quốc tế đang đẩy Peru vào một giai đoạn bất ổn chưa từng có, với uy tín quốc gia và an ninh quốc phòng bị đe dọa nghiêm trọng.
